II SAB/Po 35/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-07-25
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący emerytem, inwalidą II grupy, z dochodami z emerytury i wynajmu lokalu, ale ponoszący wysokie koszty utrzymania i leczenia, może zostać całkowicie zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżący, mimo posiadania pewnych dochodów i majątku, znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów pomocy prawnej. Jego dochody są w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie, leki i rachunki, a posiadana nieruchomość wymaga remontu. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu. W uzasadnieniu wskazał, że jest 71-letnim inwalidą II grupy, a jego dochody z emerytury i wynajmu lokalu są w całości przeznaczane na pokrycie kosztów utrzymania, leków i rachunków. Posiada nieruchomość wymagającą remontu, ale nie ma oszczędności ani wartościowych ruchomości.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2012r. wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B., J. B. i T. B. na bezczynność Starosty w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym postanawia 1. zwolnić J.B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że nie jest w stanie przy swoich dochodach uiścić kosztów sądowych i kosztów pomocy prawnej. Oświadczył, że jest kawalerem, ma 71 lat i jest inwalidą II grupy. Dochody jakie uzyskuje pochodzą ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) miesięcznie. Na tą okoliczność skarżący przedstawił kserokopię przekazu pocztowego emerytury za czerwiec 2012r. Nadto podał, że z wynajmu lokalu uzyskuje dodatkowo [...] zł. miesięcznie. Oświadczył, że z dochodów tych pokrywa wszystkie swoje wydatki, które przeznacza na zakup leków, jedzenia, ubrań, środków czystości, co wynosi około 635 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć na opłacenie rachunku za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, gaz, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości i konserwację mieszkania, co stanowi około 428 zł miesięcznie.
Skarżący wskazał, że posiada majątek nieruchomy w postaci działki o powierzchni [...] m², na której znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni [...] m² wymagający kapitalnego remontu. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury i czynszu z wynajmu lokalu, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Łączne dochody w wysokości [...] zł w całości przeznacza na pokrycie koniecznych kosztów swojego utrzymania. Z uwagi na dolegliwości zdrowotne wnioskodawca zmuszony jest ponosić zwiększone wydatki niezbędnego bieżącego utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i wymaga nakładów związanych z jego utrzymaniem. Wynajmuje posiadany lokal i uzyskuje z tego tytułu dodatkowe środki, które przeznacza na wsparcie domowego budżetu. Wykorzystuje więc posiadane możliwości zarobkowania.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło