II SAB/Po 35/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-07-25
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca w podeszłym wieku, wdową, uzyskująca niskie dochody z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego, która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, leczenie i rehabilitację, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącej, pomimo posiadania stałych dochodów, nie pozwala na ponoszenie kosztów postępowania sądowego ani na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, skarżąca została zwolniona z kosztów sądowych i przyznano jej adwokata z urzędu. Wniosek o przyznanie dodatkowego radcy prawnego został oddalony jako zbędny, gdyż prawo pomocy w całości obejmuje już jednego profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca J. B., 96-letnia wdowa, wniosła o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na bezczynność organu. Wniosła o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata i radcy prawnego. W uzasadnieniu podała, że jej miesięczne dochody z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego są w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie, leczenie i rehabilitację, a posiadany majątek nieruchomy wymaga remontu.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. B. adwokata. 3. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (dotyczącym przyznania radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2012r. wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B., J. B. i T. B. na bezczynność Starosty w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym postanawia 1. zwolnić J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca J. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nadto domagała się przyznania radcy pranego i adwokata (k. 34 akt sąd.).
W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jest wdową, ma 96 lat. Dochody jakie uzyskuje pochodzą ze świadczenia emerytalnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Na tą okoliczność skarżąca przedstawiła kserokopię przekazu pocztowego emerytury za czerwiec 2012r. Oświadczyła, że z dochodów tych pokrywa wszystkie swoje wydatki, które przeznacza na zakup jedzenia, ubrań, środków czystości, chemii gospodarczej, higienę osobistą oraz pomoc ze strony innych osób i rehabilitację, co wynosi około 865 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć na opłacenie rachunku za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, gaz, przejazdy do lekarzy, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości i konserwację mieszkania, co stanowi około 535 zł miesięcznie.
Skarżąca wskazała, że posiada majątek nieruchomy w postaci działki o powierzchni [...] m², oraz mieszkanie o powierzchni [...] m² wymagające kapitalnego remontu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury i zasiłku z pomocy społecznej, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Łączne dochody w wysokości około [...] zł w całości przeznacza na pokrycie koniecznych kosztów swojego utrzymania. Z uwagi na dolegliwości zdrowotne (konieczność rehabilitacji, pomoc osób trzecich) wnioskodawczyni zmuszona jest ponosić zwiększone wydatki niezbędnego bieżącego utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i wymaga nakładów związanych z jego utrzymaniem.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Nadto celem zapewnienia pomocy prawnej z urzędu wystarczające jest przyznanie jednego profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Wobec powyższego wniosek o przyznanie dodatkowego radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż wniosek skarżącej swoim zakresem obejmuje już prawo pomocy w całości.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło