II SAB/Po 41/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-08-20
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego, obejmująca niską emeryturę, wydatki na leki i utrzymanie, a także posiadanie nieruchomości wymagającej remontu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sytuacja finansowa skarżącego, charakteryzująca się niską emeryturą, znacznymi wydatkami na leki i bieżące utrzymanie, a także posiadaniem nieruchomości wymagającej remontu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych wydatków, ani wygospodarować środków na wolnorynkowe wynagrodzenie pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący J. B., 69-letni inwalida II grupy, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie w sprawie dotyczącej bezczynności Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazał na niskie dochody z emerytury, wysokie wydatki na leki i utrzymanie, a także posiadanie nieruchomości wymagającej remontu. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani kosztów pomocy prawnej bez uszczerbku dla swoich podstawowych potrzeb.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Dwornicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia 1. zwolnić J.B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżący J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu swojego wniosku wskazał, iż jest osobą samotną w wieku 69 lat, inwalidą II grupy. Oświadczył, że nie jest w stanie przy swoich dochodach uiścić kosztów sądowych i kosztów pomocy prawnej. Dochody jakie uzyskuje pochodzą ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto ([...] netto) miesięcznie. Na tą okoliczność skarżący przedstawił kserokopię przekazu pocztowego. Podał, że z dochodów tych pokrywa wszystkie swoje wydatki, które przeznacza na zakup leków, jedzenia, ubrań, środków czystości, co wynosi około 410 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć na opłacenie rachunku za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, gaz, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości. Wnioskodawca podał, że powyższe okoliczności wskazują, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ze sprawą bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach.
Skarżący wskazał, że posiada majątek nieruchomy w postaci działki o powierzchni [...] m², na której znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni [...] m² wymagający kapitalnego remontu. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
W świetle treści przepisu art. 244 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Z uwagi na dolegliwości zdrowotne wnioskodawca zmuszony jest ponosić zwiększone wydatki niezbędnego bieżącego utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i wymaga nakładów.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
BR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło