II SAB/Po 45/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. M. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę Skargą z dnia 02 grudnia 2022 r. (data wpływu do organu – 09 grudnia 2022 r.), J. M. wniosła skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego w zakresie przyznania jej świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018. Skarżąca wyjaśniła, że wniosek o przyznanie świadczenia został przez nią złożony w dniu 21 listopada 2017 r., natomiast świadczenie zostało jej przyznane w dniu 26 sierpnia 2022 r., kiedy na jej konto wpłynęła kwota świadczenia. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość w sytuacji, w której nie toczy się już postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia enumeratywnie wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a., Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Należy podkreślić, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona bądź nie jest załatwiana. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (bezczynności lub przewlekłości) powinna być dokonywana przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. W tym miejscu Sąd zauważa, że uchwałą składu siedmiu sędziów z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne związane z dopuszczalnością uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej wniesionej po jego ostatecznym zakończeniu. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "za inną przyczynę niedopuszczalności skargi" (tj. o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe stanowisko wskazać należy, że nie można rozpoznać skargi na przewlekłość, skoro ta przewlekłość już się zakończyła z uwagi na podjęcie rozstrzygnięcia, którą w przedmiotowej sprawie było poinformowanie skarżącej o przyznaniu jej świadczenia. Niedopuszczalne jest bowiem badanie historycznej przewlekłości. Te stany zaniechania ze strony organu administracji publicznej mogą być sankcjonowane przez sąd administracyjny jedynie w momencie, kiedy one obiektywnie istnieją w dniu złożenia skargi. Jeżeli te stany ustały przed dniem wniesienia skargi, podlega ona odrzuceniu jako skarga niedopuszczalna. W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że Wojewoda zakończył postępowania o przyznanie skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego, co uczynił informacją z dnia 16 sierpnia 2022 r. To oznacza, że postępowanie zostało zakończone, a zarzucany stan przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile istniał (Sąd odrzucając skargę nie może dokonać merytorycznej oceny podnoszonych zarzutów), ustąpił z momentem wydania informacji. Tym samym wniesiona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie może zostać poddane sądowej kontroli. W dacie wniesienia skargi nie istniał stan przewlekłości, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego. Reasumując, sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż w dacie jej wniesienia (09 grudnia 2022 r.) sprawa przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego została już rozstrzygnięta. Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę. Na marginesie Sąd wskazuje, że sprawy dotyczące przewlekłości działań Wojewody w odniesieniu do pozostałych okresów świadczeniowych zostały zarejestrowane w Wojewódzkim Sądzi Administracyjnym w Poznaniu pod odrębnymi sygnaturami.