II SAB/Po 47/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi J. B., J. By. na bezczynność Starosty Z. w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym; I. zobowiązuje Starostę Z. do załatwienia pisma J. B., T. B. i J. B. z dnia [...] 2009 roku w terminie jednego miesiąca od dnia wpływu do Starosty Z. akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku tutejszego Sądu, II. stwierdza, że bezczynność Starosty Z. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] zł ([...]), w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. II SAB/Po 47/10 UZASADNIENIE Dnia 14 września 2010 r. J. B., J. B., T. B. wnieśli do tut. Sądu skargę na niedziałanie Starosty Powiatowego w Z. w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie gruntów i budynków działek ewidencyjnych nr [...] w obrębie L.. Jednocześnie złożono wniosek o wymierzenie grzywny i przymuszenie Starosty do rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych do projektu operatu opisowo kartograficznego dotyczącego wyżej wymienionych działek. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że do chwili wniesienia skargi nie zostały rozpoznane zarzuty dotyczące działki nr [...] mimo, że na konieczność ich rozpoznania wskazał Główny Geodeta Kraju. Ich zdaniem brak było podstaw do pomniejszenia w ewidencji powierzchni wymienionych wyżej działek, niezgodnie ze stanem faktycznym. Nie wydano w tym przedmiocie żadnej decyzji, nie wyjaśniono jakie dokumenty były podstawą przeprowadzonej modernizacji. Naruszono w ten sposób uzyskane wcześniej prawa własności tych działek. Skargę na bezczynność poprzedziły następujące czynności organów oraz działania skarżących. Dnia 6 lipca 2009 r. opublikowano Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego Nr 132. Ukazało się w nim pod poz. 2196 ogłoszenie Starosty Z. co do sporządzenia projektu operatu opisowo kartograficznego z dniem 28.04.2009 r., który stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. W ogłoszeniu zawarto także informację, iż projekt operatu opisowo kartograficznego ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego L. był wyłożony w lokalu starostwa od 6 kwietnia 2009 r. do 27 kwietnia 2009 r., po upływie terminu wyłożenia projekt stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Pouczono, że każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w w/w operacie może w terminie 30 dni od ogłoszenia w dzienniku Urzędowym zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów rozstrzyga Starosta w drodze decyzji. Dnia 16 lipca 2010 r. J. B. J. B. T. B. wnieśli za pośrednictwem Starosty Powiatowego w Z., skierowane do Wojewody Wielkopolskiego pismo, zatytułowane skarga i zażalenie na nieprawidłowe przeprowadzenie prac geodezyjnych przez geodetę M. M.. W ich ocenie Starosta przyjął do realizacji niekompletne prace geodezyjne, na podstawie których dokonano zmian w rejestrach gruntu, które następnie użyte zostały do naliczenia podatków. Skarżący podnieśli, że według uzyskanych przez nich informacji zostały zmienione powierzchnie działek powstałych z podziału działki nr [...] i to w oparciu o dokumenty, które są im nieznane. Pozbawiono w ten sposób właścicieli działek możliwości odwołania się od tych zmian, które jednocześnie są niezgodne z zapisami w księgach wieczystych. Podkreślili, że zmiana powierzchni działek nie była zatwierdzona żadną decyzją Zakwestionowali dokonaną czynność wznowienia granic, w której nie brali udziału i która w ich ocenie nie mogła być podstawą zmian w ewidencji. Pismem z dnia 22 lipca 2009 r. Starosta Powiatowy w Z. przesłał pismo skarżących z dnia 10 lipca 2009 r. do Wojewody Wielkopolskiego, podkreślając, że przesyła skargę dotycząca zarzutów co do prawidłowego przeprowadzenia prac geodezyjnych oraz przyjmowanych materiałów, stanowiących podstawę dokonywania zmian w ewidencji gruntów. Wojewoda Wielkopolski pismem z dnia 16 października 2009 r. poinformował skarżących, że działki o nr [...] stanowiące własność odpowiednio J. B. i J. B. nie zostały objęte czynnościami wznowienia znaków granicznych. Dnia 31 lipca 2009 r. wpłynęło do Starosty Z., skierowane do Wojewody Wielkopolskiego pismo z dnia 25 lipca 2009 r. zatytułowane skarga na niedziałanie Starosty Z. w zakresie przeprowadzonej modernizacji gruntów dotyczących działki nr [...]. Postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] 2009 r. , utrzymanym w mocy przez postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] 2010 r. pismo J. B. z dnia [...] 2009r. zostało przekazane Staroście Z. do rozpatrzenia jako zarzuty złożone do danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Dnia [...] 2010r. Starosta Z. decyzją [...] odrzucił zarzuty J. B. z dnia [...] 2009r. w zakresie działki nr [...], o czym Starosta poinformował przy piśmie z dnia 6 września 2010r. Dnia [...] 2010r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu decyzją [...] uchylił powyższą decyzje i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Dnia [...] 2010r. tut. Sąd postanowieniem, wydanym w przedmiotowej sprawie odrzucił skargę w części dotyczącej T. B., odrzucił wniosek o wymierzenie grzywny. Postanowienie jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje : Przeprowadzone postępowanie wykazało , że w niniejszej sprawie Starosta Z. dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia pisma J. B., J. B., T. B. z dnia [...] 2009 r. Zdaniem Sądu treść tego pisma jednoznacznie wskazywała, że stanowiło ono zarzuty zgłoszone do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego L., gmina L. w zakresie działek wymienionych w tym piśmie. Skarżący podnosili bowiem, że nie zgadzają się z wpisami dotyczącymi powierzchni tych działek, dokonanymi podczas modernizacji. Podkreślają, że nie nieznana im jest przyczyna dokonanych zmian w zakresie powierzchni skoro wielkości te odpowiadały wpisom dokonanym w księgach wieczystych. Mieć także należało na względzie, że pismo z dnia 10 lipca 2009 r. wpłynęło do starostwa w terminie do wniesienia zarzutów, który rozpoczął swój bieg z chwilą ogłoszenia Dziennika Urzędowego Województwa Wielkopolskiego Nr 132. Do rozpoznania zarzutów właściwy był zaś Starosta Z.. W takiej sytuacji nie sposób za prawidłowe uznać działań Starosty Z., który pismo to przekazał Wojewodzie jako adresatowi. Starosta będąc organem właściwym do rozpoznania zarzutów nie mógł obowiązku działania scedować na inny organ. Przekazanie sprawy innemu, niewłaściwemu w danej sprawie organowi nie może być uznane ani za rozpatrzenie sprawy ani za załatwienie sprawy ani nawet za jakiekolwiek działanie organu w sprawie, które by niwelowało zarzut jego bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008 r., wydany w sprawie II GSK 353/07). W razie wątpliwości co do intencji autorów pisma organ winien był wezwać ich do sprecyzowania żądania z jednoczesnym wyjaśnieniem ich praw związanych z kwestionowaniem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w tym co do organu, do którego należy skierować zarzuty. Zgodnie z art. 9 kpa na Staroście ciążył obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W myśl powołanego przepisu winien był czuwać nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielić im niezbędnych wyjaśnień, wskazówek. Zdaniem Sądu powyższych rozważań nie zmienia fakt, iż pismo z dnia 10 lipca 2009 r. kwestionowało także czynność wznowienia znaków granicznych skoro pozostała jego część odpowiadała zarzutom. W razie zamieszczenia w piśmie kilku żądań podlegają one odrębnemu rozpoznaniu. Oceny charakteru pisma z dnia 10 lipca 2009 r. nie mógł także zmieniać fakt, że skarżący określili je jako skargę na nieprawidłowe przeprowadzanie prac geodezyjnych, zmian w rejestrach gruntów. Wprawdzie zgodnie z art. 227 kpa przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie, nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy, jednakże w sytuacji gdy w sprawie toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpoznaniu w toku postępowania zgodnie z przepisami kpa. Oznacza to w szczególności, że o ile pismo zostało wniesione w ustawowym terminie do złożenia środka zaskarżenia i wyrażało niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu powinno podlegać rozpatrzeniu jako środek zaskarżenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r. wydany w sprawie o sygnaturze I Sa/Wa1742/04). Mając na względzie powyższe stwierdzić raz jeszcze należało, że Starosta Z. winien był nadać bieg pismu z dnia 10 lipca 2009 r. w części stanowiącej zarzuty co do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Sąd w tym miejscu zwraca uwagę jednak, że konieczność nadania biegu zarzutom z dnia 10 lipca 2009 r. nie będzie dotyczyła działki nr [...]. W istocie bowiem jako zarzuty w zakresie danych co do działki [...] zostało potraktowane przez Starostę Z. późniejsze pismo J. B. z dnia [...] 2009 r., które wpłynęło do Starosty w trakcie biegu terminu do zgłoszenia zarzutów. Zarzuty te zostały rozpoznane decyzją Starosty Z. z dnia [...] 2010r., która zapadła po złożeniu przez skarżących do tut. Sądu badanej skargi na bezczynność dnia [...] 2010 r. Fakt, że decyzja ta została później uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2010r. nie ma znaczenia. W istocie bowiem wskutek wydania przez Starostę decyzji z dnia [...] 2010 r. ustał stan bezczynności, istniejący w chwili wniesienia skargi z dnia 29 lipca 2010 r. do Sądu. O ile po wydaniu decyzji przez organ II instancji Starosta Z. dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy wywołanej wniesieniem zarzutów co do działki nr [...], J.B. przysługuje odrębna skarga na bezczynność w tym względzie. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku. Jak w pkt. II sentencji wyroku orzeczono na zasadzie art. 149 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r., wprowadzonym ustawą z dnia 20.01.2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173 ze zm.). W świetle powyższego przepisu sąd jest zobowiązany, uwzględniając skargę na bezczynność, orzec o tym czy kontrolowane postępowanie było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 14 pkt 2 ustawy nowelizującej dodał bowiem do treści art. 149 p.p.s.a. następujące zdanie: "Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Przepis art. 16 ustawy zmieniającej stanowi, że jej przepisy stosuje się do działań i zaniechań funkcjonariuszy publicznych, które nastąpiły od dnia wejścia w życie ustawy. Orzeczenie w tym przedmiocie dotyczyć więc może okresu od dnia 17 maja 2011 r. (dzień wejścia w życie nowelizacji). Tylko ten okres mógł być przedmiotem oceny w kontekście znowelizowanego art. 149 p.p.s.a. W tym czasie skarga dotycząca bezczynności w nierozpoznaniu zarzutów była już zarejestrowana w sądzie, pismo z dnia 10 lipca 2009r. nie było w dyspozycji Starosty, dnia 22 lipca 2009r. skierowano je do Wojewody Wielkopolskiego. Z tych względów nie stwierdzono, by bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak w pkt. III rozstrzygnięcia orzeczono w oparciu o § 19 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r. Nr 163.poz.1348).