II SAB/Po 56/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. w przedmiocie przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi M. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. [...] 2013 r. A. K. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. wniosek o przyznanie jednorazowo środków na podjecie działalności gospodarczej. Pismem z [...] 2013 r. nr [...]Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy poinformował A. K., iż z przyczyn formalnych odstąpił od rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Organ wskazał, iż strona nie spełnia warunku określonego w § 7 ust 1 rozporządzenia Miniasta Pracy i Polityki Społecznej z 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Pismo to zostało doręczone A. K. 20 marca 2013 r. 3 kwietnia 2013 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w P., dotyczącą jego wniosku o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Skarżący podniósł, iż stanowisko wyrażone w piśmie organu z 1 marca 2013 r. jest całkowicie chybione. Odpowiadając na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż brak jest podstaw do stwierdzenie bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie mu jednorazowo środków na podjecie działalności gospodarczej. Wyjaśniono, iż jego wniosek został rozpatrzony w terminie 30 dni, a informacja o przyczynach odstąpienia od rozpoznania wniosku została stronie udzielona pismem z 1 marca 2013 r. W wykonaniu zarządzenia Sądu z 20 sierpnia 2013 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącego o sprecyzowanie czy pismo A. K. z dnia 3 kwietnia 2013 r. stanowi: - skargę na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z 8 lutego 2013 r., czy - skargę na pismo-akt Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. z [...] 2013 r. nr [...]stanowiącego odpowiedź na wniosek strony z dnia 8 lutego 2013 r. Sąd poinformował, iż w przypadku braku odpowiedzi uzna, że skarga ta dotyczy bezczynności ww. organu. Pismem z dnia 2 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż nie był w stanie sprecyzować skargi z uwagi na brak możliwości nawiązania kontaktu ze skarżącym. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Obecny na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze oraz piśmie z dnia 2 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozważenia wymagało, czy skarga A. K. na bezczynność w Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. dotycząca wniosku strony o przyznanie jednorazowych środków na podjecie działalności gospodarczej podlega kontroli sądowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. tj postępowania ,w którym wydawana jest: 1) decyzja administracyjna; 2) postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Tym samym ocena dopuszczalności skargi A.a K. wymagała ustalenia czy w postępowaniu w sprawie przyznania jednorazowych środków na podjecie działalności gospodarczej zapadają akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a. p.p.s.a. Kwestia przyznania lub odmowy przyznania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej została uregulowana w przepisach ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415, ze zm.; dalej: upz) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2012 r. poz. 457). Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2 upz, Starosta z Funduszu Pracy może przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związane z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia, a w przypadku gdy działalność jest podejmowana na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych, wysokość przyznanych bezrobotnemu środków nie może przekraczać 4-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni oraz 3-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po jej założeniu. Zgodnie z art. 9 ust. 7 upz czynności w tym zakresie może wykonywać na mocy upoważnienia dyrektor powiatowego urzędu pracy. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust 1 pkt 2 upz reguluje wyżej wymienione rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 kwietnia 2012 r. (dalej: Rozporządzenie) I tak zgodnie z § 7 ust. 3 Rozporządzenia o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku o dofinansowanie starosta powiadamia bezrobotnego, absolwenta CIS lub absolwenta KIS w formie pisemnej, w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. W przypadku nieuwzględnienia wniosku starosta podaje przyczynę odmowy. Pozytywna ocena wniosku bezrobotnego jest przesłanką do zawarcia między bezrobotnym a starostą umowy cywilnoprawnej, która stanowi podstawę dofinansowania - § 8 ust. 1 Rozporządzenia. Odnosząc się do charakteru pisma o którym mowa w § 7 ust. 3 Rozporządzenia, stwierdzić należy, iż przepis ten nie statuuje formy decyzji administracyjnej, jako sposobu zakończenia sprawy o odmowie przyznania refundacji, ale określa, że wnioskodawca otrzymuje jedynie pisemne powiadomienie o odmowie, w którym podaje się przyczyny odmowy. Nie można domniemywać, iż pismo to stanowi decyzję administracyjną skoro ustawodawca wyraźnie przesądził formę, w jakiej przedsiębiorca jest powiadamiany o odmowie przyznania refundacji-pismo z podaniem przyczyny odmowy. Ponadto w art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawodawca wyraźnie określił w jakich sprawach z zakresu opisanym przez ww. ustawę starosta wydaje decyzje administracyjne. Wedle jego brzmienia starosta wydaje decyzje w sprawach: 1. uznania lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego, 2. przyznania, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów, 3. obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia i przygotowania zawodowego dorosłych finansowanych z Funduszu Pracy, 4. odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty lub umorzeniu części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy, należności z tytułu zwrotu refundacji lub przyznanych jednorazowo środków, o których mowa w art. 46, oraz innych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy, o których mowa w art. 76 ust. 7a. Powyższy katalog ma charakter zamknięty, a więc w innych sprawach starosta nie wydaje decyzji. Nie można zarazem uznać aby podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania bezrobotnemu środków na podjecie działalności gospodarczej był art. 9 pkt 14 lit. b upz, ponieważ jak wynika z jego treści decyzje organu o wypłacie lub odmowie wypłaty środków z Funduszu Pracy mogą być wydane tylko wówczas, gdy nie wynikają z zawartych umów. Tymczasem przepisy rozporządzenia z 2012 r. wyraźnie statuują, że podstawą rozstrzygnięć w zakresie przyznania bezrobotnemu jednorazowych środków na podjecie działalności gospodarczej może być tylko umowa cywilnoprawna. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r. o sygn. I OSK 1736/11 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) Niemniej w ocenie Sądu pismo o którym mowa w § 7 ust 3 Rozporządzenia stanowi akt z zakresu sprawy administracyjnej. Dotoczy ono bez wątpienia uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, ma charakter publiczny i jest podejmowana w sprawie indywidualnej. Pismo to stanowi zatem akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Reasumując stwierdzić należy, iż na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalna jest skarga na pismo-akt o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Tym samym do właściwości sądu administracyjnego należy zbadanie skargi na bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku osoby bezrobotnej o przyznanie jej z Funduszu Pracy jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu wniesienie przedmiotowej skargi nie wymagało wcześniejszego wyczerpania trybu zażaleniowego określonego w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy K.p.a. nie znajdują bowiem zastosowania w sprawach przyznania osobie bezrobotnej z Funduszu Pracy jednorazowych środków na podjecie działalności gospodarczej. Sprawy te nie mieszczą się bowiem w zakresie spraw uregulowanych tą ustawą. Zgodnie z art. 1 ust 1 K.p.a. ustawa ta normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Jak wskazano wcześniej w sprawach o jednorazowych środków na podjecie działalności gospodarczej nie są wydawane decyzje administracyjne. Ponadto przepisy regulujące warunki i tryb przyznawania tych środków nie odnoszą się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wniesienie skargi nie wymagało również wyczerpania trybu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Przepisy te dotyczą skarg wnoszonych na akty lub czynności, natomiast nie bezczynności w wydawaniu tych aktów. Powyższe uwagi dotyczą również art. 52 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt I OSK 601/05 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Podsumowując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, iż przedmiotowa skarga została skutecznie wniesiona do tutejszego Sądu. Przechodząc do oceny zasadności skargi A. K. stwierdzić należy, iż brak jest przesłanek do jej uwzględnienia. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Zatem nakazanie wydania aktu możliwe jest jedynie, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostatecznie wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania aktu nie jest możliwe, gdy organ akt taki wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy przewidziane dla załatwiania sprawy. Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że w dniu wniesienia przedmiotowej skargi organ administracji publicznej nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, co oznacza, że niniejsza skarga jest bezzasadna. Przed wniesieniem skargi (w dniu 3 kwietnia 2013 r.) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. wydał bowiem akt-pismo z dnia 1 marca 2013 r. (doręczone skarżącemu w dniu 20 marca 2013 r.) , którym zgodnie z procedurą uregulowaną w powoływanym wyżej rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. poinformował A. K. o odmowie uwzględnienia jego wniosku o przyznanie wnioskowanych środków z Funduszu Pracy. Zatem na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. Sąd nie dokonał kontroli prawidłowości wydanego w sprawie aktu z dnia 1 marca 2013 r. gdyż wykraczałoby to poza granice skargi, która dotyczyła bezczynności organu, a nie zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia o odmowie uwzględnienia wniosku strony. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2012 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) i przyznał pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi M. S. od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług.