II SAB/Po 57/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 9 maja 2024 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M. K. na przewlekłość [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Postanowieniem z 16 stycznia 2024 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: "PINB") nałożył na D. i M. S. opłatę legalizacyjną. Zażalenie na to postanowienie, ujęte w piśmie z 20 stycznia 2024 r., złożył M. K.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") pismem z 28 lutego 2024 r., powołując się na art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a."), zawiadomił o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie i wskazał nowy termin jej załatwienia do 28 marca 2024 r. W piśmie z 9 marca 2024 r. M. K. wywiódł skierowaną do tut. Sądu skargę, której przedmiotem uczynił pozorowanie czynności kontrolne WINB wobec PINB, a nade wszystko zawiadomienie tego organu z 28 lutego 2024 r. Skarżący stwierdził, że organ II instancji dokonał fikcyjnej czynności, zamiast rozpatrzyć zażalenie w trybie przewidzianym prawem. WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że rozpatrzył wniesione zażalenie i postanowieniem z 27 marca 2024 r., nr [...] [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przekazana skarga ma bezczynność nie została jednak poprzedzona wniesieniem ponaglenia, wobec organ wniósł o jej odrzucenie. Zarządzeniem z 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Po [...], Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia na nie załatwienie sprawy w terminie do właściwego organu. W piśmie z 20 kwietnia 2024 r. skarżący podniósł, że WINB fałszywie poinformował o tym, iż nie zostało wniesione ponaglenie na dowód czego skarżący przesyła: - ponaglenie, oryginalny dokument zarejestrowany w PINB dnia 11 września 2023 r., - postanowienie WINB z 25 września 2023 r. o uznaniu wniesionego ponaglenia na bezczynność organu za nieuzasadnione, stanowiące odpowiedź na wymienione ponaglenie. Skarżący zwrócił także uwagę na błędną terminologię co do nazywania ponaglenia, jak i samej skargi – zaskarżeniem bezczynności, bowiem nie nazwał tych środków "bezczynnością", a wadliwymi czynnościami, jak to jest uregulowane w art. 37 § 1 K.p.a. oraz art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Skarżący uiścił przy tym wpis od skargi w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do rozważań na temat przyczyny niedopuszczalności skargi odnieść trzeba się do problemu jej przedmiotu. Jak bowiem stara się to wykazać skarżący nie było jego intencją zaskarżenie bezczynności WINB, a wadliwych czynności, na co wprost wskazywać ma tytuł skierowanego do tut. Sądu środka zaskarżenia nazwanego "skargą na czynności organów w sprawie samowoli budowlanej". Od razu zauważyć trzeba, że Sąd nie jest związany stosowanym przez stronę oznaczeniem rodzaju pisma. Zadaniem Sądu jest rozpoznanie pisma zgodnie z intencją strony, jaka wyrażona zostaje w jego treści, z uwzględnieniem gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. W ocenie Sądu zaś z treści pisma z 9 marca 2024 r., o wspomnianym powyżej oznaczeniu, jak i późniejszego pisma procesowego z 20 kwietnia 2024 r., jednoznacznie wynika, że intencją skarżącego jest zaskarżenie opieszałości działania WINB przy rozpoznaniu zażalenia złożonego przez skarżącego od postanowienia PINB z 16 stycznia 2024 r. Sam skarżący w piśmie z 20 kwietnia 2024 r. wprost powołał się na art. 37 K.p.a., który w § 1 reguluje dwa przejawy takiej opieszałości, mianowicie: - bezczynność, rozumianą jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (pkt 1), oraz - przewlekłość, oznaczającą prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zważywszy na to, że skarżący dostrzega, iż w sprawie podjęta została czynność w oparciu o art. 36 § 1 K.p.a., sprowadzająca się do powiadomienia przez WINB o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazania nowego terminu jej załatwienia, która w ocenie skarżącego miała jednak jedynie pozorny charakter, to właściwym zdaniem Sądu jest uznanie, że przedmiotem skargi uczyniono przewlekłość tego organu. Niezależnie od tego, czy uznać, że przedmiotem zaskarżenia uczyniono przewlekłość, czy bezczynność WINB stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę tę powinno poprzedzać wyczerpanie środków zaskarżenia. Jak przewiduje art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. W przypadku przewlekłości (bezczynności) takim środkiem zaskarżenia jest ponaglenie. Jak przewidziano w art. 37 § 1 K.p.a. stronie służy w takim przypadku prawo do wniesienia ponaglenia. Skarżący z środka tego przed złożeniem skargi nie skorzystał, co skargę tę czyni niedopuszczalną. Nie można bowiem uznać, że doszło do wyczerpania środków zaskarżenia poprzez wniesione – jeszcze na etapie postępowania przed organem I instancji – ponaglenie na niezałatwienie sprawy przez PINB, skoro w skardze bez wątpienia chodzi o opieszałość działania innego organu – WINB. Chcąc wypełnić wymóg wynikający z art. 52 § 1 P.p.s.a. skarżący powinien przed złożeniem obecnie rozpatrywanej skargi złożyć ponaglenie na przewlekłość (bezczynność) WINB, które zgodnie z art. 37 § 3 K.p.a. skierowane być powinno do organu wyższego stopnia, a więc do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (por. art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.). O wymogu tym skarżący został zresztą pouczony w zawiadomieniu z 28 lutego 2024 r. Na koniec warto zauważyć, że skarżący w piśmie z 20 kwietnia 2024 r. obok art. 37 K.p.a. przywołał także art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. sugerując jakoby przedmiotem skargi chciał uczynić, jakiś akt lub czynność – inny niż decyzja bądź postanowienie – dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarżący jednocześnie nie wskazał żadnego aktu lub czynności, które mogłyby być skutecznie przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu. Za taki aktu lub czynność nie sposób uznać zawiadomienia WINB z 28 lutego 2024 r., którego sądowoadministracyjna kontrola odbywa się wyłącznie w przypadku zaskarżenia przewlekłości (bezczynności) organów administracji publicznej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Wobec podanych okoliczności na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1. sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono natomiast w pkt 2. sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.