II SAB/Po 58/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Z. w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie pracowników Z. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. B. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych). Pismem z [...] marca 2021 r. M. B., powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 53 § 2b i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. zwanej dalej P.p.s.a.), wniósł skargę na bezczynność Z. z siedzibą w P. (zwanej dalej [...]), w związku z jego skargą złożoną w dniu [...] grudnia 2020 r. w trybie art. 227 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. zwanej dalej K.p.a) dotyczącą nienależytego wykonywania zadań przez pracowników [...]. Wcześniej M. B. wielokrotnie wnosił do [...] reklamacje w związku z nieodbieraniem odpadów biodegradowalnych, gromadzonych przez Skarżącego w pojemniku niezgodnym z aktem prawa miejscowego tj. uchwałą [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi na obszarze gmin wchodzących w skład [...]. W odpowiedzi na powyższe [...] informował o niezgodności pojemnika na odpady z aktami prawa miejscowego. Ostatecznie – po nabyciu przez Skarżącego właściwego pojemnika -odpady zostały odebrane. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności i przewlekłości postępowania [...], zobligowanie [...] do zakończenia postępowania oraz o przyznanie na rzecz Skarżącego kwoty [...]zł, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Złożona skarga dotyczy natomiast skargi złożonej w trybie art. 227 K.p.a. dotyczącej nienależytego wykonywania zadań przez pracowników związku międzygminnego GOAP polegających na nadzorowaniu gospodarowania i zapewnieniu selektywnego zbierania oraz zorganizowania odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości M. B.. Zważyć przede wszystkim należy, że kontroli Sądu nie podlega skarga w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej w trybie art. 227 K.p.a., a zatem w ramach instytucji skargi powszechnej, o której mowa w Dziale VIII K.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw. Organem natomiast właściwym do jej rozpatrzenia jest m.in. rada gminy (art. 229 pkt. 3 K.p.a.). W postępowaniu uregulowanym przepisami działu VIII K.p.a. nie jest rozstrzygana indywidualna sprawa administracyjna, a jedynie ocenia się zasadność skargi i informuje o sposobie załatwienia tej skargi. Postępowanie skargowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 K.p.a.) tj. czynnością materialno-techniczną niedającą podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014). Nie wywołują bowiem skutków prawnych działania faktyczne ze strefy tzw. administracji oraz akty o charakterze wyłącznie informacyjnym (por. K. Klonowski, "Kontrola sądowoadministracyjna innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", Przegląd Prawa Publicznego 2012 s. 52). Z powyższego wynika, że załatwienie skargi w trybie art. 227 K.p.a. nie rodzi żadnych uprawnień ani obowiązków po stronie Skarżącego, wynikających z przepisów prawa. W dziale VIII K.p.a. brak jest przepisu dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego, w tym także w sprawie działalności pracowników związku międzygminnego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu nie można także uznać, że w sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej co do obowiązku wydania aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Zaznaczyć przede wszystkim należy, że materialnoprawną podstawę stosunków pomiędzy stronami stanowią przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm., dalej: u.u.c.p.g.). Zgodnie z art. 3 u.u.c.p.g. utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 u.u.c.p.g. gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania w tym m.in. obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych. Stosownie do treści ust. 2a art. 3 u.u.c.p.g. w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku. w art. 6ka ust. 1 u.u.c.p.g. Zauważyć należy, że stosownie do ust. 2 art. 6ka u.u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a następnie w drodze decyzji określa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z wytycznymi zawartymi w ust. 3 tego artykułu. Z przepisów u.u.c.p.g. nie wynika natomiast, że w przypadku ewentualnych nieprawidłowości w zakresie odbioru odpadów komunalnych na związku międzygminnym ciążyłyby jakiekolwiek obowiązki dokonania czynności lub wydania aktu z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., prowadzące do naprawienia tego stanu rzeczy. Zważywszy na to, że przepisy obowiązującego prawa nie nakładają na zarząd związku działania władczego w niniejszej sprawie, nie można stwierdzić, by dopuszczalna była skarga na ewentualną bezczynność organu co do podjęcia takich działań. Brak uregulowań w tym zakresie powoduje, że organ nie był zobowiązany do podjęcia w przedmiotowej sprawie jakichkolwiek czynności lub wydania aktu z zakresu administracji publicznej w zakresie odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości skarżącego. Z powyższych względów uznając, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna należało ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.