II SAB/Po 59/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność E. R., D. C. - wspólników Przychodni Specjalistycznej "A". w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; postanawia: 1. umorzyć postępowanie, 2. odrzucić skargę w zakresie żądania nałożenia grzywny w trybie art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). /-/D. Rzyminiak – Owczarczak /-/J. Zieliński /-/W. Batorowicz Wnioskiem z dnia (...) września 2010 r. P. J. zwrócił się do Przychodni Specjalistycznej "A" w P. o udostępnienie informacji publicznej poprzez doręczenie mu w formie pisemnej, listem poleconym, kopii umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia, tekstów obowiązujących w placówce regulaminów oraz wykazu składników majątku. Zażądał także podania, w jakiej formie prawnej placówka prowadzi działalność w ramach wykonywania zadań publicznych z zakresu ochrony zdrowia. Natomiast w przypadku, gdy placówka posiada internetową stronę podmiotową Biuletynu Informacji Publicznej na wskazanych we wniosku stronach, P. J. wniósł o poinformowanie go o tym za pośrednictwem poczty elektronicznej, na wskazany adres. Jako podstawę prawną żądania wskazano przepis art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wniosek do Przychodni Specjalistycznej "A" w P. wpłynął w dniu (...) września 2010 r. Pismem z dnia (...) października 2010 r. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Przychodni Specjalistycznej "A" w P., żądając stwierdzenia przez Sąd bezczynności tego podmiotu, nakazania kierownikowi jednostki, aby udostępnił informację publiczną zgodnie z jego wnioskiem z dnia (...) września 2010 r. oraz ukarał kierownika jednostki karą, o której mowa w art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł także o zasądzenie od bezczynnego podmiotu kosztów postępowania. Skarga wniesiona została w dniu (...) października 2010 r., za pośrednictwem skarżonej Przychodni. W uzasadnieniu skargi podano, że pomimo, iż ustawowy dwutygodniowy termin do udzielenia informacji publicznej upłynął (...) września 2010 r., bezczynny organ nie podjął żadnej czynności. W tej sytuacji nawet w przypadku uwzględnienia skargi przez organ i udzielenia informacji powinna zostać stwierdzona bezczynność, a kierownik placówki powinien zostać ukarany grzywną. Skarżący podniósł, iż dostęp do informacji publicznej powinien być możliwie prosty i szybki, tymczasem wobec bezczynności placówki zmuszony był wystąpić ze skargą na bezczynność, ponosząc z tego tytułu wydatek w kwocie 2 x (...) zł z tytułu poniesionych kosztów przesyłki listowej oraz koszt uiszczonego wpisu od skargi. W odpowiedzi na skargę E. R. i D. C. - wspólnicy Przychodni Specjalistycznej "A" s.c. w P. wniosły o umorzenie postępowania w zakresie, w jakim skarżący żąda od Sądu nakazania kierownikowi jednostki, aby udostępnił informację publiczną zgodnie z wnioskiem z dnia (...) września 2010 r. oraz o odrzucenie skargi w zakresie żądania wymierzenia przez Sąd kary w trybie art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego w tym zakresie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wspólnicy Spółki wyjaśniły, iż ponieważ w dniach (...)-(...) września 2010 r. przebywały poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, żądanej informacji udzieliły skarżącemu pismem z dnia (...) października 2010 r. W odpowiedzi na wniosek z dnia (...) września 2010 r. podano skarżącemu informację, w jakiej formie jest prowadzona działalność gospodarcza, doręczono mu obowiązujące w placówce regulaminy oraz wskazano stronę internetową Narodowego Funduszu Zdrowia, z której można uzyskać informacje o treści umów zawartych przez Przychodnię z Funduszem. Natomiast w zakresie żądania dotyczącego doręczenia skarżącemu wykazu składników majątku odmówiono udzielenia informacji, bowiem nie stanowi ona informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podniesiono, iż w tej sytuacji uznać należy, iż wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został rozpoznany i merytorycznie załatwiony, co czyni postępowanie ze skargi na bezczynność bezprzedmiotowym. Natomiast w zakresie żądania wymierzenia przez Sąd kary w trybie art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, E. R. i D. C. podniosły, iż w tym przedmiocie zachodzi brak właściwości sądu administracyjnego, stąd w tym zakresie skarga powinna zostać odrzucona. Wskazano także, iż niezależnie od powyższego wymierzenie kary jest w tym przypadku bezpodstawne z uwagi na brak umyślności przy zaniechaniu udzielenia żądanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W rozpatrywanym przypadku żądanie udostępnienia informacji określonych w treści wniosku skarżącego z dnia (...) września 2010 r. oraz bezczynność zarzucana wspólnikom placówki medycznej świadczącej usługi w ramach umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia w zakresie udostępnienia informacji, podlegają rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), bowiem dotyczą informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 powołanej ustawy. Czynność udostępnienia informacji publicznej zaliczana jest przy tym do aktów lub czynności określonych w art. 3 §2 pkt 1 - 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z zm.), podlega więc kognicji sądów administracyjnych. Placówka medyczna świadcząca usługi medyczne w ramach umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia ma na celu realizację zadań publicznych, co wynika z regulacji zawartych w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jednolity Dz. U. z 2007r nr 14, poz. 89 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, (Dz.U. z 2008r. nr 164 poz. 1027 z późn. zm). I tak, zgodnie z art. 1 ust. 1 pierwszej z tych ustaw, Przychodnia Specjalistyczna "A" jest zakładem opieki zdrowotnej, jako wyodrębniony organizacyjnie zespół osób i środków majątkowych utworzonych i utrzymywanych w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Na mocy art. 33. ust. 1 tej ustawy publiczny zakład opieki zdrowotnej udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom, uprawnionym do tych świadczeń na podstawie odrębnych przepisów, nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością, natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1, świadczenia zdrowotne mogą być zamawiane w niepublicznych zakładach opieki zdrowotnych, utworzonych np. przez spółki. Zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej podmioty, przyjmujące zamówienie medyczne, zobowiązują się do wykonania zadań publicznego zakładu opieki zdrowotnej w zakresie udzielonego zamówienia i na zasadach określonych w umowie, a udzielający zamówienie do zapłacenia ze środków publicznych za wykonanie zamówienia. W przedmiotowej sprawie Przychodnia "A" poprzez podpisanie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia zobowiązała się do udzielania świadczeń zdrowotnych, między innymi osobom podlegającym ubezpieczeniu zdrowotnemu. W ramach podpisanej umowy działalność Przychodni obejmuje więc zakres świadczeń przewidzianych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest więc jednym z podmiotów publicznej opieki zdrowotnej. Z uwagi na powyższe kryterium wspólnicy Spółki w ramach prowadzonej przez nich przychodni są podmiotem wykonującym zadania publiczne. W świetle powyższego uprawnionym jest pogląd, iż żądanie skarżącego dotyczyło udostępnienia informacji publicznej, lecz wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczyło udostępnienia tekstu umów zawartych z NFZ, tekstów regulaminów obowiązujących w placówce oraz informacji co do formy prawnej prowadzonej działalności. W ocenie Sądu wspólnicy działający w ramach Przychodni "A" nie są natomiast podmiotem dysponującym składnikami majątku publicznego i z tej przyczyny nie mają obowiązku udostępnić skarżącemu wykazu tego majątku. Składniki majątku, w oparciu o który i na którym usługi medyczne są świadczone, warunkują zawarcie kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, który zobowiązany jest zapłacić przychodni cenę za konkretne świadczenia zdrowotne. Majątek ten jednakże nie staje się przez to majątkiem publicznym. W tych okolicznościach prawidłowo w udzielonej skarżącemu odpowiedzi wskazano, że w tym zakresie żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i tak udzielona informacja, jako wystarczająca, spełnia wymogi prawidłowego rozpatrzenia wniosku o udzielnie informacji publicznej. Wskazać także należy, iż w postępowaniu o udostępnienie informacji nie mają zastosowania przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stąd w przypadku bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia (art. 37 kpa). Jednocześnie przedmiotowa ustawa nie stawia dodatkowych warunków do wniesienia skargi na bezczynność, co oznacza, że skarga taka może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym uznać należało, uwzględniając kolejność działań skarżącego, iż przedmiotowa skarga jest dopuszczalna. Wniesiona bowiem została w sytuacji sześciodniowego milczenia podmiotu w sprawie, do rozpatrzenia której był on właściwy, a samo żądanie udostępnienia informacji wskazanych we wniosku dotyczyło informacji o sprawach publicznych przekazanych placówce w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Zgodnie z art. 13 ust. 2 przedmiotowej ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Skarga wniesiona została w dniu (...) października 2010 r., natomiast pismem z dnia (...) października 2010 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia (...) września 2010 r. Ponieważ w momencie rozpoznania skargi przez Sąd skarżony podmiot już w bezczynności nie pozostawało, gdyż załatwiło merytorycznie wniosek z dnia (...) września 2010 r., postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku skargi na zwłokę w załatwieniu sprawy, gdy decyzja merytoryczna została wydana po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 1987 r., IV SAB 14/86, ONSA 1987/1/7). Wskazać należy, iż w sytuacji, gdy organ w bezczynności już nie pozostawał, przestał istnieć cel postępowania sądowego i w konsekwencji Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to znaczy w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie lub rozpatrzenia sprawy w sposób prawem przewidzianym. Stąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Skarga podlega odrzuceniu w zakresie żądania ukarania wspólników spółki cywilnej, jako osób prowadzących działalność gospodarczą w ramach Przychodni "A". Zgodnie bowiem z przepisem art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku, przepis ten ma charakter karny, a sądy administracyjne nie są właściwe w tym zakresie. Stąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygnął, bowiem odpowiedzi na wniosek udzielono w trybie załatwienia sprawy, a nie w trybie uwzględnienia skargi we własnym zakresie (art. 54 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Powyższą ocenę Sąd wyprowadza z faktu udzielenia odpowiedzi na wniosek wraz z upływem sześciu dni od ostatniego dnia określonego zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co spowodowane było obiektywną niemożnością normalnego funkcjonowania Przychodni w okresie pobytu wspólników poza granicami kraju ([...]-[...] września). Wskazać w tym miejscu należy, iż termin określony w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest terminem procesowym, gdyż dotyczy biegu postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej. Termin ten ma także charakter instrukcyjny, organ może określonej w nich czynności (udzielenia informacji, umorzenia postępowania, przekazania skargi itd.) dokonać w terminie krótszym lub dłuższym (por. Sławomir Czarnow "Wybrane zagadnienia prawne dostępu do informacji publicznej" publ. Rejent 2006.1.69). Wskazać także należy, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie stanowią o zwrocie wpisu oraz o zasądzeniu kosztów postępowania na rzecz strony, która wniosła skargę, w przypadku, gdy postępowanie zostaje umorzone jako bezprzedmiotowe z wyżej wskazanej przyczyny. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Zieliński /-/ W.Batorowicz