II SAB/Po 59/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udzielenia informacji postanawia odrzucić skargę Pismem opatrzonym datą 11 kwietnia 2016 r. przesłanym pocztą elektroniczną T. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o udzielenie informacji dotyczącej "losu" S. J. byłego podopiecznego Stowarzyszenia [...] Wnioskodawca podniósł, iż nie miał kontaktu z wyżej wymienionym od ponad roku, co budzi jego niepokój. Być może S. J. potrzebuje pomocy. T. K. zwrócił się także o zasięgnięcie przez organ pomocy społecznej informacji o losach S. J. w Filii MOPR [...] oraz w II Zespole Kuratorów Sądowych w P.. Pismem z 31 maja 2016 r. T. K. wniósł skargę na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z 11 kwietnia 2016 r. Skarżący podniósł, iż organ nie odpowiedział w żaden sposób na jego zapytanie – nie udzielił żadnej informacji jak też nie wezwał wnioskodawcy o ewentualne uzupełnienie wniosku. Zarzucono naruszenie art. 61 K.p.a. z uwagi na to, że organ nie wszczął postępowania wskutek żądania wniesionego drogą elektroniczną z art.104 § 1 K.p.a., a także, że organ nie załatwił sprawy poprzez wydanie decyzji lub innego pisma w sprawie. Odpowiadając na skargę Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wyjaśnił, iż pismo T. K. z 11 kwietnia 2016 r. zostało automatycznie umieszczone w katalogu SPAM, co skutkowało brakiem reakcji organu. Organ zauważył, iż skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia pisma przez Elektroniczną Skrzynkę Podawczą Urzędu Miasta P. na Elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej. Korespondencja przesłana na inny adres elektroniczny niż wskazany wyżej nie obliguje organu do wszczęcia postępowania administracyjnego. Ponadto brak jest dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie T. K. do występowania w imieniu Stowarzyszenia R. E.". Wojewódzki Sad Administracyjny w P. zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 - 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Odnosząc się do zagadnień związanych z zaskarżoną bezczynnością Prezydenta Miasta zauważyć należy, iż jak wynika z przywołanych powyżej przepisów właściwością sądu administracyjnego objęte jest orzekanie w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a P.p.s.a., co oznacza, iż bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego, a także nie wydaje innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Innymi słowy nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi, przy czym jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r., sygn. II OSK 1084/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu sprawa, której dotyczyło pismo skarżącego z 11 kwietnia 2016 r. nie należy do tych kategorii spraw. Skarżący domagał się od organu właściwego w sprawach pomocy społecznej udzielenia informacji dotyczącej losów S. J.. Wniosek ten nie zawiera jednak żądania podjęcia przez organ czynności, które dotyczyłyby w jakikolwiek sposób praw lub obowiązków skarżącego czy też jakoby reprezentowanego przez niego Stowarzyszenia. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż żądanej informacji nie można uznać za informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2015 r, poz. 2058 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Prawo to przysługuje zatem szerokiemu kręgowi osób i nie jest uzależnione od wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zaznaczyć jednakże należy, iż nie każda informacja posiadana przez podmiot publiczny ( zdefiniowany w art. 4 powołanej ustawy) stanowi informacje publiczną i podlega udostępnieniu na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacja ta musi dotyczyć spraw publicznych, a więc podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacji publicznej nie stanowią natomiast posiadane przez organ administracji publicznej informacje dotyczące "losów" indywidualnie określonych osób fizycznych, nawet jeżeli osoby te korzystały z pomocy udzielanej przez podmiot publiczny. Stąd też bezczynność organu w udzieleniu informacji w tym zakresie nie może być potraktowana jako bezczynność w udzieleniu informacji publicznej. Udzielenie żądanej informacji nie było także związane w żaden sposób z innymi, wynikającymi z powszechnie obowiązujących przepisów, prawami lub obowiązkami wnioskodawcy. Jak już wskazano wyżej T. K. nie domagał się wydania jakiegokolwiek aktu lub dokonania jakiejkolwiek czynności dotyczącej jego praw lub obowiązków. Zabrakło zatem podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, jak też wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia – art. 61a § 1 K.p.a. Z treści wniosku nie wynikało również aby domagał się, jako pełnomocnik Stowarzyszenia [...]", wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie innej osoby na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a., co obligowałoby organ do wszczęcia takiego postępowania z urzędu lub wydania postanowienia o odmowie wszczęcia (art. 31 § 2 K.p.a.). W ocenie Sądu wniosek T. K. z 11 kwietnia 2016 r. potraktować należy, jako wniosek, o którym mowa w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "skargi i wnioski" – art. 221 i nast., i który winien być załatwiony zgodnie z regulacjami zawartym w tym Dziale. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że postępowanie w sprawach skarg i wniosków objętych działem VIII kpa nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Postępowanie w zakresie skarg i wniosków, choć unormowane w przepisach procedury administracyjnej, nie stanowi postępowania, które zmierza do wydania decyzji administracyjnej. Nawet w razie pozostawania organu rozpatrującego skargę lub wniosek w bezczynności w tym zakresie, sąd administracyjny nie może rozpatrywać skarg na taką bezczynność - nie jest to bowiem "bezczynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.