II SAB/Po 59/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika E. M.-M. o uzupełnienie wyroku w zakresie wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić uzupełnienia wyroku /-/ J. Szuma Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. D. C. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (k. 3 akt sądowych). W toku postępowania ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnikiem adwokat E. M.-M. (k. 59 akt sądowych). Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. pełnomocnik wystąpiła o uwzględnienie skargi D. C., ale także o zasądzenia na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (k. 63 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] grudnia 2019 r. oddalił skargę (k. 77 akt sądowych). Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego adwokat E. M. M. wystąpiła o uzupełnienie wyroku poprzez przyznanie jej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (k. 89-90 akt sądowych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zgodnie zaś z art. 157 § 2 P.p.s.a., wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Na mocy § 3 tego artykułu, orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi strony wyznaczonemu z urzędu nie należy do rozstrzygnięć, które Sąd powinien z urzędu zamieścić w orzeczeniu kończącym postępowanie. P.p.s.a. nie zobowiązuje bowiem Sądu do zawarcia takiego rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie. Podstawy do takiego działania Sądu nie stanowi art. 250 P.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten wskazuje jedynie na zasady, według których to ustala się wysokość wynagrodzenia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika. W odniesieniu do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zastosowania nie znajduje również art. 209 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie jedynie do kosztów postępowania między stronami. Regulacje P.p.s.a. nie dają podstawy do obciążenia kosztami pomocy prawnej udzielonej z urzędu strony przeciwnej zamiast Skarbu Państwa [por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. el., Warszawa 2019]. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd nie był zobowiązany do zamieszczenia z urzędu w wyroku z dnia [...] grudnia 2019 r. orzeczenia w przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Niezależnie od powyższego w tym miejscu wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a., po złożeniu przez tak ustanowionego pełnomocnika stosownego oświadczenia. W świetle postanowień art. 258 § 1 P.p.s.a., czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności: wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na mocy art. 258 § 4 P.p.s.a., czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. Na postanowienie sądu w tym zakresie przysługuje zażalenie. Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy jest zasadniczo rozpoznawany przez referendarza sądowego odrębnym orzeczeniem, które - co szczególnie doniosłe w niniejszej sprawie - może zostać również wydane po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy z uwzględnieniem udziału pełnomocnika z urzędu w toku ewentualnego postępowania przez sądem drugiej instancji. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy – a takowy został złożony w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. (k. 63 akt sądowych) – zostanie więc rozpoznany w odrębnym postanowieniu. Z uwagi na powyższe, wniosek pełnomocnika strony skarżącej o uzupełnienie wyroku w zakresie wskazanym w tym wniosku nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ J. Szuma