II SAB/Po 6/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-11-17
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wielokrotnie uchylał się od przedstawienia pełnej informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwań sądu i wcześniejszych orzeczeń NSA, może domagać się przyznania prawa pomocy w całości?Ratio decidendi
Skarżący, który świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, mimo wcześniejszych wezwań i orzeczeń sądowych, nie może domagać się przyznania prawa pomocy w całości. Utrudnia on ustalenie stanu faktycznego co do jego możliwości poniesienia kosztów postępowania, co stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na brak zatrudnienia, dochodów, oszczędności i majątku, oraz utrzymywanie się z pomocy rodziny. Wcześniejsze wnioski były odrzucane z powodu nieuzupełnienia oświadczenia majątkowego i braku informacji o sytuacji rodzinnej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 września 2014 r. oddalił zażalenie skarżącego, wskazując na jego postawę uchylającą się od udzielenia informacji o sytuacji finansowej rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący T. K. po raz drugi w niniejszej sprawie, wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 88 akt sądowych).
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w całości następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W toku postępowania, w myśl art. 255 p.p.s.a., na skarżącego nakładany był obowiązek uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k. 31 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem w 11 września 2014r. oddalając zażalenie T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odmowie przyznania prawa pomocy wyjaśnił, że postawa skarżącego w istocie uchylająca się od udzielenia odpowiedzi na temat sytuacji finansowej rodziny, która go utrzymuje, uzasadnia przypuszczenie, że skarżący w istocie posiada środki, których nie chce sądowi ujawnić. NSA stwierdził, że w takiej sytuacji skarżący pomimo wezwania z 21 marca 2014r. nie przedstawił wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej w celu zbadania czy zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Przenosząc powyższe na grunt oceny zasadności kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że składając ponowne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wnioskodawca nie usunął wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. W aktualnie przedłożonym formularzu o prawo pomocy zawarł te same informacje co poprzednio, nie wypełnił rubryki dotyczącej stanu rodziny – osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
W uzasadnieniu wniosku powołał się na brak zatrudnienia, całkowity brak dochodów, brak oszczędności, brak majątku. Od kwietnia 2009r. pozostaje na utrzymaniu rodziny, zamieszkuje przy rodzinie. Od 2009r. korzysta ze środków do życia otrzymanych od rodziny. Zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy, organ odmówił mu nadania statusu osoby bezrobotnej, nie ma dostępu do ofert pracy i do pomocy społecznej.
W rubryce dotyczącej majątku powołał się na brak nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz innych wartościowych ruchomości. Podobnie jak w poprzednim wniosku o prawo pomocy wskazał na brak prowadzenia własnego gospodarstwa domowego, brak własnego majątku, oszczędności i dochodów.
Wobec powyższego, skarżący ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał z powyższych względów zażalenia skarżącego wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach nie może być wątpliwości co do tego, że skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego.
Przyjąć należy, że skarżący, będąc już wcześniej wielokrotnie wzywany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, wiedział o potrzebie dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej swojej oraz osób, z którymi współtworzy gospodarstwo domowe. Skarżący nadal powołuje się bowiem na okoliczności, że to rodzina ponosi wszystkie koszty jego utrzymania. Zaniechał jednak udzielania pełnej informacji w tym zakresie, na co wskazywał już NSA.
Powtórzyć należy, że z istoty prawa pomocy wynika, że sytuacja finansowa wnioskodawcy oceniana jest przez pryzmat dochodów wszystkich członków rodziny uwzględniając przy tym nie tylko przychody osób, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ale także i koszty utrzymania wszystkich członków rodziny.
Kolejne oświadczenie majątkowe skarżącego o takiej samej treści, kolejny raz niewyczerpujące reguły dokładnego oświadczenia o stanie rodziny, majątku i dochodach, niezawierające nadto jakichkolwiek informacji o pogarszającej się sytuacji finansowej, majątkowej lub osobistej skarżącego, pozwala przyjąć, że nadal uchyla się on od przedstawienia swoich rzeczywistych zdolności płatniczych. Wobec powyższego, bez wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, stwierdzić należy, że utrudniał ustalenie stanu faktycznego, co do jego możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania chociażby w części.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło