II SAB/Po 60/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy; postanawia: odrzucić skargę. /-/ B. Drzazga Pismem z dnia 19 maja 2014 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w sprawie nieudostępnienia akt prowadzonego postępowania skargowego na działanie funkcjonariuszy Policji. Wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi zwrócił się w trybie art. 37 k.p.a. do Komendanta Głównego Policji z zażaleniem na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w tej sprawie. Podniósł powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż w postępowaniu skargowym organ ma obowiązek udzielenia dostępu do akt administracyjnych w trybie k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w postępowaniu skargowym uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. nie ma zastosowania art. 73 k.p.a Postępowanie to jest odformalizowane, uproszczone, bowiem kończy się zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy i jest wyodrębnione od postępowania administracyjnego. Tryb ten nie zapewnia zainteresowanemu dostępu do dokumentacji powstałej w związku ze złożoną przez niego skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę A. B. jako niedopuszczalną należało odrzucić. Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt, czynność lub bezczynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, ze sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z treści powyższego przepisu wynika, że sąd administracyjny nie orzeka w sprawach rozpatrywania skarg i wniosków, które unormowane zostało w dziale VIII k.p.a., a w konsekwencji również co do bezczynności organów w sprawach ze skarg i wniosków składanych w tym trybie. Postępowanie w zakresie skarg i wniosków, choć unormowane w przepisach procedury administracyjnej, nie stanowi postępowania, które zmierza do wydania decyzji administracyjnej, zaskarżalnego postanowienia wydanego w tym postępowaniu, w postępowaniu egzekucyjnym bądź do wydania innego aktu lub czynności określonych w punktach 2 -7 powyższego przepisu. Nawet w razie pozostawania organu rozpatrującego skargę lub wniosek w bezczynności w tym zakresie, sąd administracyjny nie może rozpatrywać skarg na taką bezczynność - nie jest to bowiem "bezczynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wskazać należy, że nie każda bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Skarga na bezczynność organu jest bowiem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie. Reasumując, czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odnoszących się do skarg i wniosków (dział VIII k.p.a.) nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Ma to przesądzające znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, bowiem skarżący zaskarżył zaniechanie organu polegające na nieudostępnieniu akt sprawy ze skargi złożonej przez niego właśnie w trybie działu VIII k.p.a. Taką skargę należy uznać za niedopuszczalną, gdyż sprawa nią zainicjowana nie należy do właściwości sądu administracyjnego, która wyznacza dopuszczalne granice działania Sądu. Z tego też powodu Sąd nie mógł zobowiązać Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. do określonego w skardze działania. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia /-/ B. Drzazga