II SAB/Po 60/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A sp. z o.o. z siedzibą w P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25 maja 2016 roku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala wniosek skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej, V. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...],- zł [...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 25 maja 2016 r. Spółka A Sp. z o.o. w P. wystąpiła do Wójta Gminy o przesłanie na adres e-mail zeskanowanych umów o roboty budowlane oraz umów o dostawę materiałów, które zostały zawarte przez Gminę w 2016 r. i których wartość przekracza kwotę 500.000,00 zł netto. Pismem z dnia 29 czerwca 2016 r.- złożonym w urzędzie Gminy w dniu 4 lipca 2016 r. Spółka A Sp. z o.o. w P. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o (1) zobowiązanie organu administracji publicznej do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, (2) stwierdzenie, że bezczynność organu administracji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (3) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł oraz (4) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie uzyskała odpowiedzi na zapytanie z dnia 25 maja 2016 r. Organ administracji publicznej nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej, ani też nie podjął żadnych działań zmierzających do przekazania tych danych. Skarżąca podniosła, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a wniosek z dnia 25 maja 2016 r. został skutecznie doręczony, gdyż nie przesłano zwrotnej informacji o niedotarciu komunikatu do odbiorcy. Tym samym termin do udostępnienia żądanej informacji publicznej upłynął w dniu 8 czerwca 2016 r. Bezczynność w ocenie skarżącej miała przy tym miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przekroczono maksymalne ustawowe terminu załatwienia sprawy. Dlatego też zasadne jest przyznanie skarżącej kwoty 1.000,00 zł, które to świadczenie ma jedynie symboliczny, nierepresyjny charakter. Zasądzenie tej kwoty pełni funkcję prewencyjną i ma na celu ograniczenie podejmowania w przyszłości przez organ działań godzących w konstytucyjnie chronione wartości. W wiadomości przesłanej za pomocą poczty elektronicznej z dnia 5 lipca 2016 r. Wójt Gminy poinformował skarżącą Spółkę, że została zawarta jedna umowa o roboty budowlane o wartości przekraczającej 500.000 zł i przekazano skan tejże umowy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi , nie obciążanie Wójta Gminy kosztami postępowania i nieuwzględnienie wniosku o zasądzenie kwoty 1.000,- zł W uzasadnieniu organ administracji publicznej wyjaśnił, że żądana informacja publiczna została udzielona w dniu 5 lipca 2016 r. na adres skrzynki elektronicznej skarżącej. Dalej wyjaśnił, że kilka dni po wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej Sekretarz Gminy wystosowała standardową odpowiedź, na którą do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi. Chodziło o informację, czy wnioskodawca zgadza się na to, że wobec przygotowania żądanych dokumentów powstaną koszty, które trzeba będzie pokryć. W urzędzie Gminy obowiązuje bowiem zarządzenie Wójta w sprawie ustalania wysokości opłat za udostępnianie informacji publicznej. Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał żądania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 z późn. zm., dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu powołanej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Jak wynika przy tym z art. 2 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo do dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w tym w szczególności organy władzy publicznej. Trzeba przy tym zaznaczyć, że ustawodawca nie definiuje zwrotu "informacja publiczna". Niemniej przykładowy katalog danych podlegających udostępnieniu w trybie powołanej ustawy obejmuje, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p., informacje o podmiotach, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich majątku. Podobnie w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. wskazuje się, że informacjami publicznymi są dane o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że skarżąca była w świetle art. 2 u.d.i.p. czynnie legitymowana do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a Wójt Gminy był w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązany do jej udostępnienia. Jednocześnie przedmiot żądania z dnia 25 maja 2016 r. dotyczył informacji publicznej, która co do zasady podlegała udostępnieniu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jak wynika z kolei z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłużnym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Ponadto ustawodawca wskazuje w art. 15 ust. 2 u.d.i.p., że jeżeli udostępnienie informacji publicznej wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty, podmiot obowiązany do udostępnienia tych danych, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, należy uznać, że wniosek z dnia 25 maja 2016 r. został skutecznie doręczony w tym dniu organowi administracji publicznej. Tym samym termin do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., upłynął w dniu 8 czerwca 2016 r. Do tej daty informacja publiczna nie została jednak udostępniona skarżącej Spółce. Jednocześnie organ administracji publicznej nie powiadomił w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. skarżącej o powodach opóźnienia oraz o terminie przekazania żądanych danych. W niniejszej sprawie nie zachodziły również okoliczności, o jakich mowa w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 25 maja 2016 r. Faktu tego nie zmienia także pismo Gminy ,że przygotowanie dokumentów wiąże się z poniesieniem kosztów, ponieważ wbrew przepisowi art. 13 ust.2 i art. 15 ust.2 u.d.i.p nie zawiera ono informacji w jakim terminie informację udostępni i brak powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty . Niemniej z materiału dowodowego wynika również, że informacja publiczna została ostatecznie przekazana skarżącemu w e-mailu z dnia 5 lipca 2016 r. (k. 23 akt sądowych). Nie ulega zatem wątpliwości, że stan bezczynności organu administracji publicznej ustał po wniesieniu skargi i nie występował w chwili orzekania przez Sąd. Konsekwentnie zatem niniejsze postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej sprawia bowiem, że postępowanie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe, gdyż niemożliwe jest zobowiązanie wspomnianego organu na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do uczynienia zadość żądaniu strony. Sąd uznał zarazem na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Trzeba bowiem podkreślić, że informacja publiczna została udostępniona skarżącemu z niewielkim opóźnieniem terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. co nie stanowi istotnego naruszenia powołanego przepisu, jeśli uwzględni się takie obiektywne okoliczności jak okres urlopowy .Ponadto skarga z dnia 29 czerwca 2016 r. wpłynęła do organu administracji publicznej w dniu 4 lipca 2016 r., a przekazanie informacji publicznej nastąpiło już w dniu 5 lipca 2016 r. Nie można zatem zarzucić Wójtowi Gminy celowego i istotnego naruszenia prawa bądź też lekceważącego stosunku do prawa. Tym bardziej, że we wniosku z dnia 25 maja 2016 r. skarżący wystąpił o przekazanie zeskanowanych umów, a nie informacji o zawartych umowach. Sąd nie przychylił się również do wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o jakim mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek przyznać od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymieniony środek prawny pełni trzy główne funkcje, tj. (1) funkcję represyjną, (2) funkcję prewencyjną i (3) funkcję kompensacyjną. Należy także zauważyć, że ustawodawca używa w art. 149 § 2 p.p.s.a. wyrazu "może", pozostawiając tym samym sądowi swobodę oceny zasadności przyznania wspomnianej sumy pieniężnej. Konsekwentnie zatem trzeba uznać, że nałożenie na organ administracji publicznej obowiązku zapłaty określonej kwoty na rzecz skarżącego powinno dotyczyć tych przypadków, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy zrealizowane zostałyby w ten sposób opisane wyżej funkcje. W kontekście rozważanej skargi należy natomiast stwierdzić, że funkcje te nie zostałyby osiągnięte. Jak wskazano już bowiem wcześniej, zachowanie Wójta Gminy było wprawdzie nieprawidłowe, lecz nie miało cech rażącego naruszenia prawa. Przekroczenie terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie było znaczne, a przy tym niezwłocznie po otrzymaniu skargi w dniu 4 lipca 2016 r. organ usunął stan niezgodności z prawem.. Zachowanie Wójta Gminy nie miało zatem charakteru szczególnie nagannego, zasługującego na dodatkowe napiętnowanie. Brak zatem podstaw zdaniem Sądu do stosowania omawianego środków dyscyplinujących wobec tego organu administracji publicznej. Sąd uznał zarazem, że niniejszy wyrok w wystarczającym stopniu zapewni oddziaływanie na Wójta Gminy i zapobiegnie naruszeniu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w przyszłości. Brak lekceważącego stosunku do przepisów pozwala bowiem założyć, że stwierdzone uchybienia miały charakter incydentalny i nie będą się już powtarzać. Stwierdzone nieprawidłowości nie prowadzą przy tym do wniosku, że organ administracji publicznej działa dysfunkcyjnie i wymaga zewnętrznej ingerencji. Dlatego też nie można stwierdzić, że przyznanie sumy pieniędzy na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. realizowałoby funkcję prewencyjną tej regulacji. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie można również przyjąć, że przyznanie skarżącemu omawianej kwoty kompensowałoby oczekiwanie na reakcję Wójta Gminy na wniosek z dnia 25 maja 2016 r. Skarżący nie wykazał bowiem w żaden sposób, by pozyskanie danych, o jakich mowa w powyższym wniosku, było niezbędne dla realizacji konkretnego celu publicznego lub ważnego celu prywatnego. Tymczasem należy zaznaczyć, że instytucja dostępu do informacji publicznej ma przede wszystkim umożliwiać osobom uprawnionym sprawowanie efektywnej kontroli nad działalnością administracji publicznej, a tym samym zmierza do ochrony interesu publicznego. Omawiana regulacja nie jest natomiast nakierowana bezpośrednio na ochronę interesu prywatnego. Poza tym skarżący nie uprawdopodobnił także, by okres oczekiwania na informację publiczną wiązał się dla niego z określonymi dolegliwościami lub negatywnie oddziaływał na sferę jego praw lub obowiązków. Należy również wskazać, że stopień zawinienia organu administracji publicznej przy przekroczeniu terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie był znaczny. Mając na uwadze powyższe rozważania, należało zatem zdaniem Sądu oddalić wniosek o zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł na rzecz skarżącego. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804