II SAB/Po 61/21

Dnia 27 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu kwotę [...]zł ([...] złotych) uiszczonego wpisu od skargi. W dniu [...] marca 2021 roku P. D. zwrócił się do Prokuratury Rejonowej [...] o udostępnienie informacji, pytając: "jaką ma sygnaturę w Prokuraturze Okręgowej mój wniosek z dnia [...] stycznia 2021 r. uzupełniony pismem z dnia [...] lutego 2021 r. o wyłączenie z prowadzenia sprawy Prokuraturę w [...] w sprawie Ds. [...]". W uzasadnieniu wniosku P. D. wskazał, że nie dostał żadnej informacji w sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. (PR Ds. [...] Zastępca Prokuratora Rejonowego [...] M. M. w odpowiedzi na pismo P. D. wskazała, że pierwotny wniosek P. D. o wyłączenie od rozpoznania sprawy PR Ds. [...] przekazano zgodnie z właściwością do Prokuratury Okręgowej w P.. Pismem z dnia [...] lutego 2021 roku, które do Prokuratury Rejonowej [...] wpłynęło w dniu [...] kwietnia 2021 roku, P. D. (dalej także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na "nie udzielenie informacji publicznej w sygn. akt sprawy w Prokuraturze Okręgowej a dotyczącej wyłączenia z prowadzenia sprawy Ds [...] przez Prokuraturę [...]". W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Prokuratura nie udzieliła mu odpowiedzi na wniosek, ale przesłała tylko pismo, nie podając sygnatury akt w Prokuraturze Okręgowej. Tym samym, zdaniem skarżącego, nie udzielono żądanej informacji, co uzasadnia skargę. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2021 r. (PR Ds. [...]), Prokuratur Rejonowy [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ nakreślił kontekst sytuacyjny sprawy, w którym wskazał, że Prokuratura Rejonowa [...] prowadziła postępowanie sprawdzające z zawiadomień A. D. i W. D. (PR Ds. [...] o czyny na szkodę interesu prywatnego P. D. oraz P. i M. D. oraz na szkodę interesu publicznego. W dniu [...] grudnia 2021 r. w sprawie wydano postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k., które nie jest prawomocne (zażalenie wniósł A. D.). W dalszej kolejności wskazano, że pismo skarżącego o udzielenie informacji, które wpłynęło do Prokuratury Rejonowej [...] w dniu [...] marca 2021 r., zostało przekazane zgodnie z właściwością do Prokuratury Okręgowej w P. (gdyż dotyczyło spawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego o wyłączenie Prokuratury Rejonowej w [...], do którego rozpoznania właściwy jest prokurator Prokuratury Okręgowej w P.). Organ zwrócił uwagę na to, że postępowanie PR Ds. [...] nie zostało prawomocnie zakończone. Zdaniem organu oznacza to, że do rozpoznania wniosków o udostępnienie materiałów z akt sprawy postępowania karnego, jak również o udzielenie informacji dotyczących takiego postępowania, należy stosować odrębną regulację zawartą w kodeksie postępowania karnego, a nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej - stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wskazano za tym, że przepisy kodeksu postępowania karnego, które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania przygotowawczego oraz postępowania sądowego (art. 156 K.p.k.), są przepisami szczególnymi, wyłączającymi stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zwrócono uwagę na treść uchwały NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13. Dodano także, że P. D. w treści swego pisma z dnia [...] marca 2021 r. nie wskazał w ogóle, że opiera swój wniosek na ustawie o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo Prokurator Rejonowy [...] zauważył, że nie prowadzi rejestru pism wpływających do Prokuratury Okręgowej w P., jak również rejestru postępowań prowadzonych w Prokuraturze Okręgowej w P., przez co nie posiada żądanych we wniosku skarżącego informacji. Organ doprecyzował, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji skierowany do Prokuratora Rejonowego [...] został przesłany do Prokuratora Okręgowego w P. , o czym Prokurator Rejonowy [...] poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. Prokurator Rejonowy [...] zauważył za tym, że nie dysponował danymi, których dotyczył wniosek skarżącego, a przez to nie można mówić o jego bezczynności w udostępnieniu tych informacji. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną do rozpatrzenia żądania, jak w niniejszej sprawie. Do odpowiedzi na skargę załączono skierowane do Prokuratury Okręgowej w P. pismo Zastępcy Prokuratora Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2021 r., pismo Zastępcy Prokuratora Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2021 r. skierowane do P. D., pismo Zastępcy Prokuratora Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2021 r. skierowane do Prokuratury Okręgowej w P. oraz pismo prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. z dnia [...] lutego 2021 r. skierowane go Prokuratora Rejonowego [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. P. D. uzupełnił skargę, podnosząc, że dotychczas nie uzyskał odpowiedzi na swój wniosek z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji, pomimo że jego zdaniem Prokuratora miała obowiązek podania mu sygnatury akt w Prokuraturze Okręgowej. Dodano, że skarżący dotychczas nie znam tej sygnatury akt mimo że jest stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ ocena prawidłowości działań prokuratora w postępowaniu przygotowawczym nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.) Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 – 9 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne – pkt 1, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie - pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach - pkt 4a, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a – pkt 8 oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw – pkt 9. Katalog skarg na określone w art. 3 § 3 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Prokuratora Rejonowego [...] w postępowaniu dotyczącym złożonego między innymi przez P. D. zawiadomienia o przestępstwie (Ds. [...] oraz wniosku skarżącego o wyłączenie Prokuratury Rejonowej [...] z prowadzenia tej sprawy, a polegającej zdaniem skarżącego na braku doręczenia mu informacji o sygnaturze, pod jaką w Prokuraturze Okręgowej w P. wniosek ten otrzymał. Wskazać zatem należy, iż sądy administracyjne nie nadzorują organów prokuratury w zakresie prowadzonych w sprawach indywidualnych postępowań sprawdzających i przygotowawczych, jak i czynności, jakie wykonują w ramach i w związku z tymi postępowaniami. Funkcja powyższa jest realizowana w oparciu o nadzór instancyjny przewidziany stosownymi przepisami postępowania karnego. Wszelkie zatem aspekty tego postępowania, zarówno w fazie postępowania sądowego jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987), a kontrola prawidłowości podejmowanych w tym zakresie działań wykracza poza zakres kognicji sądu administracyjnego. Działalność właściwych organów w zakresie prowadzenia postępowań karnych nie należy bowiem do administracji publicznej w rozumieniu przepisów P.p.s.a. Wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2021 r. wniesiony został w ramach postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] pod sygn. akt PR Ds [...] i dotyczy kwestii procesowych, przez co nie może zostać uznany za wniosek o udzielenie informacji publicznej, jak skarżący oznaczył skargę. Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o Prokuraturze (Dz. U. z 2019 r. poz. 740) w art. 2 stanowi, że prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Prokuratura w tym aspekcie swojej działalności nie jest więc organem administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a., która wydaje decyzje, postanowienia, bądź inne akty z zakresu administracji publicznej. Skoro zaś ocena prawidłowości prowadzenia postępowania przygotowawczego przewidzianego przepisami K.p.k. nie została ujęta w przytoczonym powyżej art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a., jak też nie została objęta kognicją sądu administracyjnego w żadnej ustawie szczególnej (art. 3 § 3 P.p.s.a.), to powyższe oznacza, iż nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego. Konsekwentnie nie przysługuje również skarga do sądu administracyjnego na bezczynność prokuratora w udzieleniu informacji o sygnaturze sprawy, pod jaką rozpatrywany będzie w Prokuraturze Okręgowej w P. procesowy wniosek skarżącego o wyłączenie z prowadzenia sprawy Prokuratury Rejonowej [...] Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. kognicją sądu administracyjnego objęte są jedynie bezczynności, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, których rozstrzygnięcia objęte są kontrolą tegoż sądu. Skarga taka nie przysługuje także na brak procesowego doręczenia określonej osobie informacji o sygnaturze sprawy prowadzonej w innej jednostce prokuratury. Rozpoznanie tego rodzaju skargi, skutkowałoby wkroczeniem sądu administracyjnego w pozostającą poza jego kognicją materię prawidłowości określenia kręgu stron danego postępowania karnego, czy też, jak w zaskarżonej sprawie, postępowania sprawdzającego uregulowanego w art. 307 § 1 K.p.k. Odnosząc się do treści skargi jako dotyczącej bezczynności wyjaśnić nadto należy, że zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 z późn. zm.), o czym stanowi jej art. 1 ust. 1. Zgodnie z art. 4 ust. 5 tej ustawy, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przygotowawczego, właściwy do jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy, tj. sąd powszechny przełożony nad sądem właściwym w sprawie, w której prowadzone było to postępowanie przygotowawcze. W myśl art. 7 ww. ustawy, sąd lub prokurator, do którego wniesiono skargę, przedstawia ją niezwłocznie sądowi właściwemu wraz z aktami sprawy, w której toczy się postępowanie. Mając na uwadze powyższe przepisy prawa stwierdzić należało, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlegała właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na które została wyznaczona zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sad postanowił w pkt 2 sentencji postanowienia, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.