II SAB/Po 66/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi V. K. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE; oddala skargę Pismem z dnia [...] stycznia 2011 roku, znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) pozostawił bez rozpoznania wniosek V. K. o udzielenie jej zezwolenia na pobytu rezydenta długoterminowego WE, złożony w dniu [...] grudnia 2010 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżąca składając przedmiotowy wniosek nie dołączyła dokumentów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego do zajętego przez nią lokalu mieszkalnego. Skarżąca wskazała bowiem jako miejsce aktualnego pobytu, jak i miejsce zamierzonego pobytu, miejscowość S., ul. S. Z ustaleń organu wynika ponadto, iż V. K. zawarła w dniu [...] czerwca 2003 roku związek małżeński z M. K. W dniu [...] czerwca 2007 roku jej mąż wniósł pozew o rozwód, lecz w dniu [...] sierpnia 2009 roku zmarł, w związku z czym postępowanie rozwodowe zostało umorzone. V. K. załączyła też do wniosku dokumenty potwierdzające, że na mocy testamentu z dnia [...] kwietnia 2009 roku, spadek po M. K. nabyła w całości W. G., z której wniosku toczy się obecnie postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. W dniu [...] grudnia 2010 roku organ wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego w postaci braku tytułu prawnego do lokalu w miejscowości S., ul. S., pouczając ją zarazem, iż nie przedłożenie żądanych dokumentów w terminie 7 dni od otrzymania pisma spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to prawidłowo doręczono wnioskodawczyni w dniu [...] grudnia 2010 roku. W odpowiedzi V. K. przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] grudnia 2010 roku, sygn. akt [...], w którym stwierdzono, iż nabyła ona spadek po M. K. w ¼ części. Organ wskazał jednak, iż powyższe orzeczenie nie jest jeszcze prawomocne. Nadto, z dokumentów nie wynika czy nieruchomość, którą skarżąca wskazała jako miejsce pobytu wchodzi w skład masy spadkowej. Wojewoda podniósł zarazem, iż nawet w wypadku prawomocności orzeczenia skarżąca musiałaby najpierw uzyskać zgodę pozostałych współwłaścicieli by móc zamieszkać w tym lokalu. Tym bardziej, że nieruchomość w S., ul. S., została nabyta przez M. K. jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, a zatem stanowiła majątek odrębny. W dniu [...] grudnia 2010 roku V. K. przedłożyła odpis zwykły z księgi wieczystej nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości T., działka nr [....]. Z dokumentu tego wynika jednak, iż działka nie jest zabudowana, a jej właścicielami są M. K., W. T. G. i K. Z. G.. Wreszcie, w dniu [...] stycznia 2011 roku V. K. przedłożyła dokumenty stwierdzające, iż M. K. przed śmiercią dokonał sprzedaży wymienionej działki położonej w S., przy ul. S., oraz działki położonej w T. pod numerem [...]. W chwili orzekania toczyło się poza tym przed Sądem Rejonowym P. – G. i J. w P. postępowanie zainicjowane przez M. Ż. o wydanie nieruchomości położonej w S., przy ul. S. Tym samym zdaniem organu skarżąca nie przedstawiła tytułu prawnego do lokalu. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 roku V. K. wniosła zażalenia na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego, podnosząc, iż łączył z M. K. pozostawała we wspólności majątkowej małżeńskiej, a w efekcie przedmiotowa nieruchomość nie mogła wejść do majątku odrębnego męża. Ponadto, powołała się na toczące się nadal postępowanie spadkowe po zmarłym mężu. W skład masy spadkowej wchodzi bowiem także działka w S., na ul. S., oraz działka zlokalizowana w T., dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Postępowanie o wydanie działki na ul. S. w S. nie zakończyło się wydaniem prawomocnego orzeczenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 roku, nr [...], uznał za uzasadnione zażalenie V. K. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego poprzez pozostawienie bez rozpoznania jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długookresowego WE oraz wyznaczył dodatkowy termin do załatwienia sprawy do [...] listopada 2011 roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż mając na uwadze skomplikowany i wielowątkowy stan faktyczny sprawy należy uznać wnioski organu I instancji za przedwczesne, a wniosek skarżącej należało załatwić merytorycznie. W przypadku V. K. brak możliwości przedłożenia wymaganego dokumentu w oznaczonym czasie jest przez nią niezawiniony. Wojewoda Wielkopolski powinien był zatem przeprowadzić postępowanie w niezbędnym zakresie i ocenić, czy skarżąca spełnia przesłanki do udzielenia jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego. Pismem z dnia [...] września 2011 roku V. K. wniosła skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu V. K. powołała się na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2011 roku, uznające za uzasadnione zażalenie na pozostawienie wniosku z dnia [...] grudnia 2010 roku bez rozpoznania. Ponadto podniosła, iż w załączonej dokumentacji wykazała, że toczy się obecnie postępowanie spadkowe po jej zmarłym mężu, wskazując na orzeczenie Sądu I instancji przyznające jej udział ¼ w spadku po M. K. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku skarżąca została także zameldowana na pobyt czasowy od dnia [...] marca 2011 roku do dnia [...] lutego 2012 roku w miejscowości S. przy ul. S. Obecnie trwa poza tym postępowanie przed Sądem Rejonowym P. – G. i J. w p. z powództwa M. Z. przeciwko skarżącej o wydanie nieruchomości nabytej od męża skarżącej. Potwierdzony jednak przez biegłych psychiatrów stan zdrowia M. K. pozwala na wykazanie przesłanek z art. 82 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.). V. K. zwróciła także uwagę na prowadzenie przez Prokuraturę Okręgową w Poznaniu postępowania wobec M. T., H. N. i M. Ż. co do możliwości wyłudzenia nieruchomości, położonej w S. od jej zmarłego męża. W pozostałym zakresie skarżąca podzieliła też pogląd Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zawarty w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 roku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zakresem kognicji Sądu objęte są nie tylko decyzje, postanowienia lub inne akty, wydane przez organy administracji publicznej, lecz także bezczynność tych organów w sytuacji, gdy były one zobowiązane do podjęcia określonego działania w formie i terminie prawem przepisanych. W razie stwierdzenie bezczynności organów administracji publicznej Sąd na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264 poz. 1573 z późn. zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE udziela się na wniosek cudzoziemca. Ustawodawca wskazuje przy tym wyraźnie, co powinien zawierać powyższy wniosek, wymieniając w art. 71 ust. 3 tejże ustawy: (1) niezbędne dane cudzoziemca, a także (2) jego dzieci i innych osób wpisanych do dokumentu podróży cudzoziemca, oraz (3) informacje o odbytych w okresie ostatnich 5 lat podróżach i pobytach zagranicznych. Ponadto, w myśl art. 71 ust. 5 cytowanej ustawy cudzoziemiec jest zobowiązany uzasadnić wniosek oraz przedstawić ważny dokument podróży i dołączyć do wniosku (1) fotografie osób nim objętych, (2) dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie omawianego zezwolenia, a także (3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, w którym przebywa lub zamierza przebywać. Oznacza to, iż dopiero łączne spełnienie wszystkich opisanych wymogów jest prawidłowym złożeniem wniosku o udzielenie powyższego zezwolenia i dopiero z tą chwilą organ administracji publicznej może przystąpić do rozpatrzenia treści żądania strony. Uwaga ta znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 71a ust. 2b i 3 powoływanej ustawy. Niezachowanie przedstawionych warunków stanowi więc tzw. brak formalny wniosku, który wyklucza merytoryczne załatwienie sprawy. Zgodnie jednak z art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy w zw. z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), tego ujemnego skutku można uniknąć, jeśli strona w ciągu 7 dni od stosownego wezwania organu usunie braki formalne pisma. W takim wypadku uważa się, że wniosek został złożony prawidłowo, co otwiera drogę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Jeżeli jednak, pomimo wezwania, braki formalne wniosku nie zostaną usunięte organ administracji publicznej pozostawia takie pismo strony bez rozpoznania. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważnej sprawy należy stwierdzić, że Wojewoda Wielkopolski nie pozostaje w stanie bezczynności. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika bowiem, iż skarżąca w dniu [...] grudnia 2010 roku złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE, załączając do niego dane osobowe, fotografie, informacje o odbytych podróżach i pobytach czasowych, dane o kosztach utrzymania i uzyskiwanym wynagrodzeniu, zaświadczenie w zakresie zaległości finansowych wobec państwa, zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego oraz dokumenty związane z jej małżeństwem, a także z toczącym się postępowaniem spadkowym po zmarłym mężu (k. 1-52 akt organu). W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 roku Wojewoda Wielkopolski wezwał V. K. do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie tytułu prawnego do zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego na ul. S. w miejscowości S. (k. 53 akt organu). Wymienione wezwanie było skutecznie doręczone skarżącej w dniu [...] grudnia 2010 roku (k. 54 akt organu). Z akt sprawy wynika nadto, iż do chwili obecnej przywołany brak formalny nie został usunięty przez V. K. i to pomimo upływu tak znacznego okresu czasu. Skarżąca wskazywała w toku postępowania na skomplikowanie sprawy spadkowej po zmarłym mężu i związaną z tym trudność w ustaleniu tytułu prawnego do zajmowanego przez nią lokalu. Niemniej, załączone przez V. K. dokumenty nie pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie, iż spełniony został wymóg z art. 71 ust. 5 pkt 3 cytowanej ustawy o cudzoziemcach. Z treści odpisu zwykłego księgi wieczystej z dnia [...] listopada 2010 roku dla działki nr [...], położonej w miejscowości T., nr [...]0, wynika bowiem, iż jej właścicielami są M. K., W. T. G. i K. Z. G. (k. 57-58 akt organu). Ponadto, postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 roku Sądu Rejonowego w O., sygn. akt [...], stwierdza wprawdzie nabycie przez skarżącą ¼ spadku po zmarłym mężu, lecz postanowienie to nie jest jeszcze prawomocne (k. 59 akt organu). Z kolei stan prawny nieruchomości położonej w S., przy ul. S., obecnie jest przedmiotem sporu sądowego między skarżącą a M. Ż., na co wskazują pisma procesowe z dnia [...] listopada 2010 roku (k. 83 akt organu). Żaden z załączonych dokumentów nie stwierdza zatem jednoznacznie i w sposób ostateczny, że skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu w chwili obecnej, choć nie można wykluczyć, że sytuacja ta ulegnie zmianie w przyszłości. V. K. była zobowiązana do przedłożenia tytułu prawnego do zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego w celu uzyskania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Niespełnienie tego wymogu stanowi o braku formalnym złożonego przez skarżącą wniosku. Brak ten nie został przy tym usunięty, pomimo wezwania organu administracji publicznej. Dlatego należy przyjąć, że wniosek z dnia [...] grudnia 2010 roku powinien być pozostawiony bez rozpoznania na mocy art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie zostało też przez Wojewodę podjęte w dniu [...] stycznia 2011 r. Tym samym jeśli na Wojewodzie Wielkopolskim nie ciążył obowiązek załatwienia żądania strony – taki obowiązek powstaje bowiem dopiero w przypadku spełnienia wymogów formalnych – to organ ten nie mógł też pozostawać w stanie bezczynności, a wobec tego skarga na bezczynność okazała się bezzasadna. Sąd pragnie przy tym podkreślić, iż skarżąca może starać się o uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 11 powoływanej ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten przewiduje bowiem udzielenie zezwolenia osobom, które były małżonkami obywatela polskiego, m.in. w przypadku owdowienia, jeżeli przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca. Taka przesłanka zaistniała w ocenie Sądu w niniejszej sprawie w związku z toczącym się postępowaniem spadkowym, którego wynik na pewno oddziałuje na sytuację prawną skarżącej. W oparciu o ten przepis V. K. może ubiegać się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, a po zakończeniu sprawy spadkowej bądź też po uregulowaniu stanu prawnego lokalu zajmowanego przez skarżąca może wystąpić o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długookresowego WE, o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi ustawowe. Wobec tego Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł podstaw do jej uwzględnia. W konsekwencji skargę jako bezzasadną należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).