II SAB/Po 67/16

Dnia 28 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 roku sprawy ze skargi Spółki A sp. z o.o. z siedzibą w P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25 maja 2016 roku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala wniosek skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej, V. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 25 maja 2016 r. Centrum Sp. z o.o. w P. wystąpiło do Wójta Gminy o przesłanie na adres e-mail zeskanowanych umów o roboty budowlane oraz umów o dostawę materiałów, które zostały zawarte przez Gminę w 2016 r. i których wartość przekracza kwotę [...] zł netto. Pismem z dnia 4 lipca 2016 r.- złożonym w urzędzie Gminy w dniu 7 lipca 2016 r. Centrum Sp. z o.o. w P. wniosło skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o (1) zobowiązanie organu administracji publicznej do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, (2) stwierdzenie, że bezczynność organu administracji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (3) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł oraz (4) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie uzyskała odpowiedzi na zapytanie z dnia 25 maja 2016 r. Organ administracji publicznej nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej, ani też nie podjął żadnych działań zmierzających do przekazania tych danych, a Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Wniosek z dnia 25 maja 2016 r. został skutecznie doręczony w formie elektronicznej, a skarżący nie wie dlaczego organ pozostaje w stanie bezczynności. Bezczynność w ocenie skarżącej miała przy tym miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przekroczono maksymalne ustawowe terminu załatwienia sprawy. Dlatego też zasadne jest przyznanie skarżącej kwoty [...] zł, które to świadczenie ma jedynie symboliczny, nierepresyjny charakter. Zasądzenie tej kwoty pełni funkcję prewencyjną i ma na celu ograniczenie podejmowania w przyszłości przez organ działań godzących w konstytucyjnie chronione wartości. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ administracji publicznej wyjaśnił, że żądana informacja publiczna została udzielona po złożeniu skargi na bezczynność na adres skrzynki elektronicznej skarżącej, na dowód czego dołączono wydruk z wysłanych elektronicznie odpowiedzi z dnia 11, 12 i 14 lipca 2016r. Organ podał także, że po wpłynięciu pisma skarżącej z 25.05.2016r. zostało ono przekazane do załatwienia Kierownikowi Działu Inwestycji. Ponieważ z treści pisma nie wynikało, że jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz z uwagi na fakt, że Kierownik działu najpierw poszła na urlop a potem na zwolnienie lekarskie nie zachowano obowiązujących terminów. Pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał żądania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 z późn. zm., dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu powołanej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Jak wynika przy tym z art. 2 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo do dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w tym w szczególności organy władzy publicznej. Trzeba przy tym zaznaczyć, że ustawodawca nie definiuje zwrotu "informacja publiczna". Niemniej przykładowy katalog danych podlegających udostępnieniu w trybie powołanej ustawy obejmuje, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p., informacje o podmiotach, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich majątku. Podobnie w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. wskazuje się, że informacjami publicznymi są dane o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, należy zauważyć, że skarżąca była w świetle art. 2 u.d.i.p. czynnie legitymowana do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a Wójt Gminy był w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązany do jej udostępnienia. Jednocześnie przedmiot żądania z dnia 25 maja 2016 r. dotyczył informacji publicznej, która co do zasady podlegała udostępnieniu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jak wynika z kolei z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłużnym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, należy uznać, że wniosek z dnia 25 maja 2016 r. został skutecznie doręczony w tym dniu organowi administracji publicznej. Tym samym termin do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., upłynął w dniu 8 czerwca 2016 r. Do tej daty informacja publiczna nie została jednak udostępniona skarżącej Spółce. Jednocześnie organ administracji publicznej nie powiadomił w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. skarżącej o powodach opóźnienia oraz o terminie przekazania żądanych danych. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 25 maja 2016 r. Niemniej z materiału dowodowego wynika również, że informacja publiczna została ostatecznie przekazana skarżącemu w e-mailu z dnia 11 lipca 2016 r. (k. 17 akt sądowych). Nie ulega zatem wątpliwości, że stan bezczynności organu administracji publicznej ustał po wniesieniu skargi i nie występował w chwili orzekania przez Sąd. Konsekwentnie zatem niniejsze postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej sprawia bowiem, że postępowanie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe, gdyż niemożliwe jest zobowiązanie wspomnianego organu na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do uczynienia zadość żądaniu strony. Sąd uznał zarazem na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Trzeba bowiem podkreślić, że informacja publiczna została udostępniona skarżącemu z niewielkim opóźnieniem terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. co nie stanowi istotnego naruszenia powołanego przepisu, jeśli uwzględni się takie obiektywne okoliczności jak okres urlopowy czy usprawiedliwiona nieobecność z powodu choroby osoby odpowiedzialnej za załatwienie sprawy. Ponadto skarga datowana na 4 lipca 2016 r. wpłynęła do organu administracji publicznej w dniu 7 lipca 2016 r., a przekazanie informacji publicznej nastąpiło już w dniu 11 lipca 2016 r. Nie można zatem zarzucić Wójtowi Gminy celowego i istotnego naruszenia prawa bądź też lekceważącego stosunku do prawa. Tym bardziej, że we wniosku z dnia 25 maja 2016 r. skarżący wystąpił o przekazanie zeskanowanych umów, a nie informacji o zawartych umowach. Sąd nie przychylił się również do wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o jakim mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może z urzędu albo na wniosek przyznać od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymieniony środek prawny pełni trzy główne funkcje, tj. (1) funkcję represyjną, (2) funkcję prewencyjną i (3) funkcję kompensacyjną. Należy także zauważyć, że ustawodawca używa w art. 149 § 2 p.p.s.a. wyrazu "może", pozostawiając tym samym sądowi swobodę oceny zasadności przyznania wspomnianej sumy pieniężnej. Konsekwentnie zatem trzeba uznać, że nałożenie na organ administracji publicznej obowiązku zapłaty określonej kwoty na rzecz skarżącego powinno dotyczyć tych przypadków, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy zrealizowane zostałyby w ten sposób opisane wyżej funkcje. W kontekście rozważanej skargi należy natomiast stwierdzić, że funkcje te nie zostałyby osiągnięte. Jak wskazano już bowiem wcześniej, zachowanie Wójta Gminy było wprawdzie nieprawidłowe, lecz nie miało cech rażącego naruszenia prawa. Przekroczenie terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie było znaczne, a przy tym niezwłocznie po otrzymaniu skargi w dniu 7 lipca 2016 r. organ usunął stan niezgodności z prawem. Zachowanie Wójta Gminy nie miało zatem charakteru szczególnie nagannego, zasługującego na dodatkowe napiętnowanie. Przeciwnie zaistniałe opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej wynikało w dużej części z przyczyn zupełnie niezależnych bo z powodu nieobecności z racji choroby pracownika odpowiedzialnego z załatwienie sprawy Brak zatem podstaw zdaniem Sądu do stosowania omawianego środków dyscyplinujących wobec tego organu administracji publicznej. Sąd uznał zarazem, że niniejszy wyrok w wystarczającym stopniu zapewni oddziaływanie na Wójta Gminy i zapobiegnie naruszeniu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w przyszłości. Brak lekceważącego stosunku do przepisów pozwala bowiem założyć, że stwierdzone uchybienia miały charakter incydentalny pozwolą na jeszcze lepszą organizację pracy w Gminie i nie będą się już powtarzać. Stwierdzone nieprawidłowości nie prowadzą przy tym do wniosku, że organ administracji publicznej działa dysfunkcyjnie i wymaga zewnętrznej ingerencji. Dlatego też nie można stwierdzić, że przyznanie sumy pieniędzy na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. realizowałoby funkcję prewencyjną tej regulacji. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie można również przyjąć, że przyznanie skarżącemu omawianej kwoty kompensowałoby oczekiwanie na reakcję Wójta Gminy na wniosek z dnia 25 maja 2016 r. Skarżący nie wykazał bowiem w żaden sposób, by pozyskanie danych, o jakich mowa w powyższym wniosku, było niezbędne dla realizacji konkretnego celu publicznego lub ważnego celu prywatnego. Tymczasem należy zaznaczyć, że instytucja dostępu do informacji publicznej ma przede wszystkim umożliwiać osobom uprawnionym sprawowanie efektywnej kontroli nad działalnością administracji publicznej, a tym samym zmierza do ochrony interesu publicznego. Omawiana regulacja nie jest natomiast nakierowana bezpośrednio na ochronę interesu prywatnego. Poza tym skarżący nie uprawdopodobnił także, by okres oczekiwania na informację publiczną wiązał się dla niego z określonymi dolegliwościami lub negatywnie oddziaływał na sferę jego praw lub obowiązków. Należy również wskazać, że stopień zawinienia organu administracji publicznej przy przekroczeniu terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie był znaczny. Mając na uwadze powyższe rozważania, należało zatem zdaniem Sądu oddalić wniosek o zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości [...] zł na rzecz skarżącego. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804) Zgodnie z przepisem art. 200 ppsa W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast art. 206 cyt. ustawy stanowi iż Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego Sąd miał na uwadze, że skarga została uwzględniona w części , ponieważ co do istoty sprawa podlegała umorzeniu, a nadto sąd oddalił część żądania. Na przysądzone koszty składa się kwota [...],- zł wniesionego wpisu sądowego i połowa kwoty wynikającej z §14 ust.1 pkt.1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych plus 17 zł poniesionej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Połowa kosztów zastępstwa procesowego dla ustanowionego pełnomocnika uzasadniona jest nieskomplikowanym charakterem sprawy, ale przede wszystkim okolicznością ,że sądowi z urzędu wiadomo iż pełnomocnik wniósł do tutejszego sądu kilka spraw tożsamych rodzajowo co do stanu faktycznego jak i zagadnień prawnych . W sprawach o Sygnaturach II SAB/Po 60/16 i II SAB/Po 61/16 radca prawny reprezentował ten sam podmiot skarżący w identycznych sprawach. Wobec czego sąd uznał, że kolejna rozpoznawana sprawa nie wymagała od pełnomocnika istotnego nakładu pracy i w istocie sprowadzała się do napisania skargi rodzajowo tożsamej ze skargami we wskazanych dwóch innych sprawach. W ocenie sądu stanowi to uzasadniony przypadek pozwalający sądowi na zastosowanie przepisu art. 206 pppsa. O czym sąd orzekł w pkt. V sentencji wyroku.