II SAB/Po 72/16

Dnia 06 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 października 2016 roku sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Pismem z dnia 5 lipca 2016 r., doręczonym Prokuraturze w dniu 7 lipca 2016 r., J. K. zwrócił się do Prokuratora z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii orzeczenia, którym organy ścigania załatwiły sprawę zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o popełnieniu przestępstwa polegającego na samowolnym wybudowaniu przez Burmistrza Ż. (Gminę Ż.) zjazdu z działki nr [...] w Ż. przy ul. [...] na drogę powiatową (działkę nr [...]), o którym mowa jest w zawiadomieniu Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lipca 2016 r. znak: [...] Pismem z dnia 20 lipca 2016 r. Prokurator skierował do J. K. odpowiedź, przesyłając kopię postanowienia z dnia [...] 2016 r. w sprawie [...]. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie samowoli budowlanej dokonanej w 2012 r. przez Urząd Miasta i Gminy Ż. na ul. [...] polegającej na samowolnym wykonaniu zjazdu z kostki brukowej oraz obniżeniu istniejącego chodnika z drogi powiatowej na działkę ozn. Nr [...] tj. o czyn z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290), wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu. W dniu 23 lipca 2016 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prokuratora w załatwieniu jego wniosku z dnia 5 lipca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii orzeczenia, którym organy ścigania załatwiły sprawę zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o popełnieniu przestępstwa polegającego na samowolnym wybudowaniu przez Burmistrza Ż. (Gminę Ż.) zjazdu z działki nr [...] w Ż. przy ul. [...] na drogę powiatową (działkę nr [...]), o którym mowa jest w zawiadomieniu Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lipca 2016 r. znak: [...] W motywach skargi podniósł, iż skargę tę składa w związku z niezałatwieniem przez Prokuratora sprawy przez ponad 14 dni, czym naruszono art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm., dalej: u.d.i.p.). Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i zobowiązanie Prokuratora do załatwienia przedmiotowej sprawy, a także wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w kwocie [...]zł (100 zł wpis od skargi, [...] zł – wynagrodzenie pełnomocnika, [...] zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa). W odpowiedzi Prokurator wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że na wniosek, który wpłynął do organu w dniu 7 lipca 2016 r. odpowiedział zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w dniu 20 lipca 2016 r. udostępniając skarżącemu kopię postanowienia z dnia [...] 2016 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę J. K. jako niezasadną należało oddalić. W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która wespół z art. 61 Konstytucji RP kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa (tak m.in. T. Woś [w:] T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt I OSK [...], LEX nr 491969). Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Stwierdzenie po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej stanu bezczynności - na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej - wymaga dokonania uprzedniej oceny co do skutecznego skorzystania przez ten podmiot ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje w formie czynności materialno-technicznej. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Na gruncie takiego ujęcia normatywnego bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji "milczenia" organu wobec wniosku strony, tj. wówczas, gdy we wskazanym terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie udostępnienia informacji, a także wówczas, gdy podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym dwumiesięcznym terminie. Analiza postanowień art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) kształtujących terminy załatwiania spraw (art. 35 i 36 k.p.a.). Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny; jego upływ nie rodzi za sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności. Natomiast zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wydłużenie wskazanego w ust. 1 terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej w tym terminie. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być uznane jedynie jego wysłanie, a jest nim doręczenie, złożenie we właściwym organie. Z tą chwilą bowiem organ, w tym wypadku Prokurator, dowiedział się o żądaniu wnioskodawcy. Tym samym stwierdzić należy, że skoro wniosek J. K. z dnia 5 lipca 2016 r. doręczony został Prokuratorowi w dniu 7 lipca 2016 r. to od tego dnia Prokurator zobowiązany był do udzielenia żądanej informacji publicznej. Zatem 14-dniowy termin, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., na udostępnienie informacji publicznej, upływał Prokuratorowi w dniu 21 lipca 2016 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 20 lipca 2016 r. Prokurator skierował do wnioskodawcy żądaną przez niego informację tj. kopię postanowienia z dnia [...] 2016 r. w sprawie [...]. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie samowoli budowlanej dokonanej w 2012 r. przez Urząd Miasta i Gminy Ż. na ul. [...] polegającej na samowolnym wykonaniu zjazdu z kostki brukowej oraz obniżeniu istniejącego chodnika z drogi powiatowej na działkę ozn. Nr [...] tj. o czyn z art. 90 Prawa budowlanego, wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu. W związku z powyższym uznać należało, że organ nie dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie, a skarga J. K. wniesiona w dniu 23 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego) jest niezasadna. Choć skarżący złożył ją w dniu 23 lipca 2016 r. tj. po upływie terminu do udzielenia mu żądanej informacji publicznej, nie wziął jednak pod uwagę, że organ mógł udzielić mu tej informacji z zachowaniem ustawowego terminu, lecz informacja ta do skarżącego jeszcze nie dotarła. Nie zmienia to oceny prawidłowości działań organu co do zachowania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W tym stanie rzeczy skargę J. K. wniesioną w niniejszej sprawie należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić, o czym orzeczono w sentencji wyroku.