II SAB/Po 74/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-06

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony na podstawie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, który korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro skarżący już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, nie ma potrzeby ponownego rozpoznawania tego wniosku. Jednak wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu należy rozpoznać merytorycznie na podstawie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. W przedstawionej sytuacji finansowej skarżącego, brak możliwości pokrycia kosztów pełnomocnika z wyboru uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J.K., długotrwale bezrobotny i nieotrzymujący zasiłku, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która uzyskuje dochody z działalności gospodarczej. Skarżący nie posiada majątku ani oszczędności i ponosi stałe miesięczne opłaty. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 06 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 września 2016r. skarżący J.K. korzysta z prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący J. K. ponownie w dniu 02 grudnia 2016r. wniósł o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest długotrwale bezrobotny zgłoszony do Powiatowego Urzędu Pracy, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Oświadczył, że w 2015r. uzyskał [...] zł miesięcznie, żona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała w 2015r. dochód w wysokości [...] zł. miesięcznie. Nadto skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy zasobów pieniężnych, nie korzysta z kredytów, nie posiada rachunków bankowych. Posiada rozdzielność majątkową z żoną. Nadto oświadczył, że stałe miesięczne opłaty wynoszą [...] zł z tytułu czynszu oraz [...] zł opłata za energię elektryczną. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznanie stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro wnioskodawca w niniejszej sprawie korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, to zbędne jest ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w tym zakresie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.), gdyż wnioskodawca już z tego prawa skutecznie korzysta. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zostało cofnięte. Skarżący w ponownym wniosku wniósł o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, mimo że jak podaje mają rozdzielność majątkową. Rodzina utrzymuje się z dochodów jakie uzyskuje żona skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej, żona skarżącego bowiem pokrywa koszty utrzymania mieszkania i rodziny. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu wystarcza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny, nie pozwala jednak na poczynienie oszczędności celem poniesienia kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie posiada też innego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na utrzymanie, a także nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata z urzędu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło