II SAB/Po 74/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona już korzysta z prawa pomocy w części (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli strona już korzysta z prawa pomocy w tym zakresie, a uprawnienie to nie zostało cofnięte. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać rozpoznany merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wcześniej, postanowieniem referendarza, został zwolniony od kosztów sądowych w części. Skarżący uzasadnił wniosek swoją długotrwałą bezrobotnością, brakiem dochodów, posiadaniem rozdzielności majątkowej z żoną oraz ograniczonymi środkami utrzymania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla J. K. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 06 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 września 2016r. skarżący J. K. korzysta z prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący J. K. ponownie w dniu 02 grudnia 2016r. wniósł o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest długotrwale bezrobotny zgłoszony do Powiatowego Urzędu Pracy, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Oświadczył, że w 2015r. uzyskał [...] zł miesięcznie, żona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała w 2015r. dochód w wysokości [...] zł. miesięcznie. Nadto skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy zasobów pieniężnych, nie korzysta z kredytów, nie posiada rachunków bankowych. Posiada rozdzielność majątkową z żoną. Nadto oświadczył, że stałe miesięczne opłaty wynoszą [...] zł z tytułu czynszu oraz [...] zł opłata za energię elektryczną.
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznanie stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro wnioskodawca w niniejszej sprawie korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, to zbędne jest ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.), gdyż wnioskodawca już z tego prawa skutecznie korzysta. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zostało cofnięte.
Skarżący w ponownym wniosku wniósł o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, mimo że jak podaje mają rozdzielność majątkową. Rodzina utrzymuje się z dochodów jakie uzyskuje żona skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej, żona skarżącego bowiem pokrywa koszty utrzymania mieszkania i rodziny. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu wystarcza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny, nie pozwala jednak na poczynienie oszczędności celem poniesienia kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie posiada też innego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na utrzymanie, a także nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło