II SAB/Po 76/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2024 r. w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 15 maja 2024 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga M. K. (dalej: "skarżący", "strona", "wnioskodawca"), reprezentowanego przez adwokata, na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] (dalej: "organ" lub "PPIS") w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, o którą wnosił we wniosku, który został nadany do organu przez pocztę w dniu 15 kwietnia 2024 r. i zarejestrowany pod nr [...] Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 i 2 u.d.p. oraz wniosła o: - zobowiązanie PPIS do rozpoznania wniosku i udzielenia informacji publicznej; - orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że wnioskodawca nie uzyskał wystarczającej odpowiedzi na wniosek, organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismami z 11 kwietnia 2024 r. dwukrotnie udzielił odpowiedzi na analogiczne, jak we wniosku z 16 kwietnia 2024 r. pytania, w związku z czym zdaniem organu nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W kontrolowanej natomiast sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W związku z powyższym należało sprawę rozpoznać w trybie uproszczonym. Wniosek o udzielenie informacji publicznej, został złożony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 902 – dalej "u.d.i.p."), która reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Na wstępie należy wskazać, że wątpliwości Sądu nie budziło to, że PPIS jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ obowiązany jest udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, przedmiotowy wniosek został nadany za pośrednictwem poczty do organu w dniu 15 kwietnia 2024 r., a organ udzielił na niego odpowiedzi pismem z 17 kwietnia 2024 r. doręczonym skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2024 r. Udzielenie odpowiedzi przez organ nastąpiło zatem z zachowaniem 14 - dniowego terminu, przewidzianego w przepisie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Powyższe świadczy o tym, że organ nie zlekceważył wniosku skarżącego i nie pozostał wobec niego bierny udzielając odpowiedzi w ustawowym terminie. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno - technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jak wynika z dokumentów załączonych do akt sprawy, odpowiadając na powyższy wniosek, w piśmie z 17 kwietnia 2024 r. organ poinformował, że pismami z 11 kwietnia 2024 r. udzielił stronie dwukrotnie odpowiedzi, na analogiczne pytania. W ocenie Sądu organ prawidłowo zareagował na wniosek skarżącego, udzielając odpowiedzi w piśmie z 17 kwietnia 2024 r. Należy wskazać, że zarejestrowany pod nr [...], wniosek skierowany do organu dotyczył następujących pytań: 1. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Pańskiego Urzędu? 2. Jak weryfikowany jest sposób przechowywania szczepionek w poszczególnych placówkach oraz kontrolowana jest ich data ważności. Ile dzieci otrzymało szczepionkę, która była źle przechowywana lub po terminie ważności? 3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 4. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych, wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 5. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 6. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Pańskiego urzędu? 7. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych? 8. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 9. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Pańskiego urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 10. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince, różyczce, rotawirusom u osób szczepionych na terenie działania Pańskiego urzędu? 11. Ile osób niezaszczepionych zachorowało i zmarło na ww. choroby na terenie działania Pańskiego urzędu? 12. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Pańskiego urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 14. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 15. Proszę o przedstawienie posiadanych przez Państwo badań ukazujących stan dziecka po podaniu mu w ciągu jednego miesiąca szczepionek przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince, różyczce, rotawirusom. Skarżący wniósł również o udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy dzieci szczepione zgodnie z kalendarzem szczepień są zdrowsze od dzieci nieszczepionych i wskazał, że oczekuje uzasadnienia odpowiedzi stosownymi danymi liczbowymi. W piśmie z 11 kwietnia 2024 r. organ udzielił już skarżącemu odpowiedzi na analogiczne, jak we wniosku złożonym w kontrolowanej sprawie pytania udzielając informacji, że: - w odniesieniu do pkt 1, 2, 8, 9 i 12 wniosku z 28 marca 2024 r. oraz jego nienumerowanej części (tj. pytania "czy dzieci szczepione zgodnie z kalendarzem szczepień są zdrowsze od dzieci nieszczepionych" oraz wniosku o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek oraz udostępnienie szczepionek "pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych oraz szczepionek etycznych (nie produkowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA ", a także wniosku o "przeprowadzenie wszelkich badań", na podstawie których możliwe będzie wykluczenie u Pana dziecka przeciwwskazań do podania "poszczególnych szczepionek") - żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej; - w odniesieniu do pkt 3,4,11 i 13 wniosku z 28 marca 2024 r. organ wskazał, że nie dysponuje żądanymi informacjami; - w odniesieniu do pkt 5 wniosku z 28 marca 2024 r. organ podał, że w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez tutejszy organ, w ciągu ostatnich 5 lat zarejestrowano następującą liczbę ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP): 2019 - 6 NOP, 2020 - 1 NOP, 2021 - 23 NOP, 2022 - 9 NOP, 2023 - 1 NOP. Zgłoszone NOP spełniały kryteria odczynu poszczepiennego ciężkiego ustalone na potrzeby nadzoru epidemiologicznego w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania tj. zagrażały życiu i mogły wymagać hospitalizacji lub prowadzić do trwałego ubytku sprawności fizycznej lub umysłowej; - w odniesieniu do pkt 6 i 14 wniosku z 28 marca 2024 r. organ podał, że dysponentem Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych jest Rzecznik Praw Pacjenta. Wobec powyższego wszelkie pytania w tym zakresie należy kierować bezpośrednio do Biura Rzecznika Praw Pacjenta (ul. Młynarska 46, 01-171 Warszawa); - w odniesieniu do pkt 7 wniosku z 28 marca 2024 r. organ wskazał, że zgodnie z przepisami prawa szczepionki, jako produkty lecznicze pochodzenia biologicznego, powinny być przechowywane przez punkty szczepień w warunkach tzw. łańcucha chłodniczego w celu zachowania ich trwałości i zapobieżenia zmniejszeniu ich skuteczności. W ramach sprawowanego nadzoru organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzają szczegółowe kontrole punktów szczepień, w trakcie których oceniane są m.in. warunki techniczne i rozwiązania organizacyjne służące monitorowaniu przechowywania szczepionek zgodnie z zaleceniami ich wytwórców. Jednocześnie organ wyjaśnił, że szczepionki, dla których upłynął określony przez producenta termin ważności powinny zostać niezwłocznie poddane zniszczeniu (utylizacji). Podawanie pacjentom szczepionek, dla których upłynął określony przez producenta termin ważności, zdarza się rzadko i z reguły jest wynikiem błędu ludzkiego (na przestrzeni lat 2022 - 2024 na terenie powiatu p. stwierdzono 3 takie przypadki); - w odniesieniu do pkt 10 wniosku z 28 marca 2024 r. organ podał, że w ciągu ostatnich 5 lat nie nałożył żadnej grzywny na lekarzy lub felczerów za niedopełnienie ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Dokonując analizy wniosku i udzielonej na niego odpowiedzi, Sąd stwierdził, że pismami 11 kwietnia 2024 r. organ udzielił skarżącemu pełnych, jasno sformułowanych i wiarygodnych odpowiedzi na zadane przez skarżącego pytania. Należało zatem stwierdzić, że organ w sposób całościowy rozpoznał wniosek skarżącego o udostępnienie żądanych informacji. Co do części zadanych pytań organ prawidłowo poinformował skarżącego, zgodnie z wymogami u.d.i.p., że nie dysponuje żądanymi informacjami, o których udostępnienie skarżący wnioskował. Tymczasem organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W trybie informacji publicznej udostępnia się jedynie informacje i dokumenty w posiadaniu organu, które są przez niego wytworzone, przetwarzane lub przekazane, jeżeli zawierają żądaną we wniosku informację. Brak było również podstaw do wydania decyzji, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., skoro część żądanych informacji nie miała charakteru informacji publicznej. Tylko część odpowiedzi na zadane pytania odnosiło się do publicznej sfery działalności tego organu. Większość pytań dotyczyło ogólnych wiadomości dotyczących ochrony zdrowia w aspekcie związanych z problematyką szczepień. Nie ma również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. skoro żądane informacje nie dotyczyły informacji przetworzonej. Na żadne z pytań zadanych we wniosku organ nie udzielił odpowiedzi, że dotyczą informacji przetworzonej, domagając się wykazania interesu faktycznego czy prawnego w uzyskaniu informacji. Nie można również stwierdzić, zgodnie z twierdzeniami skargi, że organ odesłał skarżącego do publikacji. Z treści pisma z 17 kwietnia 2024 r. ani z pism z 11 kwietnia 2024.r nie wynika bowiem, że organ odsyłał wnioskodawcę do jakichkolwiek publikacji. Po uzyskaniu odpowiedzi skarżący nie zgłaszał organowi zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji. Nie wskazywał również, na czym polega niepełność lub niejasność udzielonych odpowiedzi. Podkreślić należy, że również na etapie skargi do WSA strona skarżącą nie odniosła się do odpowiedzi organu na zadane mu pytania w sposób merytoryczny. Skarga w sposób ogólny zarzuca niepełność i niejasność udzielonej informacji, bez jednak skonkretyzowania na czym owe rzekome braki miałyby polegać. Tymczasem to strona skarżąca jako gospodarz postępowania winna wykazać naruszenie jej prawa do informacji publicznej. Sąd natomiast w niniejszej sprawie, oceniając zarówno zadane pytania, udzielone odpowiedzi, jak i przebieg postępowania, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez PPIS. W konsekwencji Sąd nie znalazł zatem podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się zarzucanej bezczynności. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.