II SAB/Po 8/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-04-11

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Czas trwania postępowania przekroczył rozsądne granice, obejmując okresy niepodejmowania czynności oraz nadmiernej bierności organu, co naruszało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W związku z tym sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdził przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącej sumę pieniężną z tytułu zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia odszkodowania za składniki majątkowe na działce. Wniosek został złożony w sierpniu 2014 r., a skarżąca zarzuciła organowi celowe opóźnianie rozstrzygnięcia sprawy. Prezydent Miasta podniósł, że strona nie wniosła ponaglenia, a postępowanie jest skomplikowane. W trakcie postępowania sądowego organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia przewlekłości, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej, stwierdził, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącej sumę pieniężną oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi E. M. na przewlekłość Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia odszkodowania I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 1 sierpnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania, II. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie [...]zł ([...] złotych), IV. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta – [...], w sprawie ustalenia odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na działce nr [...] usytuowanej w zlikwidowanej części Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...], położonej w P. przy ul. [...], na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb W., arkusz mapy 01, działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] ([...]). W jej petitum skarżąca wniosła o 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie, 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł oraz 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że od dnia złożenia wniosku w sierpniu 2014 r. minęło blisko 4,5 roku. Dotychczasowe czynności podejmowane przez organ świadczą przy tym o świadomym i celowym opóźnianiu rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, od ponad roku organ nie ustalił żadnego konkretnego terminu i uzasadnienia niewydania decyzji, prowadząc w ten sposób do przewlekłości postępowania, co stanowi o rażącym naruszeniu prawa przez organ. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podniósł, że strona nie wniosła ponaglenia przed złożeniem skargi. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi Prezydent wyjaśnił, że decyzją z [...] r. umorzył wskazane postępowanie jako bezprzedmiotowe, jednakże po rozpatrzeniu odwołania E. M., Samorządowe Odwoławcze decyzją z [...] r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem z [...] r., uchyliło decyzję organu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Jednocześnie organ wyjaśnił, że prowadzone postępowanie jest skomplikowane i podejmował działania mające na celu ustalenie stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem E. M. w celu doprowadzenia do zakończenia postępowania. Zauważył również, że pismem z dnia [...] r., nr [...], zawiadomił stronę o możliwości, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o przedłużeniu z tej przyczyny terminu załatwienia sprawy. W dniu [...] r. Prezydent Miasta przesłał do Sądu decyzję wydana dnia [...] r., nr [...], o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania z wniosku E. M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia, czy Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłości we wszczętym na wniosek E. M. z dnia [...] r. postępowaniu o ustalenie odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na działce nr [...] usytuowanej w części zlikwidowanego Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w P. (nr sprawy [...]). W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") skargę – w tym także skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zauważyć przy tym należy, że do dnia 1 czerwca 2017 r. w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należało rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia jak np. zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służyło zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszły jednak w życie nowelizacje ustaw - Kodeksu postępowania administracyjnego jak i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonane ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Na mocy tej ustawy dokonano m.in. zmiany w zakresie regulacji art. 37 K.p.a., wprowadzając w § 1 tego przepisu środek zaskarżenia bezczynności i przewlekłości w postaci ponaglenia, w miejsce przewidzianego wcześniej zażalenia. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, regulacja art. 53 § 2b P.p.s.a. – dotycząca obowiązku wyczerpania środka zaskarżenia w postaci ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłość – wprowadzona została w związku ze zmienionym brzmieniem art. 37 K.p.a. Od dnia 1 czerwca 2017 r. zgodnie z założeniami ustawodawcy to wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. stanowi warunek formalny do wywiedzenia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z akt sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła w dniu [...] r. – a więc przed wspomnianą nowelizacją – do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania (t. II, k. 332 akt adm.), które zostało uznane za nieuzasadnione (t. II, k. 339 akt adm.). Sąd zauważa, że zażalenie to, choć złożone na gruncie przepisów sprzed nowelizacji, wywołuje skutek prawny wyczerpania środków zaskarżenia w sprawie ze skargi złożonej na gruncie znowelizowanych przepisów, wobec czego należało uznać, że przesłanka formalna do wniesienia skargi została spełniona. Przechodząc do badania sprawy pod kątem merytorycznym w pierwszej kolejności podkreślić należy, że wydanie przez organ decyzji kończącej sprawę już po wniesieniu skargi do sądu (jak w niniejszej sprawie) nie stanowi przeszkody dla merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie rozstrzygnięcia, czy zaistniała przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnego, czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i dla ewentualnego wymierzenia organowi grzywny lub zasądzenia sumy pieniężnej od organu (zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. II OSK 891/13, wyrok NSA z 19 lipca 2016 r., sygn. I OSK 3287/15 – wszystkie powołane w niniejszej sprawie wyroki dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie Sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie, dalsze czynności w sprawie. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Następnie wyjaśnienia wymaga, że do czasu wskazanej nowelizacji K.p.a. i P.p.s.a., pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). W tym kontekście zauważyć należy, że definicja przewlekłości postępowania zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., pozostaje bardzo ogólna. Przyjąć jednak należy, że pojęcie przewlekłości odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania może polegać na jego prowadzeniu w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mogą zatem wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje zasadne czynności procesowe, lecz następuje to w sposób niesprawny, nieudolny i opieszały (np. poszczególne czynności przedzielone są długimi stanami stagnacji procesowej) lub też podejmuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania – np. wzywa strony do przedstawienia dokumentów nieposiadających żadnego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lub też może wystąpić kombinacja tych stanów. Omawiana opieszałość może też sprowadzać się do braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, co w przypadku upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy ulegnie przekształceniu w stan bezczynności, tj. niezałatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stany faktyczne poddawane ocenie sądowej mogą kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie wynikającym z przepisów prawa jest zwykle następstwem owej przewlekłości. Przy czym zauważyć należy, że przewlekłość może wystąpić również w granicach biegnących terminów ustawowych, np. wskazanych w art. 35 § 3 K.p.a., gdyż w takiej sytuacji niewątpliwie postępowanie prowadzone jest dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a zatem czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2548/16). Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta okazał się zasadny. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie toczące się z wniosku E. M. (t. I, k. 164 akt adm.), jednakże w wyniku wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (t. I, k. 175 akt adm.). Decyzja ta wpłynęła do [...] w dniu [...] r. (zob. prezentata, t. I, k. 175 akt adm.) i od tego momentu należało rozważać, czy Prezydent Miasta dopuścił się w sprawie przewlekłości. Z analizy akt sprawy wynika, że od dnia [...] r. do dnia [...] r. organ podejmował czynności wyjaśniające, kto był właścicielem nieruchomości w dniu nabycia do niej tytułu prawnego przez Rodzinny Ogród Działkowy. W tym celu organ sporządził kopie dokumentów z akt sprawy [...] (t. II, k. 243 akt adm.), a także występował do różnych podmiotów w celu pozyskania koniecznych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień, w tym do [...] (czterokrotnie, pismami z dnia [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r., zob. t. I, k. 186 i k. 195, t. II, k. 313 i k. 324 akt adm.), Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. (t. I, k. 188 akt adm.) i W. Urzędu Wojewódzkiego w P. (t. I, k. 197 akt adm.). W okresie oczekiwania na uzyskanie stosownych wyjaśnień i dokumentów organ sukcesywnie zawiadamiał stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, podawał przyczyny zwłoki i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] r. (t. I, k. 178 akt adm.), natomiast pismem z dnia [...] r. zawiadomił o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] r. (t. I, k. 199 akt adm.), ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Z kolei zawiadomieniem z dnia [...] r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] r. wskazując, że załatwienie sprawy w terminie wyznaczonym w piśmie z dnia [...] r. nie było możliwe z przyczyn niezależnych od organu, albowiem [...] nie udzielił odpowiedzi na pisma z dnia 26 października, [...] r. i [...] r. (t. II, k. 315 akt adm.). Od dnia [...] r. do dnia [...] r. organ nie podjął jednak formalnie żadnej czynności w sprawie – w dniu [...] r. wpłynęły do niego jedynie dokumenty pozyskane z Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. (t. II, k. 323 akt adm.). Dopiero w dniu [...] r., a więc w ostatnim dniu terminu wyznaczonego na załatwienie sprawy organ wystąpił ponownie do [...] z wnioskiem o udzielenie informacji (t. II, k. 324 akt adm.) i z tego też względu przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] r. (t. II, k. 326 akt adm.). W dniu [...] r. wpłynęła do organu odpowiedź [...] z dnia [...] r. (t. II, k. 363 akt adm.). W tym czasie do organu wpłynęło zażalenie strony na przewlekłe prowadzenie postępowania, wobec czego organ przy piśmie z dnia [...] r. przekazał akta sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (t. II, k. 334 akt adm.). Ostatecznie, po rozpatrzeniu zażalenia, kompletne akta sprawy zostały przekazane z powrotem organowi przez Kolegium w dniu [...] r. (t. II, k. 339 i 346 akt adm.). Po zwrocie akt, organ w dniu [...] r. przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] r. (t. II, k. 358 akt adm.) a także wystąpił do Sądu Najwyższego z prośbą o przesłanie kopii dokumentów załączonych do wniosku kasacyjnego [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] (t. II, k. 356 akt adm.). Po uzyskaniu w dniu [...] r. informacji, iż dokumenty te mogą znajdować się w aktach sądu powszechnego, organ pismem z dnia [...] r. wystąpił w tej sprawie do Sądu Okręgowego w P. (t. II, k. 361 akt adm.). Co istotne na gruncie rozpatrywanej sprawy, wystąpienie do Sądu Okręgowego w P. w dniu [...] r. było ostatnią czynnością, którą organ podjął w celu wyjaśnienie sprawy. Podkreślić również należy, że od dnia [...] r. do dnia [...] r. (ponad rok) organ nie powiadamiał już nawet strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia, choć w tym czasie strona dwukrotnie, pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r., składała w tej sprawie monity (t. II, k. 372 i 373 akt adm.). Organ pozostawił je jednak bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Dalej wskazać należy, że skarga do sądu na przewlekłość postępowania wpłynęła do organu w dniu [...] r. i została uzupełniona w dniu [...] r. Dopiero jednak w dniu przygotowania odpowiedzi na skargę przez organ, tj. w dniu [...] r. zawiadomiono stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji, a także przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] r., z uwagi na konieczność przygotowania projektu decyzji (t. II, k. nienumerowana akt). W dniu [...] r. [...] przekazał decyzję z dnia [...] r. umarzającą postępowanie Prezydentowi Miasta z prośbą o jej podpisanie (t. II, k. 381 akt adm.), a w dniu [...] r. zawiadomił stronę o niemożności załatwienia sprawy w terminie "z przyczyn niezależnych od jednostki" i przedłużył termin jej załatwienia do dnia [...] r. (t. II, k. 383 akt adm.). Następnie z powodu "nadal istniejących niezależnych od jednostki przeszkód wydania decyzji" organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] r. (t. II, k. 385 akt adm.), by ostatecznie w dniu [...] r. wydać decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego (t. II, k. 389 akt adm.). Mając na uwadze terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez organ, a także stopień zawiłości sprawy Sąd uznał, że czas trwania kontrolowanego postępowania przekraczał rozsądne granice, naruszając prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie zaistniały bowiem zarówno sytuacje, gdy organowi można było zarzucić niepodejmowanie żadnych czynności w toku załatwiania sprawy przy braku uzasadnienia dla takiej bierności oraz występowanie pomiędzy poszczególnymi czynnościami nadmiernie dużych okresów bezczynności. Zauważyć należy, że organ działał w sposób przewlekły wystosowując do [...] pismo z prośbą o udzielenie wyjaśnień w dniu [...] r., choć to z powodu wcześniejszego nieudzielenia odpowiedzi przez ten związek termin do załatwienia sprawy został przedłużony właśnie do tego dnia, co skutkowało koniecznością kolejnego przedłużenia terminu do załatwienia sprawy do dnia [...] r. Z kolei ostatnią czynnością w sprawie, której celem było ustalenie, kto był właścicielem nieruchomości w dniu nabycia do niej tytułu prawnego przez [...] było wystosowanie w dniu [...] r. zapytania do Sądu Okręgowego w P.. Po tym dniu organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, nie zawiadamiając nawet strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i nie wyznaczając nowego terminu jej załatwienia, co trwało aż do dnia [...] r., i to pomimo dwóch monitów wystosowanych do organu przez stronę. Co więcej, organ niezasadnie przedłużał w trybie art. 36 § 2 K.p.a. termin załatwienia sprawy, albowiem oczekiwanie na podpisanie decyzji przez osobę piastującą stanowisko Prezydenta Miasta od dnia [...] r. do dnia [...] r. nie powinno być powodem dwukrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy z przyczyn niezależnych od tego organu. Reasumując, Sąd zgodził się więc ze skarżącą, że w niniejszej sprawie – nawet oceniając przebieg postępowania od daty doręczenia organowi decyzji Kolegium uchylającej pierwszą decyzję organu o umorzeniu postępowania w sprawie, a nie od daty wpływu wniosku wszczynającego to postępowanie – doszło do jego przewlekłego prowadzenia, a tym samym do naruszenia art. 12 K.p.a., art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a. Niewątpliwie działania organu pozostają bowiem w jawnej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania i przepisem art. 35, wyznaczającym terminy załatwiania sprawy. Podważają również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd – z uwagi na wydanie przez organ decyzji kończącej to postępowanie już po wniesieniu skargi do sądu – działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania (o czym orzeczono w pkt I wyroku), równocześnie stwierdzając, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt II wyroku). Jednocześnie zauważyć należało, że od momentu wpływu do organu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r., nr [...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], do momentu ponownego wydania decyzji w tej sprawie upłynęły ponad trzy lata (od dnia [...] r. do dnia [...] r.). Z okoliczności sprawy wynika przy tym, że choć w tym czasie strona dwukrotnie, pismami z dnia [...] r. i [...] r., składała w tej sprawie monity, nie wpłynęło to w żaden sposób na opieszałość działań organu i nie wywołało skutku w postaci wydania decyzji kończącej postępowanie. Rezultatem dokonanej przez Sąd oceny w powyższym zakresie było zatem orzeczenie w pkt II wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd na wniosek skarżącej uznał również za zasadne przyznanie na jej rzecz od Prezydenta Miasta sumy pieniężnej w kwocie [...]zł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 i 7 P.p.s.a. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem, uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, które – stosownie do Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r. (Mon. Pol. z 2019 r., poz. 154) - w 2018 r. wyniosło 4585,03 zł. Orzekając w pkt III wyroku o przyznaniu skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł Sąd wziął pod uwagę, że orzeczona suma pieniężna ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, jednak nie może stanowić dla skarżącej substytutu żądanego odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na działce nr [...]. Ponadto należało uwzględnić fakt, iż stan przewlekłości organu ustał dopiero po wniesieniu skargi. W ocenie Sądu, przyznanie sumy pieniężnej we wskazanej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji represyjnej, jak i prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu przez organ w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki przewlekłego działania. O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło