II SAB/Po 86/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Wojewody w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia [...] maja 2021 r. K. G. wniosła skargę na bezczynność Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą") w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego (k. 2 akt sądowych). Powyższą czynność poprzedziły następujące zdarzenia wymienione w kolejności chronologicznej. Wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. (data wpływu do organu: [...] września 2019 r.) K. G. wniosła o ustalenie na jej rzecz prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę D. G. (k. 43–44 akt administracyjnych). Do wniosku dołączono orzeczenie o niepełnosprawności D. G. w stopniu znacznym datowanej od [...] czerwca 2019 r. (k. 42 akt administracyjnych). W drodze wiadomości wysłanej pocztą elektroniczną w dniu [...] grudnia 2019 r. K. G. zapytała organ o przewidywany termin rozpatrzenia sprawy (k. 49 akt administracyjnych). Następnie w aktach odnotowano skargę z dnia [...] maja 2021 r. na bezczynność Wojewody. W skardze K. G. wskazała, że od momentu złożenia wniosku, to jest od września 2019 r., nie otrzymała żadnej odpowiedzi w sprawie. Podkreśliła również, że w grudniu 2019 r. wysłała e-mail, na który również nie uzyskała odpowiedzi. Wskazała, że podczas rozmów telefonicznych prowadzonych z pracownikami [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. otrzymuje jedynie informację, że "sprawa jest nadal w toku". Wobec powyższego, skarżąca wskazała, że Wojewoda rażąco naruszył ustawowy termin na rozpoznanie wniosku. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2021 r. na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie albo umorzenie postępowania (k. 6–7 akt sądowych). Wskazał, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Potwierdza to również treść art. 53 § 2b, zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wojewoda podkreślił, że w trakcie postępowania K. G. wystąpiła mailowo wyłącznie o udzielenie informacji, na jakim etapie jest postępowanie. Wystąpienie to zostało ocenione jako czynność nie mająca charakteru ponaglenia i nie spełniająca wymogów przewidzianych w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej "K.p.a."). Wobec powyższego, skarga została złożona bez uprzedniego wniesienia ponaglenia i jako taka powinna zostać odrzucona. Zapobiegawczo, gdyby Sąd nie podzielił powyższej argumentacji, wniesiono o umorzenie postępowania, gdyż sprawa z wniosku K. G. z dnia [...] września 2019 r. została już zakończona decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga K. G. podlega odrzuceniu z powodu nie wyczerpania środków zaskarżenia. Sąd pragnie podkreślić, że wniesienie skargi na bezczynność każdorazowo musi być poprzedzone wniesieniem ponaglenia do właściwego organu, który pozostaje bezczynny (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Stosuje się do niego m.in. wymogi określone w art. 63 K.p.a. Ponaglenie powinno więc zawierać: 1) oznaczenie strony, która wnosi ponaglenie; 2) adres strony wnoszącej ponaglenie; 3) żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa; 4) podpis wnoszącego ponaglenie. Oprócz danych określonych powyżej ponaglenie, zgodnie z art. 37 § 2 K.p.a., zawiera uzasadnienie, czyli przytoczenie okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia. W uzasadnieniu należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, to jest nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle. Wymaga to bardziej rozbudowanej argumentacji, zwłaszcza wykazania, że organ administracji publicznej mógł załatwić sprawę przed upływem terminu. W uzasadnieniu można przedstawiać argumenty uzasadniające zarzut, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (tak też: A. Wróbel, Komentarz do art. 37, [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Wiadomość e-mail skarżącej, wysłana w dniu [...] grudnia 2019 r. na adres poczty elektronicznej Wydziału Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. ([...]), nie spełnia wymogów ponaglenia. We wstępie wiadomości K. G. wskazała na cel jej wysłania, który został sformułowany następująco: "chciałabym uzyskać odpowiedź na moje pytania (...) chciałabym wiedzieć, kiedy ta różnica [w kwocie wypłacanego zasiłku pielęgnacyjnego – uw. Sądu] zostanie wyrównana". Tak sformułowana wiadomość nie może zostać uznana za ponaglenie, gdyż nie zawiera podstawowego elementu tego rodzaju podania, którym jest żądanie stwierdzenia bezczynności wraz z uzasadnieniem jej zaistnienia. Skoro więc warunek dopuszczalności skargi na bezczynność w postaci uprzedniego złożenia ponaglenia nie został dopełniony, to Sąd postanowił o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. skarga została odrzucona postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Jedynie ubocznie Sąd odnotowuje, że K. G. – mimo faktu, że jej skarga okazała się niedopuszczalna – osiągnęła swój cel, jakim było zdyscyplinowanie organu do zakończenia postępowania objętego zarzutem bezczynności. Wojewoda – po wniesieniu skargi na bezczynność, zanim przekazał ją do Sądu – wydał decyzję z dnia [...] maja 2021 r., [...], [...] o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego we wskazanych kwotach (k. 81–82 akt administracyjnych).