II SAB/Po 88/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-02-06

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności w przedmiocie wydania aktu zgonu, pomimo że wniosek został złożony po wcześniejszym prawomocnym oddaleniu skargi na bezczynność i przewlekłość w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu została oddalona, ponieważ organ rozpoznał wniosek skarżącej w terminie nieprzekraczającym dwóch miesięcy od jego złożenia, a przedłużenie terminu było uzasadnione koniecznością uzyskania dodatkowych wyjaśnień od sądu w kwestii interesu prawnego skarżącej. Ponadto, wcześniejszy prawomocny wyrok oddalający skargę na bezczynność i przewlekłość w tej samej sprawie wiązał sąd i organy, co wykluczało ponowne stwierdzenie bezczynności organu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie wydania aktu zgonu jej ciotki. Wcześniej, podobna skarga na bezczynność i przewlekłość została oddalona prawomocnym wyrokiem. Organ wyjaśnił, że w aktach stanu cywilnego brak jest informacji o zgonie, ale istnieje postanowienie sądu o uznaniu jej za zmarłą. Po długotrwałym postępowaniu wyjaśniającym, uzyskaniu postanowienia sądu i przekazaniu sprawy do właściwego urzędu, akt zgonu został zarejestrowany. Następnie skarżąca złożyła nowy wniosek o wydanie aktu zgonu, który organ rozpoznał po wezwaniu do wykazania interesu prawnego i uzyskaniu potwierdzenia od sądu o złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu oddala skargę M. G. (dalej jako strona lub skarżąca) wniosła [...] lipca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu jej ciotki T. G., zamieszkałej w dniu śmierci w pałacu w [...]. Wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, przyznanie pełnomocnika oraz o nałożenie na organ grzywny w wysokości [...] złotych. W skardze podała, że [...] kwietnia 2018 r. złożyła do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wniosek o wydanie odpisu aktu zgonu T. G., opisała historię swojej rodziny i podkreśliła, że na akt zgonu czeka od wielu lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w księdze zgonów oraz w księdze urodzeń z 1928 r. o numerze historycznym [...] brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących zgonu tej osoby. Również akta zbiorowe do ksiąg stanu cywilnego z 1958 r. dotyczące zgonów nie wykazały żadnych informacji związanych ze zgonem T. G.. Organ ustalił, że [...] stycznia 1958 r. Sąd Powiatowy we [...] wydał postanowienie sygn. NS I [...] uznającego zgon pani T. G. na dzień [...] lipca 1945 r. w [...]). Organ nie odnalazł jednak żadnych informacji o przekazaniu postanowienia z dnia [...] stycznia 1958 r. o uznaniu T. G. za zmarłą. W związku z powyższym w dniu [...] maja 2018 r. organ przesłał M. G. wyjaśnienia, że w aktach stanu cywilnego brak informacji na temat zgonu T. G.. W dniu [...] lipca 2018 r. za pośrednictwem skrzynki e-puap do Urzędu Gminy w [...] wpłynęło pismo Pani M. G. skierowane do Wojewody [...] w sprawie braku sporządzenia aktu zgonu Pani T. G. - cioci Pani M. G.. Do wniosku zostało załączone pismo Pani J. G. z dnia [...].07.1957 r. skierowane do Sądu Powiatowego w [...] dotyczące uznania za zmarłych swych dzieci, to jest Pana L. G., Pana E. G. oraz Pani T. G.. Z treści ww. pisma wynika, że Pani T. G. do 1939 r. zamieszkiwała w [...], natomiast w czasie okupacji - Powstania [...] w [...] przy [...] skąd została zabrana do obozu w [...], a następnie wywieziona do obozu w [...]). Ponadto do wniosku z dnia [...].07.2018 r. przedłożone zostało postanowienie z dnia [...] stycznia 1958r. nr Ns 1.[...] Sądu Powiatowego we [...] uznającego zgon Pani T. G. na dzień [...].07.1945 r. w [...]). Następnie organ ustalił, że w dniu [...] stycznia 1960 r. Urząd Stanu Cywilnego w [...] przekazał protokołem zdawczo odbiorczym do ówczesnego Urzędu Stanu Cywilnego w [...] księgi małżeństw, urodzeń i zgonów za lata 1955-1959, które obecnie znajdują się w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...]. Tym niemniej w aktach zbiorowych do ksiąg stanu cywilnego z 1958 r. brak informacji dotyczącej postanowienia Sądu Powiatowego we [...] w sprawie uznania za zmarłą panią T. G.. W związku z tym organ wysłał zapytania odnośnie wskazanego postanowienia do Urzędu Stanu Cywilnego we [...], do Archiwum Państwowego w [...], do Sądu Rejonowego we [...], do Urzędu Stanu Cywilnego [...] Wydziału Archiwalnego Ksiąg Stanu Cywilnego oraz do Urzędu Stanu Cywilnego w [...]. W odpowiedzi jedynie Sąd Rejonowy we [...] poinformował, że w jego zasobach archiwalnych znajduje się wskazane postanowienie. W konsekwencji, z uwagi na brak informacji związanych z zarejestrowaniem postanowienia z dnia [...] stycznia 1958 r., nr [...] Sądu Powiatowego we [...] dotyczącego uznania zgonu T. G. przez ówczesny Urząd Stanu Cywilnego w [...] Urząd Stanu Cywilnego w [...] pismem z dnia [...] września 2018 r. skierował do Sądu Rejonowego we [...] prośbę o przesłanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem wskazanego postanowienia. Jednocześnie zwrócił się do sądu z pytaniem, czy w przypadku braku zarejestrowania zgonu T. G. na podstawie tego postanowienia przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] przy Prezydium [...] Rady Narodowej w [...] postanowienie to jest nadal obowiązujące i na jego podstawie w świetle obecnie obowiązującego prawa dotyczącego między innymi uznania za zmarłego i stwierdzenia zgonu można zarejestrować zgon T. G.. Ponadto Urząd Stanu Cywilnego w [...] w dniu [...] lipca 2018 r. skierował do Urzędu Stanu Cywilnego [...] Wydziału Archiwalnego Ksiąg Stanu Cywilnego pismo czy w zasobach archiwalnych tamtejszego urzędu znajduje się postanowienie z dnia [...].01.1958 nr [...] Sądu Powiatowego we [...] dotyczące uznania za zmarłą Pani T. G., przesłane przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] Prezydium [...] Rady Narodowej w [...]. W odpowiedzi na ww. zapytanie Urząd Stanu Cywilnego [...] poinformował, że po dokonaniu przeglądu wszystkich posiadanych rejestrów nie odnotował aktu zgonu Pani T. G.. W dniu [...] sierpnia 2018 r. do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wysłano zapytanie czy w zasobach archiwalnych tamtejszego urzędu znajduje się postanowienie z dnia [...].01.1958 nr [...] Sądu Powiatowego we [...] dotyczące uznania za zmarłą Pani T. G.. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Urząd Stanu Cywilnego w [...] przekazał informacje, że w skorowidzach aktów zgonu z 1958 r. nie odszukano wpisu o sporządzeniu aktu zgonu na nazwisko T. G.. W dniu [...] sierpnia 2018 r. Urząd Stanu Cywilnego w [...] skierował do Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] zapytanie w sprawie postanowienia z dnia [...].01.1958 nr [...] Sądu Powiatowego we [...] dotyczące uznania za zmarłą Pani T. G.. Archiwum Państwowe w [...] Oddział w [...] nie odnalazło ww. postanowienia. W dniu [...] września 2018 r. Urząd Stanu Cywilnego w [...] skierował do skarżącej pismo informujące, że w sprawie braku sporządzenia aktu zgonu jej ciotki nadal trwa postępowanie wyjaśniające i zakończenie sprawy przewiduje się do [...] września 2018 r. W dniu [...] sierpnia 2018 r. M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu jej ciotki T. G., uznanej za zmarłą postanowieniem Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] stycznia 1958 r., sygn. akt [...], które zostało doręczone do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] – poprzednika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] – w dniu [...] maja 1958 r. W dniu [...] października 2018 r. poinformowano Panią M. G., że na podstawie art. 36 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie braku sporządzenia aktu zgonu Pani T. G., przekazane w dniu [...].07.2018 r. przez [...] Urząd Wojewódzki w [...] do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] nie może być załatwione w terminie przewidzianym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie wskazano nowy termin załatwienia ww. sprawy do [...].11.2018 r. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Sąd Rejonowy we [...] Wydział I Cywilny przesłał do Urzędu Stanu Cywilnego w [...], potwierdzone za zgodność z oryginałem, postanowienie z dnia [...].01.1958 r., sygn. akt. Ns I [...]. Z uwagi na fakt, że na mocy art. 4 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2064 ze zm.; dalej: "u.a.c.") rejestracja aktu zgonu osób poległych lub zmarłych związku z działaniami wojennymi należy do kompetencji kierownika urzędu stanu cywilnego właściwego dla [...], Kierownik Stanu Cywilnego w [...] przekazał w dniu [...] listopada 2018 r. do Urzędu Stanu Cywilnego [...] uzyskane postanowienie z dnia [...] stycznia 1958 r., celem zarejestrowania aktu zgonu T. G.. W dniu [...] grudnia 2018 r. Urząd Stanu Cywilnego [...] I Wydział Rejestracji Stanu Cywilnego, Obrotu Zagranicznego oraz Zmiany Imion i Nazwisk poinformował Urząd Stanu Cywilnego w [...], że akt zgonu T. G. został zarejestrowany. Organ zwrócił uwagę, że pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skierowanym za pośrednictwem skrzynki e-puap do Urzędu Gminy w [...], Pani M. G. wnosiła jedynie o sporządzenie aktu zgonu Pani T. G. - cioci. Dopiero w dniu [...] czerwca 2019 r. Pani M. G. wniosła o wydanie jej tego aktu zgonu. W związku z powyższym w dniu [...] lipca 2019 r. kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wezwał Panią M. G. do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego pisma do wykazania interesu prawnego uprawniającego do otrzymania odpisu aktu zgonu Pani T. G. oraz o dołączenie do akt sprawy dokumentu potwierdzającego istnienie takiego interesu (pismo odebrane [...].07.2019 r.). W dniu [...] lipca 2019 r. do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wpłynęły wyjaśnienia Pani M. G. (pismo opatrzone datą [...] lipca 2017 r.), do których załączono wniosek skierowany do Sądu Rejonowego we [...] I Wydziału Cywilnego o stwierdzenie nabycia spadku między innymi po Pani T. G.. W przedmiotowych wyjaśnieniach brak było dokumentu potwierdzającego wpływ ww. wniosku do Sądu Rejonowego we [...] I Wydziału Cywilnego, na podstawie którego, zgodnie z art. 45 u.a.c., Urząd Stanu Cywilnego w [...] mógł wydać Pani M. G. akt zgonu Pani T. G.. W dniu [...] sierpnia 2019 r. wysłano do Pani M. G. zawiadomienie, że na podstawie art. 36 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie wydania aktu zgonu Pani T. G. nie może być załatwione w terminie przewidzianym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie wskazano nowy przewidywany termin załatwienia sprawy na [...].09.2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019r. Sąd Rejonowy we [...] I Wydział Cywilny potwierdził, że sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po Pani T. G. wpłynęła do sądu w dniu [...].07.2019 r. Tym samym Pani M. G. wykazała interes prawny uprawniający do otrzymania aktu zgonu Pani T. G. - cioci, o którym mowa wart. 45 u.a.c.. W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2019 r. wydano Pani M. G. akt zgonu Pani T. G. - cioci. Wyrokiem z dnia [...] września 2019 r. sygn. II SAB [...] WSA w [...] oddalił skargę z dnia [...] sierpnia 2018 r. M. G. na bezczynność i przewlekłość Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu i rejestracji zgonu. Wyrok jest prawomocny. W międzyczasie, [...] lipca 2019 r. pani Grabska wniosła, opisaną we wstępie skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu jej ciotki T. G.. W skardze tej zawarto, w odróżnieniu od skargi na bezczynność i przewlekłość wniesionej [...] sierpnia 2018 r. wniosek o zasądzenie grzywny. Wobec tego sprawy te Sąd rozpoznał oddzielnie. Postanowieniem z dnia [...].10.2019r. (sygn.. II SPP/Po [...]) starszy referendarz sądowy tut. sądu zwolnił M. G. od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w [...] dnia [...].11.2019r. (data odbioru informacji przez pełnomocnika). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę należało oddalić. Instytucja skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcie stosownych czynności. W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Wobec tego poczynić należy dwie uwagi. Po pierwsze w momencie wyrokowania stan bezczynności nie istniał, gdyż skarżącej wnioskowany dokument wydano [...] sierpnia 2019 r. Po drugie należy wskazać, że prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z [...] września 2019 r. sygn. II SAB/Po [...] oddalono skargę M. G. na bezczynność i przewlekłość Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie wydania aktu zgonu i rejestracji zgonu T. G.. Sąd w wyroku wskazał, że Kierownik USC w [...], będąc organem niewłaściwym w sprawie rejestracji zgonu T. G., podejmował jedynie czynności wyjaśniające stan faktyczny sprawy, i w momencie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość nie prowadził formalnego postępowania w przedmiocie rejestracji aktu zgonu. Dopiero w chwili uzyskania potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia w przedmiocie uznania za zmarłą T. G. (z dnia [...] stycznia 1958 r.), organ był zobligowany podjąć działania mające na celu przekazanie sprawy organowi właściwemu (tj. Urzędowi Stanu Cywilnego [...]), co też uczynił [...] listopada 2018 r. Jak wynika z akt sprawy dopiero [...] grudnia 2018 r. Urząd Stanu Cywilnego w [...] został poinformowany o rejestracji aktu zgonu T. G.. Na dzień wyrokowania, tj. [...].09.2019r. sąd stwierdził, że Kierownik USC w [...] nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia sprawy zarówno w zakresie rejestracji jak i wydania aktu zgonu T. G.. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Uwzględniając powyższe organ nie dopuścił się bezczynności w sprawie dotyczącej wydania aktu zgonu T. G. na jej wnioski z [...].04.2018r. i [...].07.2018r. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca pismem z [...] kwietnia 2018r. wniosła o wydanie aktu zgonu T. G.. Postępowanie to, jak uznał sąd w sprawie zakończonej wyrokiem z [...].09.2019r., zakończone zostało formalnie pismem organu z [...] maja 2018r. (informacja o braku aktu zgonu) Pismem z [...] lipca 2018 r. skarżąca wniosła o sporządzenie aktu zgonu swojej cioci, do czego USC w [...] nie był właściwy a kolejnym pismem z [...] czerwca 2019 r. o wydanie jej odpisu aktu zgonu. Niniejsza sprawa dotyczy więc wniosku skarżącej z [...] czerwca 2019 r. i oceny czy organ pozostawał w bezczynności w jego rozpoznaniu. Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu ww. wniosku organ [...] lipca 2019 r. wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień tj. wykazania interesu prawnego uprawniającego ją do otrzymania odpisu aktu zgonu (k.505). Powyższe wezwanie doręczono skarżącej [...] lipca 2019 r. (k. 507). Skarżąca udzieliła odpowiedzi pismem z [...] lipca 2019 r. (wpływ do organu [...] lipca 2019 r.), w którym wyjaśniła swój interes prawny (k. 517) oraz załączyła kserokopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po m.in. T. G. bez prezentaty sądu (k. 516). Ponadto charakter złożonego pisma daje podstawę do potraktowania go jako ponaglenie (art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a.) w kwestii złożonego przez skarżącą wniosku z [...] czerwca 2019r. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ poinformował skarżącą, że jej sprawa o wydanie odpisu aktu zgonu nie może być załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych wyjaśnień z Sądu Rejonowego we [...] związanych ze złożeniem przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po T. G.. Organ podał, że przewidywany nowy termin załatwienia sprawy to [...] września 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy we [...] potwierdził, że sprawa o stwierdzenie nabycia spadku wpłynęła do sądu (por. korespondencja mailowa k. 550). Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. przesłano skarżącej odpis zupełny aktu zgonu T. G.. Wobec powyższego organ rozpoznał wniosek skarżącej w niecałe dwa miesiące (od [...] czerwca 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r., informując [...].08.2019r.o przedłużeniu terminu do jego załatwienia, co uczynił po uzupełnieniu braków przez skarżącą pismem z [...].07.2019r.) i nie dopuścił się zarzucanej bezczynności, którą rozumieć należy jako przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 p.p.s.a sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. stanowisko orzecznictwa i doktryny przedstawione m.in. w wyroku WSA w [...] z dnia [...] kwietnia 2017r., sygn. IV SAB/Po [...], na stronie: orzeczenia .nsa.gov.pl). W takim ujęciu dochowanie przez organ administracji aktów staranności przewidzianych w art. 36 kpa wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Zgodnie z art. 35 § 1 – 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jak wskazuje z kolei przepis ten w § 5 do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W myśl art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Ustawodawca nie określił katalogu przyczyn, z uwagi na które dopuszczalne jest wydłużenie przez organ terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Z unormowania art. 36 k.p.a. można jedynie pośrednio wysnuć ogólny wniosek, że powinny to być przyczyny "uzasadnione". Posiłkując się regulacją art. 35 § 3 k.p.a. można wskazać, iż dłuższy termin załatwienia sprawy może w szczególności wynikać ze szczególnego skomplikowania sprawy lub potrzeby prowadzenia w niej dalszych czynności wyjaśniających. Chodzi tu o przyczyny pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznaniem i rozstrzygnięciem danej sprawy, tj. mające znaczenie dla wszechstronnego wyjaśnienie okoliczności istotnych w sprawie lub dla możliwości bądź sposobu jej końcowego załatwienia. Chronologia zdarzeń wskazuje, że nie można organowi zarzucić bezczynności w niniejszej sprawie. Wniosek skarżącej organ rozpoznał w 52 dni. Jednocześnie, z uwagi na konieczność zwrócenia się do Sądu Rejonowego we [...] w kwestii wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej T. G., było dopuszczalne przedłużenie terminu załatwienia sprawy przez organ. Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. 2018.2224) odpis aktu stanu cywilnego wydaje się osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny. Skarżąca domagając się wydania aktu zgonu cioci zobligowana była do wykazania interesu prawnego, co nastąpiło przez uzyskanie potwierdzenia złożenia przez nią wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Wymaga zauważenia, że organ przed wyznaczonym terminem przedłużonego terminu udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej i przesłał jej odpis aktu zgonu. Sumując Sąd doszedł do przekonania, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej. Wobec powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny. Należy wskazać, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 (uwzględnienia skargi na bezczynność), może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Nałożenie grzywny w sytuacji braku stwierdzenia bezczynności jest bezzasadny. Ponadto należy zauważyć, wniosek skarżącej dotyczył grzywny w wysokości 1 miliarda złotych, tymczasem maksymalna wysokość grzywny wynosi do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło