II SAB/Po 89/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-10-19
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy o tożsamej treści, co wnioski już prawomocnie rozstrzygnięte, uzasadnia umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 249a PPSA?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy o tożsamej treści, co wnioski już prawomocnie rozstrzygnięte, a które nie pozwalają na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy, stanowi nadużycie prawa procesowego. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku o prawo pomocy staje się zbędne w rozumieniu art. 249a PPSA, co uzasadnia umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, mimo że jego poprzednie wnioski w tej sprawie były już dwukrotnie rozpatrywane przez referendarza, WSA i NSA, a zażalenia oddalane. Skarżący konsekwentnie składał wnioski o tej samej, ogólnikowej treści, nie wyjaśniając swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, co było podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy w poprzednich postępowaniach. Sąd uznał, że skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący T. K. w niniejszej sprawie już dwukrotnie występował z żądaniami przyznania prawa pomocy. W kwestii żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wypowiadał się referendarz sądowy (k. 24-29 oraz k. 88-90 akt sąd.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 39-44, k. 100-105 akt sąd.), a także Naczelny Sąd Administracyjny (k. 63-68, k.116-118 akt sąd.).
Oddalając zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że skarżący pozostając na utrzymaniu członków rodziny, mieszkając u nich, w rzeczywistości prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. W konsekwencji zasadne było żądanie przedstawienia przez niego informacji wskazanych w wezwaniu na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Nieprzedstawienie danych było z kolei równoznaczne z niewykazaniem przez skarżącego w sposób rzetelny swojej sytuacji materialnej, co musiało skutkować uznaniem, że nie kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania pomocy ze strony Skarbu Państwa (k. 68 akt sądowych).
W tym stanie rzeczy T. K. kolejny raz wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 138 akt sąd.).
We wniosku na formularzu PPF ponownie wskazał tylko na "brak środków na opłacenie kosztów sądowych i pełnomocnika", "brak dochodów", "brak oszczędności", "brak osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym", "brak prowadzenia własnego gospodarstwa domowego", "brak majątku", "brak miejsca pobytu stałego lub czasowego". Podał, że korzysta z ofiarności innych osób, z możliwości pobytu u innych osób.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzi żadnych wątpliwości, że strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Skarżący ma bowiem świadomość braków składanych oświadczeń tym zakresie, na co już wielokrotnie, nie tylko w tej sprawie, zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenia wnoszone przez skarżącego na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący natomiast konsekwentnie składa kolejne wnioski o prawo pomocy o tej samej treści i pomimo dodatkowych wezwań, nie wyjaśnia swojej sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej, w tym także na etapie składania środków zaskarżenia.
O ile Sąd zobligowany jest wszcząć postępowanie na skutek wniesienia każdej skargi, to już przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w postępowaniu musi być racjonalnie uzasadnione. Szeroki dostęp do prawa pomocy w procedurze sądowoadministracyjnej, jako wyraz zapewnienia podstawowej wolności jaką jest prawo do sądu, wymaga szczególnie wnikliwej oceny sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego. Nie może być zatem przyznane podmiotowi, który ze swego prawa czyni nienależny użytek.
Kolejne oświadczenie majątkowe skarżącego złożone w niniejszej sprawie nie pozwala ustalić jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o braku dochodu i budzące wątpliwości, co do zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy, nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych skarżącego. Ponawianie wniosków o prawo pomocy bez wyjaśnienia sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy uznać należy za nadużycie prawa procesowego.
Ponowne, ogólnikowe oraz nieudokumentowane oświadczenie majątkowe skarżącego, o tej samej treści co poprzednio prawomocnie rozpoznane, niepozwalające ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego, a w związku z tym wnioskować o jego zdolnościach płatniczych stanowi nadużycie prawa procesowego do przyznania prawa pomocy. W konsekwencji rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a p.p.s.a.
Żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już w niniejszej sprawie prawomocnie rozstrzygnięte. Uznać zatem należy, że rozpoznanie aktualnego wniosku o tożsamej treści jest zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 249a p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło