II SAB/Po 9/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2014 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2. ustanowić dla T. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu. /-/ Tomasz Świstak Skarżący T. K. w piśmie z dnia 22 lutego 2014 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2014 r. został zobowiązany do złożenia w terminie 7 dniu wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 270, z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."). Przesyłka zawierająca wezwanie i formularz została przesłana na adres wnioskodawcy i osobiście odebrana przez adresata w dniu 4 marca 2014 r. Skarżący w terminie w dniu 11 marca 2014 r. złożył wniosek na formularzu PPF, jednakże uczynił to jednocześnie ze złożeniem pisma w sprawie o sygn. II SA/Po 107/14, co spowodowało omyłkowe przyjęcie obydwu pism jako całości odnoszącej się do sprawy II SA/Po 107/14. Zarazem wymagany wpis od skargi w kwocie 100 zł nie został uiszczony. Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 marca 2014 r. wniosek skarżącego został pozostawiony bez rozpoznania z argumentacją, że wezwanie do uzupełnienia jego braku pozostało bez odpowiedzi (art. 257 p.p.s.a.). W sprzeciwie skarżący zwrócił uwagę na to, że złożył formularz PPF w dnu 11 marca 2014 r. (skarżący omyłkowo w sprzeciwie wskazał datę złożenia formularza jako 11 lutego 2014 r.)., wobec czego do akt sprawy został dołączony wniesiony przez stronę w terminie formularz wniosku o prawo pomocy. W uzasadnieniu wniosku o zwolnienie do kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (dane z rubryki 4. wniosku) skarżący oświadczył, że pozostaje bez zatrudnienia i dochodów. W [...] 2009 r. zarejestrował się w PUP, jednak organ odmówił przyznania mu statusu osoby bezrobotnej, co jest przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej; nie uzyskuje żadnych dochodów i nie ma dostępu do "zamkniętych" ofert pracy w PUP. Nie korzysta z pomocy społecznej. Zamieszkuje u rodziny i pozostaje na jej utrzymaniu. Nie prowadzi własnego gospodarstwa domowego. Skarżący podał, że nie ma żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności ani wartościowych ruchomości. Podniósł, że udział profesjonalnego pełnomocnika wynika z potrzeby umożliwienia stronie dochodzenia swych praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. zarządzenie lub postanowienie wydane w zakresie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego, nie rozpatruje też prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma on możliwości poniesienia chociażby części wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W niniejszej sprawie Sąd rozpatrzył sprawę merytorycznie na podstawie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. poprzez zwolnienie do kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca znajduje się bowiem na całkowitym utrzymaniu rodziny. Jak można wywnioskować z jego oświadczenia, ma trudności ze znalezieniem pracy (brak uzyskania statusu osoby bezrobotnej). Nie uzyskuje żadnego dochodu; nie dysponuje także żadnym majątkiem (nieruchomościami lub cennymi ruchomościami), z którego mógłby czerpać jakiekolwiek dodatkowe dochody poprzez jego sprzedaż czy wynajęcie. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania, w tym honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, zatem należało przyznać stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ Tomasz Świstak