II SAB/Po 99/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Starosty Powiatu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność Starosty nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia 30.06.2015 r. tego dnia złożonym w Starostwie Powiatowym K. J. z powołaniem na art. 2 ust.1, art.10 ust.1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniósł o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sprzedaży działki przy ulicy S. i S. w S. na której kiedyś znajdowała się olejarnia (działka nr [...]). Informacja miała być dostarczona w formie wydruku. Starostwo Powiatowe przygotowało odpowiedź w dniu 10 lipca 2015 r. natomiast w dniu 28.07.2015 r. powyższe pismo wysłano do wnioskodawcy. Tego samego dnia tj. 28.07.2015 r. K. J. w kancelarii Starostwa Powiatowego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielanie informacji publicznej w żądanym zakresie domagał się zobowiązania Starosty Powiatu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi, wymierzenia grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a i zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej o którą wnioskował skarżący wynikało z zapomnienia wysłania przygotowanej w terminie odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Rozpoznanie przez organ sprawy, w której złożono skargę na bezczynność wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga została wniesiona w dniu 28.07.2015 r., a tego samego dnia Starostwo Powiatowe wysłało na adres wskazany we wniosku przygotowaną odpowiedź. Tym samym udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację, a więc w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, to jest w dniu 6.10.2015 r. niemożliwym stało się wydanie rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też, postępowanie sądowe podlegało, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 powyższej ustawy, umorzeniu. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 lipca 2012 r., Baza NSA). Innymi słowy, nawet w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wcześniejsze wydanie decyzji przez organ (czy też udzielenie informacji publicznej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), sąd administracyjny jest obowiązany do dokonania oceny skargi i ustalenia czy działanie, względnie zaniechanie organu administracji publicznej, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wyczerpywało przesłankę rażącego naruszenia prawa. Przechodząc do dokonania niniejszej oceny wskazać należy, że ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Jak wskazuje analiza akt sprawy organ – stosownie do treści powołanych powyżej przepisów przesłał skarżącemu informację, że nieruchomość gruntowa, działka nr [...] w S. jest własnością Skarbu Państwa i nie była wystawiana na sprzedaż. Tym samym w momencie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 6.10. 2015 r. nie pozostawał on już w bezczynności, a postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowego Z tego względu należało jeszcze ocenić, czy istniejąca w dniu wniesienia skargi bezczynność "organu" przybrała w rozpoznawanej sprawie postać kwalifikowaną, tj. czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie (w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi). Sąd podkreśla, że co prawda organ dopuścił się opóźnienia w jej udzieleniu – wniosek został złożony w dniu 30.06.2015 r., natomiast informacja została udzielona w dniu 28.07.2015 r., jednak sam okres zwłoki była nieznaczny. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji).W tych okolicznościach stanu faktycznego nie ma żadnych przesłanek aby organowi wymierzyć grzywnę. Zgodnie bowiem z art. 149 §2 p.p.s.a sąd w przypadku o którym mowa w §1 może orzec o wymierzeniu grzywny. Natomiast §1 art. 149 p.p.s.a mówi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Ponieważ nie ma podstaw do zobowiązywania organu tym samym nie ma podstaw do wymierzenia grzywny wobec czego w tym zakresie sąd skargę oddalił. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu.