II SAB/Po 99/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2025 r. w sprawie ze skargi E. C. na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku E. C. z dnia 1 października 2024 r. o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium kraju typu A; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie, o której mowa w punkcie pierwszym wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Wojewody na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 1 października 2024 r., który wpłynął do Wojewody (dalej jako: "organ" lub "Wojewoda") 4 października 2024 r. E. C. (dalej jako: "Skarżący") wystąpił o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca B. L. na terytorium kraju. Pismem z dnia 27 lutego 2025 r. Wojewoda wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez m.in. nadesłanie dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych. W dniu 21 marca 2025 r. Skarżący odpowiedział na wezwanie organu. Pismem z 4 kwietnia 2025 r. Skarżący wniósł do organu ponaglenie w powodu niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 i art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Pismem z 9 kwietnia 2025 r. (wpływ do organu 11 kwietnia 2025 r.) Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody zarzucając naruszenie art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1, art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy tj. pozostawanie w bezczynności przez organ. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 1.000,00 zł. W skardze argumentowano, że Skarżący złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pracę typ [...] dla B. L.. Ponadto Skarżący wskazał, że pomimo wysłania do organu monitu oraz ponaglenia w ciągu 6 miesięcy nie zostało wydane rozstrzygnięcie. Jednocześnie Skarżący podkreślił, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności, w tym nie informował Skarżącego o wszczęciu lub przedłużeniu postępowania. Do momentu otrzymania monitu organ nie wzywał również do dosłania dokumentów istotnych w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Odnosząc się do skargi w zakresie żądania zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia akt organowi Wojewoda wskazał, że powyższe jest bezprzedmiotowe, gdyż pismem z 10 kwietnia 2024 r. Wojewoda pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie zezwolenia. Wojewoda wyjaśnił ponadto, że na długość trwania postępowań toczących się przed organem w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców ma wpływ liczba składanych wniosków, których liczba w roku 2024 do 15 kwietnia 2025 r. wyniosła ponad 38 tysięcy. Tak duża liczba spraw w porównaniu z zasobami kadrowymi, którymi dysponuje organ powoduje, że zadania realizowane są w miarę możliwości, według daty złożenia wniosku. Organ wyjaśnił, iż żaden organ administracji nie jest i nie może być przygotowany na obsługę takiej liczby spraw, nie ma też rezerwy pracowników i sprzętu, pozwalającego na zorganizowanie takiej obsługi, która by w pełni zaspokajała oczekiwania wnioskodawców, a decyzje w ich sprawach były wydawane w terminach określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Termin podjęcia postępowania w sprawie uzależniony jest zatem od ilości wpływających wniosków. Każda sprawa wymaga już na wstępie wszczęcia postępowania, dochowania staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów, celem uniknięcia ewentualnych błędów mogących skutkować stwierdzeniem nieważności rozstrzygnięcia wydanego w niewłaściwie prowadzonej sprawie. Organ podkreślił, że administracja publiczna nie działa w warunkach zwykłego obciążenia pracą co najmniej od wybuchu konfliktu zbrojnego w [...] w lutym 2022 r. Znaczące dodatkowe obciążenie urzędów wojewódzkich wymagało wprowadzenia nadzwyczajnych rozwiązań prawnych, których celem jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej wyjątkowej sytuacji migracyjnej. Ponadto uwagi wymaga fakt, że wojna na [...] znacząco zmieniła obraz migracji w kraju. Skutkuje to wzrostem liczby wniosków o zezwolenie na pracę dotyczących obywateli innych państw, głównie z Azji i Afryki, jak również spraw o większym stopniu skomplikowania, wymagających czasochłonnych postępowań dowodowych. Zadaniem organu Skarżący uznaje jednostronnie, że Wojewoda nie poprosił o dosłanie istotnych dokumentów w sprawie oraz że działanie miało charakter pozorowany. Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie działa w oparciu o art. 88a ust. 1ac oraz art. 90 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. z 2025, poz.214, dalej zwanej "u.p.z."). Pismem z 27 lutego 2025 r. organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Jednocześnie podkreślił, że w myśl § 9 ust. 1 pkt 6, 11 i 13 Rozporządzenia Ministra Rodziny i P. Społecznej z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie zezwoleń na pracę i oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi Dz. U. z 2022 r. poz. 1558) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, składając wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dołącza do wniosku: informację, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, dokument sporządzony przez pracodawcę użytkownika, potwierdzający uzgodnienie w zakresie skierowania cudzoziemca przez agencję pracy tymczasowej oraz dokumenty potwierdzające spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy. Ponadto, zgodnie z § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia, jeden egzemplarz informacji starosty, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 u.p.z., o określonym numerze identyfikacyjnym, może zostać dołączony tylko do jednego wniosku o wydanie zezwolenia na pracę. Mając na względzie powyższe Wojewoda nie podzielił zarzutu Skarżącego w zakresie wzywania o nieistotne dokumenty. Organ wskazał również, że dążenie do natychmiastowego wydania zezwoleń ma, zdaniem organu, konkretne przyczyny związane z sytuacją Skarżącego jako podmiotu powierzającego wykonywanie pracy. W myśl art. 88j ust. 1 pkt 4 u.p.z., wojewoda wydaje decyzję o odmowie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca, gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi w toku postępowania w ciągu dwóch lat od uznania za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ww. ustawy, został ponownie prawomocnie ukarany za podobne wykroczenie. Skarżący został ukarany mandatem z ww. przesłanek w dniu 10 października 2024 r., natomiast Wojewoda w dniu 2 kwietnia 2025 r. otrzymał pismo pokontrolne Powiatowej Inspekcji Pracy o stwierdzeniu 31 przypadków nielegalnego powierzenia pracy przez Skarżącego, które informuje, że w stosunku do osoby odpowiedzialnej za powierzenie pracy zostanie skierowany wniosek o ukaranie do Sądu Rejonowego w Ś. W.. Z uwagi na trwające postępowanie i brak prawomocnego wyroku, mimo powzięcia informacji o nielegalnym powierzaniu pracy przez Skarżącego, organ zobligowany jest do wydawania zezwoleń na pracę dla Skarżącego. Wojewoda wskazał również, że Skarżący posiada jeszcze jeden mandat z art. 120 ust. 1 u.p.z., który otrzymał w dniu 19 lipca 2024 r. w podmiocie powierzającym wykonywanie pracy. W odniesieniu do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej organ wskazał, że zasądzenie sumy pieniężnej powinno być zastrzeżone dla wyjątkowych, indywidualnych przypadków, które są uzasadnione szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami ze strony organu w zakresie terminowego i efektywnego załatwiania spraw. Organ podkreślił również, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a, nie ma charakteru odszkodowawczego i nie służy wyrównaniu szkody w rozumieniu prawa cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572- dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi, wskazać należy, że co do zasady skargę na bezczynność można wnieść po złożeniu ponaglenia do właściwego organu (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 1 i 53 § 2b p.p.s.a.). Co prawda w niniejszej sprawie Skarżący złożył ponaglenie, to jednakże należy mieć również na uwadze, iż w myśl art. 10a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2025 poz. 214 – dalej jako "u.p.z.") przepisów art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach (...) wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m. Jeżeli skarga na bezczynność dotyczy sprawy, która jest załatwiana w postępowaniu, w którym na mocy szczególnych przepisów nie przysługuje środek zaskarżenia bezczynności w postaci ponaglenia, to art. 53 § 2b p.p.s.a. w takim przypadku nie ma zastosowania. Nie oznacza to jednak niedopuszczalności takiej skargi, lecz to, że wówczas skarga na bezczynność może być wniesiona w każdym czasie (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2021 r., II OSK 2453/19, CBOSA). Oznacza to, że skarga w niniejszej sprawie nie musiała być poprzedzona ponagleniem. Wskazać również należy, że dopuszczalności rozpoznania sprawy ze skargi na opieszałość organu nie ogranicza okoliczność zakończenia postępowania. Pismo o pozostawieniu wniosku o zezwolenie bez rozpoznania zostało sporządzone co prawda 10 kwietnia 2025 r., to jednakże jego wysłanie nastąpiło dopiero tego samego dnia co wpływ skargi do organu tj. w dniu 11 kwietnia 2025 r. a więc po wniesieniu skargi, która została nadana w dniu 9 kwietnia 2025 r. (k. [...] akt sądowych). Tym samym uznać należało, iż na dzień wnoszenia skargi postępowanie nie było zakończone. Wobec powyższego zostały spełnione warunki formalne dopuszczalności skargi. Z tych też względów wniosek organu o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Na marginesie wskazać należy, iż organ poza złożeniem wniosku nie przytoczył żadnej argumentacji na jego poparcie. Z uwagi na pozostawienie wniosku bez rozpoznania należy mieć na uwadze, iż w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. o sygn. akt I OPS 2/13 przyjęto, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.), stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje skarga na bezczynność organu. Tym samym w niniejszej sprawie Sąd oprócz dokonania oceny terminowości działań organu obowiązany był dokonać oceny czy pozostawienie wniosku bez rozpoznania było zasadne. Przy czym Sąd miał na uwadze, iż pozostawienie wniosku bez rozpoznania nastąpiło po wniesieniu skargi na bezczynność. Jak już wspomniano wyżej, organ pismem z dnia 27 lutego 2025 r. wezwał Skarżącego do przedłożenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy, podanych w informacji starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Kwestia zezwoleń na pracę unormowana jest w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025, poz.214, dalej zwanej "u.p.z."). Jednym z warunków wydania zezwolenia na pracę , o którym mowa w art. 88 u.p.z. , jest – zgodnie z art. 88c ust.2 u.p.z. - dołączenie przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, sporządzoną z uwzględnieniem pierwszeństwa dostępu do rynku pracy dla obywateli krajowych oraz cudzoziemców, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-11. Dodać należy, że niespełnienie wymogów określonych w art. 88 c ustawy skutkuje odmową wydania zezwolenia na pracę ( art. 88j ust.1 pkt 2 ustawy). Jednakże zgodnie z § 9 ust.1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Rodziny i P. Społecznej z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie zezwoleń na pracę i oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 1558 ) , wydanym na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, składając wniosek o wydanie zezwolenia na pracę, dołącza do wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy - w przypadku wniosku o zezwolenie typu [...] - jeżeli informacja starosty była wymagana. Zauważyć należy, że przedłożenie lub nieprzedłożenie informacji starosty , o której mowa w art. 88c ust. 2 ustawy, skutkować powinno wydaniem zezwolenia na pracę bądź odmową wydania takiego zezwolenia. Natomiast skutku takiego nie przewidziano w przypadku dokumentów, potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty. Zatem organ zasadnie – z uwagi na nie przedłożenie tego dokumentu przez Skarżącego – uznał to za brak formalny wniosku, usuwalny w trybie art. 64 § 2 k.p.a. , który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z tego też względu wskazać należy, iż do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę Skarżący załączył dwie informacje, z których wynikało, iż kandydat winien posiadać znajomość języka obcego w mowie A1 – początkujący i w piśmie A1 – początkujący. Pismem z dnia 27 lutego 2025 r. Wojewoda wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez m.in. nadesłanie dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych. Jak wynika z akt sprawy Skarżący w dniu 21 marca 2025 r. uzupełnił pozostałe braki wskazane w piśmie z dnia 27 lutego 2025 r. ale nie nadesłał w wyznaczonym terminie dokumentu potwierdzającego znajomość przez cudzoziemca języka obcego w mowie i piśmie na poziomie początkującym (A1). Tym samym organ zasadnie pozostawił wniosek bez rozpoznania. Jednakże wobec dokonania powyższego po wniesieniu skargi Sąd dokonał oceny czy przed wniesieniem skargi organ pozostawał w bezczynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 CBOSA ) zajęto stanowisko, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, W. 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Kierując się powyższym, Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem Skarżącego. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.z. do zadań Wojewody należy wydawanie zezwoleń na pracę, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 u.p.z. zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium kraju na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium kraju. Zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a w postępowaniu o wydanie, przedłużenie lub uchylenie zezwolenia na pracę cudzoziemca stroną postępowania jest wyłącznie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi (art. 88a ust. 1 i ust. 2 u.p.z.). Wskazać należy również na treść art. 88j ust. 1 u.p.z., w jakim ustawodawca wymienia przypadki wydania decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Powyższe dowodzi, że w sprawach, w których przedmiotem jest załatwienie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca obowiązują terminy procesowe określone w k.p.a. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. W myśl art. 35 § 1-3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wskazać również należy, że w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Powyższy obowiązek organu wynika z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. W analizowanej sprawie wniosek Skarżącego o udzielenie zezwolenia na pracę typu [...] wpłynął do organu 4 października 2024 r., został zaś załatwiony pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r., a więc po upływie ponad 6 miesięcy od daty wpływu wniosku do organu. Przy czym Sąd miał na uwadze, iż w międzyczasie w dniu 27 lutego 2025 r. organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, to jednakże należy podkreślić, że powyższe nastąpiło dopiero po upływie prawie 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż sprawa nie została załatwiona w przewidzianym przez prawo terminie, nawet przy przyjęciu terminu dwumiesięcznego - wydłużonego na podstawie art. 35 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze szczególnie skomplikowaną sprawą. Ponadto należy mieć na uwadze, iż na gruncie niniejszej sprawy organ nie zastosował art. 36 k.p.a. i nie przedłużył terminu do jej załatwienia. Odnosząc się do argumentacji organu należy zauważyć, że kwestie ewentualnych problemów kadrowych, dużej ilości spraw, znacznego obciążenia pracowników oraz wielości napływających wniosków nie wyłączają możliwości stwierdzenia, iż organ dopuścił bezczynności. Stan bezczynności jest okolicznością obiektywną i konsekwencją przekroczenia terminów jest stwierdzenie bezczynności. Również dla oceny bezczynności organu bez znaczenia mają podnoszone w odpowiedzi na skargę argumenty związane z historią firm. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest działanie organu, a nie ocena prawidłowości prowadzenia przez Skarżącego działalności. Ponadto nie ulega wątpliwości, że stan bezczynności istniał w dacie złożenia skargi, co zostało wyjaśnione na wstępie, a ustał on przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji, gdy zarzucany stan bezczynności w prowadzeniu postępowania ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do dokonania czynności, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Z tych względów, i na wskazanej wyżej podstawie prawnej, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. Powyższe nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych obecnie w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. oraz (ewentualnie) w art. 149 § 2 p.p.s.a. – tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności oraz oceny jej charakteru (rażącego / nierażącego), a także (ewentualnie) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny (por. wydane jeszcze na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed 15 sierpnia 2015 r.: postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12 –CBOSA). Z powyższych względów stosownie do art. 149 § 1 pkt 3, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności– jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że nie miała ona charakteru rażącego (pkt 3 sentencji wyroku). Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Judykatura przede wszystkim akcentuje, iż pojęcie "z rażącym naruszeniem prawa" użyte w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a., jakkolwiek nie może być tożsame z interpretacją tego zwrotu zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., choć ma identyczne brzmienie i w obu wypadkach chodzi o istotne uchybienie obowiązującemu przepisowi prawa, to pozwala na pewne uogólnienia właściwe dla ich obu (patrz m.in wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 153/14, pub. CBOSA). Poza tym wskazuje się szereg przypadków rażącej przewlekłości, do których zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony (patrz przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/13, z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 3059/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB 10/13, - CBOSA). Jednakowoż te kryteria zawsze należy odnieść do stanu konkretnych spraw, których okoliczności zwykle są zróżnicowane. Zatem zagadnienie charakteru przewlekłości trzeba ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy, bo na przykład nie jest uznawana za przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa sytuacja, w której do niezałatwienia sprawy dochodzi z powodu błędnych działań organu wynikających z oceny wniosku strony (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2806/12, pub. CBOSA). Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Można dodać, że jest to stan, w którym naruszenie to jest także istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter przewlekłości nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2015 r., sygn. I OSK 585/15, pub. CBOSA). Sąd musi przy tym wziąć pod uwagę m.in. występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 3614/13, pub. CBOSA). Również w literaturze prawniczej akcentuje się, że sąd administracyjny powinien uwzględnić całość okoliczności indywidualnych sprawy (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Art. 149, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, W. 2015, s. 616). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości. Tym samym stwierdzić należy, że przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma też miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14, pub. CBOSA). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż sprawa została załatwiona, a Sąd nie dopatrzył się znamion złej woli po stronie organu. Sąd dostrzega, iż organ z uwagi na dużą ilość spraw oraz ograniczenia kadrowe nie jest w stanie zawsze dochować terminów. Doszło zatem do zwłoki, jednakże ani ta okoliczność, ani żadne inne, nie świadczą, iżby organ działał rażąco. Warto w tym miejscu wskazać, iż Skarżący poza złożeniem wniosku zawierającego ogólne sformułowania nie wskazał, jakie okoliczności na gruncie niniejszej sprawy przemawiają za orzeczeniem w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej. Natomiast Sąd z urzędu nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających orzeczenie w tym zakresie. Nadto zważyć należy, że rozstrzygnięcie sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinno być w pierwszym rzędzie uwarunkowane celem skargi na przewlekłość, czy jak w niniejszej sprawie – bezczynność, którym jest doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać Skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny nie podważa stanowiska, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość– zdyscyplinowania organu (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1163/16, dostępny w CBOSA). Środek ten jako dodatkowa sankcja o charakterze dyscyplinująco-represyjnym powinien być stosowany w szczególnie widocznych i zawinionych przypadkach zwłoki organu, czy też wtedy, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie taką sytuację należy wykluczyć. Wobec tego w opisanym zakresie tj. w zakresie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, skargę oddalono, na podstawie art. 151 p.p.s.a. o czym orzeczono w pkt 4 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania uwzględniając uiszczony przez Skarżącego wpis sądowy.