II SO/Po 1/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-01
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu są świadczenia z pomocy społecznej, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu są świadczenia z pomocy społecznej, a która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pomoc prawną z urzędu. Sytuacja finansowa wnioskodawcy, polegająca na utrzymywaniu się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej i przeznaczaniu ich na bieżące utrzymanie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, wskazując, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłku Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani ustanowić adwokata. Skarżący przedstawił swoje dochody i wydatki, a także posiadany majątek (użytkowanie wieczyste mieszkania). Sąd ocenił jego sytuację finansową na podstawie złożonego oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić R. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku R. K. o wymierzenie grzywny organowi w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. zwolnić R. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący R. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości.
Oświadczył, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłku Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, stąd nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej od skargi oraz ustanowienia pomocy prawnej w osobie adwokata. Oświadczył, że otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 250 zł oraz zasiłek celowy i okresowy w wysokości 670 zł miesięcznie. Z tytułu czynszu uiszcza 350 zł, a za prąd i gaz - 40 zł miesięcznie. Podał, że sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku oświadczył, że posiada użytkowanie wieczyste mieszkania o powierzchni 34,5 m². Nadto wskazał, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Oświadczył, że nie posiada wartościowych ruchomości, ani żadnych oszczędności.
W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Utrzymuje się bowiem jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej, których wysokość w całości przeznacza na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego swojego utrzymania. Nie posiada pracy, a mieszkanie w całości przeznacza na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło