II SO/Po 1/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-03-13

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku stałego i okresowego jest zasadny, biorąc pod uwagę przepisy P.p.s.a. dotyczące zwolnienia z mocy prawa?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ wnioskodawca, wnosząc skargę na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku stałego i okresowego, z mocy prawa jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został rozpoznany merytorycznie i przyznano prawo pomocy w tym zakresie, uznając, że sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa wnioskodawcy nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. K. złożył do WSA w Poznaniu skargę na decyzję SKO dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, utrzymując sześcioosobową rodzinę z zasiłków, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. K. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Wnioskodawca R. K. przed złożeniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2017r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, wniósł o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że utrzymuje siebie oraz rodzinę ze środków pochodzących z zasiłków, nie stać go na pokrycie kosztów pomocy prawnej. Wnioskodawca uzasadniał, że nie rozumie powodów wydania decyzji oraz nie wie jak się odwołać. Argumentował, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, niepełnoletnim synem oraz trójką małoletnich dzieci, dla których stanowi rodzinę zastępczą. Wnioskodawca oświadczył, że ani on ani członkowie rodziny nie posiadają nieruchomości, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Wskazał, że rodzina utrzymuje się ze świadczenia wychowawczego w wysokości [...] zł na jego syna oraz ze świadczenia dla dzieci w rodzinie zastępczej w wysokości po [...] zł na każde z trójki dzieci. Wyszczególnił koszty utrzymania sześcioosobowej rodziny na, które składa się opłata za mieszkanie [...] zł, jedzenie [...] zł, ubrania [...] zł, lekarstwa [...] zł oraz pozostałe wydatki rodziny. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawca wnosząc o prawo pomocy w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku stałego i okresowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego wnioskodawca zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie ze skargi na decyzje SKO [...]z dnia [...] grudnia 2017r. wyszczególnione we wniosku o prawo pomocy z 22 stycznia 2018r. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Wnioskodawca wniósł także o ustanowienie radcy prawnego, który to wniosek należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz czwórką niepełnoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej w formie świadczenia wychowawczego oraz świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dzieci w rodzinie zastępczej. Wysokość uzyskiwanych świadczeń z trudem zaspokaja wszystkie podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania rodziny, ze szczególnym uwzględnieniem czwórki uczących się dzieci. Wnioskodawca, ani członkowie rodziny nie mają żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponują żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło