II SO/Po 12/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. w przedmiocie przyznania prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ E. Podrazik Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. C. K. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w związku ze sprawą sądowoadministracyjną, której przedmiotem jest odszkodowanie za drogę, a wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 20.000 zł. W uzasadnieniu wnioskodawca oświadczył, że jest chory i niepełnosprawny, a poza tym ma dużo wydatków takich jak opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, komputer, koszty administracyjne w wysokości 573,45 zł miesięcznie, benzynę i leki. C. K. wskazał zarazem, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 2.130,05 zł. Posiada mieszkanie o powierzchni 50,04 m² oraz samochód osobowy z 1999 r. o wartości 3.000 zł, który uległ uszkodzeniu w wypadku. Ponadto podał, że otrzymał odszkodowanie za nieruchomość, lecz nie wskazał jego wysokości, gdyż sprawa dotycząca tej działki jest niezakończona. Do wniosku dołączono kserokopie kart informacyjnych z leczenia szpitalnego, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz wyliczenie szkody dotyczącej samochodu osobowego Renault Megane Classic. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalił wniosek C. K. o prawo pomocy. W uzasadnieniu wskazano, iż z załączonych przez skarżącego wyciągów z akt administracyjnych sprawy o odszkodowanie za nieruchomość położoną w K., działka nr [...], wynika, że ostateczną decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2012 r. ustalono dla niego, za udział wynoszący 2/3, kwotę w wysokości 29.440,67 zł., która zostanie wypłacona jednorazowo w terminie czternastu dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o prawo pomocy wynika z kolei, iż wnioskodawca otrzymał już kwotę odszkodowania. Tym samym należy uznać, że choć C. K. jest osobą w podeszłym wieku, otrzymującą stałe świadczenie w postaci emerytury, to jednak realnie dysponuje znaczną kwotą (29.440,67 zł) z tytułu odszkodowania za nieruchomość. Z treści wniosku o prawo pomocy wynika ponadto, że wnioskodawca ponosi standardowe, przeciętne koszty związane ze swoim utrzymaniem. Nie podał, by ciążyły na nim szczególne zobowiązania wyprzedzające konieczność poniesienia kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżący dysponuje wolnymi środkami, znacznie przekraczającymi wysokość potencjalnych koszów postępowania, które może przeznaczyć na pokrycie tych kosztów. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. C. K. wniósł sprzeciw, uznając, iż kwestionowane przez niego postanowienie zostało oparte na domniemaniu, iż jest on osobą bogatą. Uzasadniając swój sprzeciw podniósł, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wspomniał w ogóle o długach w wysokości 3.000,00 zł, które spłaca, ani o wydatkach na zakup lodówki i pralki, co do których może przedłożyć niezbędne dowody. Podniósł, że ponosi również inne wydatki, lecz nie może ich w tej chwili przedstawić. Wnioskodawca musi sobie ponadto samemu radzić z trudnościami, jakie związane są z prowadzeniem postępowania administracyjnego. C. K. wskazał, iż podczas ostatniej rozprawy administracyjnej przed Wojewodą Wielkopolskim zasłabł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek co do przyznania prawa pomocy jest zatem rozpatrywany od nowa. Jak wynika z art. 244 § 1 powołanej ustawy, na prawo pomocy składa się (1) zwolnienie od kosztów sądowych oraz (2) ustanowienie fachowego pełnomocnika, tj. adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego bądź też rzecznika patentowego. Z kolei art. 245 cytowanej ustawy precyzuje, iż prawo pomocy można przyznać w zakresie całkowitym, tj. jako zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika, lub częściowym, tj. jako zwolnienie tylko od opłat sądowych albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych oraz wydatków bądź też tylko ustanowienie pełnomocnika. Ustawodawca wskazuje ponadto w art. 246 § 1 powoływanej ustawy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, jeżeli dana osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna zarazem wskazać okoliczności uprawdopodabniające swój zły stan majątkowy. Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż wniosek C. K. z dnia [...] lipca 2012 r. nie zasługuje na uwzględnienie (k. 2-3 akt sądowych). Wprawdzie z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż jest on osobą schorowaną i niepełnosprawną, a nadto jego jedynym źródłem utrzymania jest obecnie emerytura, lecz niemniej środki pozostające w dyspozycji wnioskodawcy należy uznać za wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a także ewentualnego wynagrodzenia pełnomocnika procesowego. C. K. uzyskuje bowiem miesięcznie kwotę 2.130,05 zł tytułem emerytury, a nadto jak podano we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] lipca 2012 r. i w piśmie z dnia 17 sierpnia 2012 r. (k. 181 akt sądowych) wypłacono mu kwotę 29.440,67 zł tytułem odszkodowania za grunt przejęty na własność Gminy R. Okoliczność tę potwierdza również decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], wedle której wypłata powyższego odszkodowania powinna nastąpić w ciągu 14 dni od daty wydania tego rozstrzygnięcia (k. 84-88 akt sądowych). Trzeba zarazem zauważyć, iż wskazane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. i w sprzeciwie z dnia [...] sierpnia 2012 r. (k. 177-178 akt sądowych) wydatki nie są poparte żadnymi dokumentami i mają charakter ogólny, a więc trudno zbadać ich rzeczywistą wysokość. Niemniej, nawet gdyby uznać przedstawione wydatki za wiarygodne, nie zmienia to faktu, iż kwota emerytury i odszkodowania za przejęty grunt powinny być wystarczające do pokrycia kosztów postępowania i wynagrodzenia pełnomocnika. W tej sytuacji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ E. Podrazik