II SO/Po 13/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. B. o wymierzenie grzywny Staroście w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: I. wymierzyć Staroście grzywnę w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych, II. zasądzić od Starosty na rzecz wnioskodawcy kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/J. Szuma Przedmiotem rozpoznania jest wniosek W. B. o wymierzenie Staroście (zwanemu dalej "Starostą") grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi (wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę). Wniosek ten znajduje umocowanie w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."). Powyższy wniosek złożono w następujących, chronologicznie następujących okolicznościach, które można ustalić na podstawie przesłanych Sądowi dokumentów (w tym zebranych w ramach sprawy skargowej II SAB/Po [...], którą w międzyczasie zarejestrowano). Decyzją z dnia [...] maja 2020 r., [...] Starosta orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o udzieleniu [...] sp. z o.o. w N. S. pozwolenia na budowę 2 budynków mieszkalnych wielorodzinnych w O. W. przy ul. [...] na działce [...], obręb [...] (zespół kart "11" w aktach administracyjnych oznaczonych jako teczka nr [...] przy sprawie II SAB/Po [...]). Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. W. B. wniósł o wznowienie postępowanie zakończonego powyższym pozwoleniem na budowę (zob. zespół kart "12" w aktach administracyjnych oznaczonych jako teczka nr [...] przy sprawie II SAB/Po [...]). Postępowanie administracyjne wznowiono, a w jego zaawansowanej fazie, pismem z dnia [...] listopada 2020 r. W. B. wystąpił o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty z dnia [...] maja 2020 r., [...] W tym wniosku procesowym powołał się na art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – uw. Sądu, dalej "K.p.a.") (karty akt administracyjnych, na których znajduje się pismo, tak jak i następnie, nie zostały ponumerowane). Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. W. B. złożył ponaglenie na bezczynność Starosty w zakresie rozpatrzenia jego żądania wstrzymania wykonania decyzji Starosty z dnia [...] maja 2020 r., [...] Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. W. B. wniósł skargę na bezczynność w powyższym przedmiocie. Skargę nadał przesyłką rejestrowaną ([...], która dotarła do Starosty [...] stycznia 2021 r. (zob. k. 13 verte akt sądowych II SO/Po [...]). Wnioskiem datowanym na [...] marca 2021 r. W. B. wniósł o wymierzenie Staroście grzywny w związku z nieprzekazaniem jego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (k. 3-17 akt sądowych II SO/Po [...]). Sąd doręczył powyższy wniosek, wraz ze zobowiązaniem udzielenia na niego odpowiedzi, dnia [...] kwietnia 2021 r. (k. 19 akt sądowych II SO/Po [...]). Skargę wraz z odpowiedzią na skargę Starosta nadał pod adresem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] kwietnia 2021 r. (zob. k. 14 akt sądowych II SAB/Po [...]). W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi Starosta wyjaśnił, że nieprzekazanie skargi wynikało z błędnego przekonania pracownika odpowiedzialnego za przekazanie sprawy do Sądu o konieczności przesłania skargi – przy czym miało to związek z okolicznościami sprawy. Starosta dodał, że wniosek o wstrzymania wykonania decyzji Starosty z dnia [...] maja 2020 r., [...] wpłynął do Starostwa Powiatowego [...] listopada 2020 r., a więc dwa dni przed tym, jak decyzję z dnia [...] maja 2020 r. w trybie wznowieniowym uchylono. Dalej, organ nie zaprzeczając, że doszło do opóźnienia przekazania skargi, argumentował, że w istocie nie doprowadziło to do naruszenia praw skarżącego, zważywszy, że doszło do wyeliminowania z obrotu pozwolenia na budowę, o wstrzymania wykonania którego ubiegał się W. B.. Starosta uzupełniająco wyjaśnił także, że pracownik odpowiedzialny za przekazanie skargi przebywał na zwolnieniu lekarskim do [...] kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, gdyż Starosta powinien był skargę W. B. nadać na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do dnia [...] lutego 2021 r., a tego w tym określonym prawem terminie nie uczynił. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. i w drugim półroczu 2020 r. (M.P. poz. 199). W oparciu o powyższe regulacje, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia [...] listopada 2009 r., II GPS [...], ONSA/WSA [...]/2). Rację ma W. B., który zarzucił organowi naruszenie art. 54 P.p.s.a. poprzez nie przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w terminie. Jak już zaznaczono, zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. Starosta powinien był przekazać Sądowi wyżej wymienioną skargę najpóźniej do dnia [...] lutego 2021 r., dołączając do niej odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne. Starosta powyższego terminu nie dochował, a skargę nadał pod adresem Sądu dopiero [...] kwietnia 2021 r. (k. 14 akt sądowych II SAB/Po [...]). Organ uczynił to po tym, jak doręczono mu wniosek W. B. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi (z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi) (zob. k. 19 akt sądowych II SA/SO [...]). W tym miejscu Sąd wyjaśnia dodatkowo – zwracając się zwłaszcza do organu – że ocena kwestii zasadności wymierzenia grzywny z tytułu nieprzekazania akt powinna być oceniana przede wszystkim z perspektywy praw skarżącego. W niniejszej sprawie nie sposób zaprzeczyć, że W. B. znajdował się w sytuacji usprawiedliwiającej złożenie wniosku w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Jego skargę przekazano do organu [...] kwietnia 2021 r. Z pism załączonych do wniosku o wymierzenie grzywny wynika natomiast, że skarżący wcześniej prosił o udzielenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu informacji o rejestracji skargi. Dnia [...] marca 2021 r. otrzymał odpowiedź, że skarga nie została zarejestrowana (zob. k. 9 akt sądowych II SA/SO [...]). Odnosząc się do wyjaśnień przekazanych w odpowiedzi Starosty na wniosek o wymierzenie grzywny Sąd zaznacza, że problemy, takie jak niewłaściwe rozeznanie pracownika organu co do jego obowiązków, zwolnienia lekarskie, czy nawet okoliczności sprawy (w świetle, których organ zakłada, że żądaniom skargi zadośćuczyniono) nie mogą co do zasady usprawiedliwiać organów administracji w zakresie wykonywania obowiązków przekazywania skarg do sądów administracyjnych. Chodzi bowiem o obowiązki ważne, od których zależy uruchomienie procedury gwarantującej prawo do sądu. Podsumowując skonkludować należy, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ z całą pewnością uchybił terminowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. Okoliczności przedstawione przez Starostę mają natomiast znaczenie w procesie miarkowania nałożonej grzywny. Wedle wyjaśnień organu można mniemać, że nieprzekazanie skargi nie było podyktowane intencjonalnym działaniem, ale okolicznościami postępowania. Starosta nie zaprzeczył, że obowiązkom z art. 54 § 2 P.p.s.a. zaniedbano, lecz nadmienił, iż generalnie sprawa o wznowienie postępowania dotycząca pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2020 r., [...] – w granicach której składano żądanie wstrzymania wykonania – potoczyła się w kierunku korzystnym dla W. B.. Kwestionowane pozwolenie na budowę bowiem uchylono. Jak można wyczytać całokształtu wypowiedzi Starosty to wszystko spowodowało, że pracownik organu odpowiedzialny za sprawę niejako nieświadomie, gdyż ze względu na brak właściwego rozeznania, zlekceważył obowiązek przekazaniu skargi. Dodatkowo pracownik ten w międzyczasie przebywał na urlopie. Zdaniem Sądu okoliczności przedstawione przez Starostę w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. nie usprawiedliwiają organu. Na miarkowanie grzywny wpływ ma jedynie to, że – jak można wyczytać – opóźnienie w przekazaniu skargi nie było intencjonalne, a doszło do niego bardziej na zasadzie przeoczenia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne wymierzyć organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Taka dolegliwość finansowa, jakkolwiek stosunkowo niewielka, jest wystarczająca, aby zapobiec na przyszłość uchybieniom w zakresie obowiązków dotyczących przekazywania skarg w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd nadmienia też, że co prawda opóźnienie Starosty w zakresie przekazania skargi W. B. było znaczące w kontekście terminu ustawowego, to jednak odnotować należało, iż skargę, odpowiedź na skargę i akta administracyjne przekazano Sądowi stosunkowo sprawnie o tym, jak organ otrzymał informację o złożeniu przez skarżącego wniosku z art. 55 § 1 P.p.s.a. Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., jak w punkcie I. postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II. sentencji postanowienia na podstawie art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Na wysokość zasądzonej od organu na rzecz wnioskodawcy kwoty złożył uiszczony wpis od wniosku (100 złotych – k. 2 akt sądowych), wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. 2018 r., poz. 256) oraz należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa (17 zł, k. 6 akt sądowych). /-/J. Szuma