II SO/Po 18/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2021 r. wniosku M. B. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w M. G. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w M. G. grzywnę w wysokości [...],- (słownie: [...]) złotych. 2. zasądzić od Prezesa Zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w M. G. na rzecz wnioskodawcy M. B. kwotę [...]- (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak M. B. (zwana dalej "wnioskodawcą") w dniu [...] kwietnia 2021 r. (data wpływu do tut. Sądu: [...] kwietnia 2021 r.) złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w M. G. (zwanego dalej "Prezesem" lub "organem") z tytułu nieterminowego przekazania do sądu jej skargi na bezczynność. Jak wskazano we wniosku, pismem z dnia [...] lutego 2021 r. wnioskodawca wniosła skargę na bezczynność Prezesa w związku z nierozpoznaniem jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2021 r. Wnioskodawca wniosła o wymierzenie grzywny w wysokości [...] zł, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Argumentując zasadność wniosku, wnioskodawca wskazała, że Prezes miał obowiązek przekazać skargę wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na sprawę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, co wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej "u.d.i.p."). Przekazanie nastąpiło w terminie 29 dni od dnia jej złożenia, co stanowi naruszenie wskazanego przepisu. Zdaniem wnioskodawcy, naruszenie polega zarówno na zaniechaniu przekazania skargi, jak i uchybieniu terminowi w zakresie realizacji tego obowiązku. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przekazał organowi wniosek o wymierzenie grzywny oraz zobowiązał go do złożenia odpowiedzi na ten wniosek w terminie 10 dni. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. organ wniósł odpowiedź na wniosek, w którym wniósł o jego oddalenie i nieukaranie za nieznaczne opóźnienie w przekazaniu skargi. Jak wskazano, wnioskodawca prowadzi kampanię mającą na celu zdyskredytowanie władz Miasta i Gminy M. G., w związku z czym wnosi dużą liczbę wniosków i skarg. Pełnomocnik Prezesa nie znając charakteru sprawy udzielił informacji, że skargę należy przekazać do sądu w terminie 30 dni (art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), na zasadach ogólnych. Wynikało to z nieznajomości przedmiotu sprawy, a także sytuacji zdrowotnej członków rodziny pełnomocnika, co znacznie utrudniało możliwość zbadania sprawy. Prezes wskazał, że przez wzgląd na stan pandemii [...] ukaranie Spółki będzie dla niej niekorzystne, szczególnie że obrót nieruchomościami (jeden z głównych obszarów jej działalności) jest obecnie znacznie utrudniony, a hala widowiskowo-sportowa, którą Spółka zarządza, jest od roku zamknięta. Dochody Spółki są ograniczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany przepis stanowi więc o uznaniowości w zakresie wymierzenia grzywny. Tym samym Sąd posiada kompetencję, nie obowiązek. Powyższe oznacza, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SO/Wr 36/19, postanowienia NSA z dnia: 6 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 400/08, 29 września 2010 r., sygn. II OZ 914/10 oraz 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy mieć na względzie, że treść art. 54 § 2 p.p.s.a. doznaje modyfikacji w zakresie terminu, w którym organ powinien przekazać akta sprawy sądowi, co wynika z przepisu art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Powołany przepis w sprawach o udostępnienie informacji publicznej wprowadza obowiązek przekazania akt i odpowiedzi na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przez organ obowiązku przekazania skargi w zakreślonym terminie. Skoro skarga została doręczona organowi [...] lutego 2021 r., to jej przekazanie – zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., powinno nastąpić do dnia [...] marca 2021 r. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do Sądu w dniu [...] marca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił wymierzyć organowi grzywnę. Naruszenie przepisów prawa zasługuje bowiem na dezaprobatę, stąd nałożenie grzywny jawi się jako uzasadnione. Organ powinien dołożyć należytej staranności w zakresie realizacji obowiązków nakładanych przez prawo. Dotyczy to także terminowości. Jednakże, określając wysokość orzeczonej grzywny w przedmiotowej sprawie (100 zł), Sąd wziął pod uwagę z jednej strony przekroczenie ustawowego terminu przekazania skargi do sądu administracyjnego, ale zarazem uwzględnił, że finalnie skarga została przekazana tutejszemu Sądowi bez konieczności dyscyplinowania organu. Ta okoliczność zdaniem Sądu ma istotne znaczenie na wymiar zasądzonej grzywny. Sam wniosek o wymierzenie grzywny nie doprowadził do podstawowego skutku, jakim jest poddanie skargi kognicji sądu administracyjnego, gdyż organ przekazał ją przed złożeniem wniosku. Ponadto w tym przypadku danie pierwszeństwa jedynie funkcji represyjnej i orzeczenie wysokiej grzywny byłoby niezasadne. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że działanie Prezesa nie było nacechowane lekceważącym podejściem do realizacji ustawowego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak pkt 1. sentencji postanowienia. Na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 535) Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2. sentencji postanowienia). Zasądzono zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł, co stanowi równowartość wpisu od wniosku. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak