II SO/Po 2/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-05-17
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca jedynym żywicielem rodziny, której dochody znacząco zmalały i ledwo pokrywają bieżące wydatki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, będąca jedynym żywicielem trzyosobowej rodziny, której dochody znacząco zmalały i ledwo pokrywają bieżące wydatki, a która nie posiada majątku pozwalającego na pozyskanie dodatkowych środków, nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych chociażby w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.Stan faktyczny
Skarżący M. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, argumentując swoją trudną sytuację finansową wynikającą z zawieszenia w czynnościach służbowych i obniżenia uposażenia. Wnioskodawca jest jedynym żywicielem rodziny, żona nie pracuje, a syn jest uczniem. Mimo posiadania mieszkania, nie generuje ono dochodów. Po uzupełnieniu oświadczenia majątkowego i przedłożeniu dokumentów źródłowych, sąd ocenił, że dochody skarżącego ledwo pokrywają bieżące wydatki, a korzystanie z kart kredytowych z debetem wskazuje na brak środków. Dodatkowo, skarżący zainicjował sześć spraw sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. L. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku M. L. przeciwko Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia zwolnić M. L. od kosztów sądowych. /-/K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący M. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości (k. 7 akt). Wnioskodawca argumentował, że od ponad 21 miesięcy pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych sędziego. Od lutego 2010r. jego uposażenie jako sędziego wojskowego sądu garnizonowego zostało pomniejszone do wysokości [...] zł. Podał, że żona nie uzyskuje żadnego dochodu. Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, czy ruchomości stanowiących istotną wartość. Nadto wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz małoletnim synem - uczniem III klasy gimnazjum. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², w którym mieszka z rodziną.
W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wnioskodawca został wezwany do uzupełniania swojego oświadczenia o stanie majątkowym i finansowym oraz do przedłożenia dokumentacji źródłowej, gdyż oświadczenie majątkowe było niepełne.
W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, że jedynym dochodem rodziny jest jego obniżone uposażenie w wysokości [...] zł netto miesięcznie, żona bowiem nie pracuje i syn uczeń również nie uzyskuje żadnych dochodów. Oświadczył, że posiada dwa rachunki bankowe, nie spłaca żadnych kredytów, nie zaciągał pożyczek i na obu rachunkach nie posiada żadnych środków własnych. Wskazał, że bieżące wydatki pokrywa ze środków pozyskanych z dwóch kart kredytowych, z których jedna została już zablokowana z powodu nieterminowej spłaty należności. Nadto powtórzył, że poza mieszkaniem, w którym mieszka z rodziną nie ma żadnego innego majątku nieruchomego, nie osiąga więc z tego tytułu żadnych dochodów, ani nie ponosi kosztów. Następnie przedstawił wykaz stałych miesięcznych wydatków z tytułu opłaty za energię elektryczną, za telefon, telewizję i internet, ubezpieczenie na życie swoje i żony, opłat za mieszkanie i abonament RTV. Za kwiecień wydatki te wyniosły łącznie 1.247,50 zł. Wnioskodawca przedłożył następujące dokumenty źródłowe:
- wyciągi z rachunków bankowych potwierdzające transakcje dotyczące stałych kosztów bieżącego utrzymania, przy czym saldo na dzień 30 kwietnia 2010r. wynosiło kwotę [...] zł.,
- kopię PIT-37 wnioskodawcy, z którego wynika, że w 2009r. rozliczał się wspólnie z żoną, która nie uzyskała żadnych dochodów, a roczny dochód wnioskodawcy wyniósł [...] zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia o dokumenty źródłowe wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca jest bowiem jedynym żywiciele trzyosobowej rodziny. Uczący się syn wymaga dodatkowych wydatków, zwiększających koszty bieżącego koniecznego utrzymania. Aktualnie znacznemu zmniejszeniu uległo jego uposażanie stanowiące jedyne źródło utrzymania rodziny. Wysokość tego uposażania z trudem pozwala na pokrycie stałych bieżących kosztów utrzymania rodziny. Posiłkuje się więc środkami pozyskanymi z debetu w kartach kredytowych, co jednak ma ograniczony zasięg, gdyż jedna z dwóch została już zablokowana z uwagi na brak regulowania należności związanych z jej obsługą.
Jedyny majątek nieruchomy jaki posiada wnioskodawca to mieszkanie, które wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Nie ma więc możliwości pozyskania dodatkowych środków z tego źródła.
Nadto wskazać należy, że wnioskodawca zainicjował przed sądem łącznie sześć spraw, z którymi wiąże się obowiązek poniesienia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że osiągane dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bieżącego utrzymania. Uznać należy, że wnioskodawca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych chociażby w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło