II SO/Po 2/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-05-27
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który zamierza wnieść skargę na bezczynność organu, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli jego jedynym dochodem jest renta inwalidzka, a wydatki przekraczają dochody?Ratio decidendi
Wnioskodawca, którego jedynym źródłem utrzymania jest niska renta inwalidzka, a miesięczne wydatki na utrzymanie i leczenie przewyższają dochody, co skutkuje koniecznością korzystania z pomocy rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż jego sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, wskazując na zamiar wniesienia skargi na bezczynność organu. Wnioskodawca oświadczył, że jego jedynym dochodem jest renta inwalidzka, a miesięczne wydatki na utrzymanie, media, utrzymanie budynku warsztatowego oraz leczenie przewyższają jego dochody, co zmusza go do korzystania z pomocy rodziny. Dołączył zeznanie PIT-40A z 2010 r. oraz szczegółowe oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach.Rozstrzygnięcie
Zwolniono R. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowiono dla niego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2011r. wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić R. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący R. K. przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Wskazał, że zamierza wnieść skargę na bezczynność organu. Argumentował, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku własnego koniecznego utrzymania.
Oświadczył, że jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł miesięcznie. Wskazał, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku oświadczył, że posiada ½ udziału we własności mieszkania o powierzchni [...] m² oraz połowę udziału we własności budynku warsztatowego z powierzchnią mieszkalną o łącznej powierzchni [...] m². Podał, że budynek ten nie jest użytkowany, nie przynosi żadnego dochodu, toczy się bowiem postępowania dotyczące jego zalegalizowania. Wymaga nadto wydatków związanych z jego utrzymaniem. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych oszczędności, lokat oszczędnościowych i zadłużenia z tytułu kredytów. Oświadczył, że korzysta z pożyczek od rodziny.
Wnioskodawca podał, że ponosi koszty swojego utrzymania na które miesięcznie składa się – udział w czynszu za mieszkanie spółdzielcze – 260 zł, udział w kosztach mediów (prąd, gaz, telefon, TV) - 225 zł, udział w koniecznych kosztach utrzymania nieużytkowanego budynku warsztatowego (podatek od nieruchomości, prąd, woda, konserwacja) – 500 zł, wydatki na leczenie – 120 zł, wydatki na żywność, ubiór, środki czystości – 450 zł.
Wnioskodawca podał, że wydatki przewyższające jego dochody ponosi najbliższa rodzina - dzieci.
Do wniosku wnioskodawca dołączył kserokopię zeznania rocznego PIT-40A, z którego wynika, że w 2010r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Utrzymuje się bowiem jedynie z renty, której wysokość nie pozwala na pokrycie wszystkich koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Korzysta więc z pomocy dzieci. Stan zdrowia wnioskodawcy wymaga poniesienia dodatkowych wydatków na leki, zwiększone są więc niezbędne koszty miesięcznego utrzymania. Przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7, art. 243 §1 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło