II SO/Po 2/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-03-27

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osoba fizyczna, której sytuacja finansowa jest trudna, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Jej dochody z emerytury i renty męża, po odliczeniu niezbędnych wydatków na utrzymanie, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych ani wynagrodzenia adwokata z wyboru. Majątek nieruchomy jest wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i nie generuje dodatkowych dochodów.
Stan faktyczny
A. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni argumentowała trudną sytuacją finansową, utrzymując się z emerytury i renty męża, co po opłaceniu rachunków i leków pozostawia niewiele środków na bieżące potrzeby. Posiada dom i mieszkanie, które są zamieszkałe przez nią, męża i córki, a także niewykończony dom na działce. Nie posiada oszczędności ani wartościowych ruchomości.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. D. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2013r. wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić A. D. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. ustanowić dla A. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska A. D. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2013r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie jej od obowiązku poniesienia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Argumentowała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z mężem, którym się opiekuje ze względu na stan jego zdrowia. Utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego – emerytury wnioskodawczyni w wysokości [...] zł miesięcznie i renty inwalidzkiej męża w wysokości [...] zł miesięcznie. Wskazała, że po opłaceniu części rachunków za wodę, prąd, gaz, wywóz śmieci, ścieki, podatku, raty za opał oraz po wykupieniu leków niewiele pozostaje im na pozostałe potrzeby koniecznego utrzymania. Nadto oświadczyła, że wraz z mężem posiadają dom o powierzchni 110 m², działkę o powierzchni 433 m² oraz mieszkanie o powierzchni 48 m². Wyjaśniła, że na działce o powierzchni 433 m² znajduje się niewykończony dom, z uwagi na brak finansów i stan zdrowia męża. Wnioskodawczyni podała, że w domu tym mieszka córka z mężem i trójką dzieci, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe oraz druga dorosła córka, która również prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Skarżąca oświadczyła, że wraz z mężem nie posiadają innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w całości następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. Aktualnie wraz z mężem nadal utrzymują się jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość osiąganego dochodu nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb bieżącego i koniecznego utrzymania rodziny. Wiarygodne jest twierdzenie wnioskodawców, że nie wystarcza im środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb bieżącego utrzymania, mimo, że córki partycypują w kosztach utrzymania nieruchomości. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych nawet w części. Nadto majątek nieruchomy, którym dysponuje wykorzystywany jest na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wnioskodawczyni i córek. Nie ma możliwości czerpania z niego dodatkowych dochodów. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie. W świetle powyższego, przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma również możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Należało, zatem przyznać prawo pomocy także i w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło