II SO/Po 3/12

Dnia 08 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. w przedmiocie wymierzenia Dowódcy Jednostki Wojskowej JW 1156 w Poznaniu grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. Wymierzyć Dowódcy Jednostki Wojskowej JW 1156 w Poznaniu grzywnę w kwocie 1.000 (tysiąc) zł 2. Zasądzić od Dowódcy Jednostki Wojskowej JW 1156 w Poznaniu na rzecz A. K. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] marca 2011 roku A. K. wniósł do Dowódcy Jednostki Wojskowej JW 1156 w Poznaniu skargę na bezczynność, przy czym pismo to wpłynęło do organu w dniu [...] kwietnia 2011 roku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w okresie od dnia [...] marca 2007 roku do dnia [...] grudnia 2009 roku pełnił służbie wojskową na podstawie umowy kontraktowej w Jednostce Wojskowej JW 1156 ponad wymiar określony w ustawie z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz. 1750), nabywając w konsekwencji uprawnienie do czasu wolnego od służby. Do dnia zakończenia służby Dowódca Jednostki Wojskowej JW 1156 nie udzielił jednak przysługującego mu czasu wolnego. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 roku skarżący zwrócił się zatem do organu o wydanie decyzji w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w związku z nieudzieleniem czasu wolnego przysługującego w zamian za służbę wykraczającą poza ustawowe normy czasu służby. Dowódca Jednostki Wojskowej JW 1156 nie rozpatrzył jednak wniosku w terminie określonym w art. 35 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) i nie powiadomił również skarżącego o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy. A. K. złożył więc załażenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wnosząc o wyznaczenie terminu na załatwienie sprawy i wyjaśnienie przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie. Do chwili obecnej organ nie wydał jednak rozstrzygnięcia w opisanej sprawie, uchybiając obowiązkowi oznaczonemu w cytowanym przepisie. Nie powiadomił też o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył dodatkowego terminu. Ponadto, zażalenie z dnia [...] stycznia 2011 roku pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2011 roku A. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny na mocy art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) w związku z nie wywiązaniem się przez Dowódcę Jednostki Wojskowej JW 1156 w Poznaniu z obowiązku przekazania skargi na bezczynność organu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Wnioskodawca złożył również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu A. K. wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] grudnia 2010 roku zwrócił się o wydanie decyzji w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za nieudzielenie czasu wolnego przysługującego w zamian za służbę przekraczająca ustawowe normy czasu służby. Organ nie rozpatrzył jednak wniosku w terminie z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie powiadomił go o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Następnie skarżący wskazał, iż skarga na bezczynność organu z dnia [...] marca 2011 roku została nadana na poczcie przesyłką poleconą w dniu [...] kwietnia 2011 roku. Skarga została nadto należycie opłacona oraz spełniała wszelkie wymogi formalne. Tymczasem do chwili obecnej skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią nie została przekazana do sądu, pomimo obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewykonanie przez organ w sposób bezprawny wspomnianego obowiązku uniemożliwia skarżącemu skorzystanie z drogi dochodzenia swoich praw i dyscyplinowania opieszałego organu za pomocą przewidzianych prawem środków. Tym samym dochodzi też do rażącego naruszenia fundamentalnego prawa dostępu obywatela do sądu. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dowódca Jednostki Wojskowej J.W 1156 przedstawił powody zakończenia pełnienia służby przez skarżącego. Ponadto organ przyznał, iż faktycznie skarga nie została przesłana do Sądu, gdyż już po złożeniu skargi na bezczynność A. K. wytoczył powództwo przeciwko Jednostce Wojskowej JW 1156 przed Sądem Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, o czym uprzedził organ w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 roku. Organ uznał zatem, że skarżący zrezygnował z prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym. W dniu [...] września 2011 roku Sąd Rejonowy wydał postanowienie o oddaleniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym złożone zażalenie odrzucono. W tej sytuacji Dowódca Jednostki Wojskowej JW 1156 oczekiwał na wyznaczenie rozprawy w sądzie powszechnym w przeświadczeniu, że skarżący wybrał drogę postępowania cywilnego. Zwłaszcza, że organ nie otrzymał jak dotąd żadnej informacji o cofnięciu powództwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek okazał się zasadny. Jak wynika z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 30 poz. 1270), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność bądź też przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na organie ciąży z kolei obowiązek przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy w ciągu 30 dni od daty jej wniesienia. W razie natomiast nieprzekazania skargi w zakreślonym powyżej terminie Sąd może na wniosek skarżącego wymierzyć organowi grzywnę w wysokości nieprzekraczającej 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, co wynika z art. 55 § 1 powołanej ustawy. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy stwierdzić, że wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje bowiem bezspornie, iż skarga z dnia [...] marca 2011 roku na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej JW 1156 w Poznaniu wpłynęła do organu w dniu [...] kwietnia 2011 roku (k. 24 akt administracyjnych). Okoliczność ta nie była podważana przez organ, który nadto w odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2012 roku przyznał wprost, iż wspomniane pismo skarżącego nie zostało przekazane do Sądu z powodu wytoczenia przez A. K. powództwa przeciwko Dowódcy Jednostki Wojskowej JW 1156 przed Sądem Rejonowym – Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu (k. 7v akt sądowych). Należy zatem stwierdzić, że termin do przekazania skargi do Sądu upływał z dniem [...] maja 2011 roku, a w konsekwencji w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 54 § 2 cytowanej ustawy. Dowódca Jednostki Wojskowej JW 1156 argumentował, że wytoczenie wspomnianego powództwa oznacza w ocenie organu rezygnację przez skarżącego z chęci dochodzenia swoich praw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pogląd ten nie zasługuje jednak na aprobatę. Trzeba bowiem zauważyć, że ustawodawca w art. 54 § 2 tejże ustawy nie pozostawia organom administracji publicznej swobody decydowania o losie skargi, a w szczególności nie upoważnia ich do rozstrzygania, na ile skarga ta jest w dalszym ciągu podtrzymywana przez skarżącego. Kwestia rezygnacja z dochodzenia swoich praw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym podlega natomiast zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaniu przez Sąd. Z poglądem organu nie można się poza tym zgodzić także z tego powodu, że wytoczenie powództwa przed sądem powszechnym nie stanowiło w aspekcie czasowym jakiejkolwiek przeszkody do przekazania akt. Z odpowiedzi na skargę wynika bowiem, że Dowódca Jednostki Wojskowej JW 1156 został uprzedzony o zainicjowaniu postępowania przed sądem powszechnym pismem z dnia [...] sierpnia 2011 roku. Termin na przekazanie skargi do Sądu upływał tymczasem w dniu [...] maja 2011 roku, a zatem organ nie mógł wówczas wiedzieć o wszczęciu postępowania przed Sądem Rejonowym Poznań – Nowe Miasta i Wilda. Dowódca Jednostki Wojskowej JW 1156 dysponował zresztą wystarczająco dużym odstępem czasu by wywiązać się z obowiązku, wynikającego z art. 54 § 2 powoływanej ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, iż termin na przekazanie skargi został przekroczony, a fakty podnoszone przez Dowódcę Jednostki Wojskowej JW 1156 w Poznaniu nie przemawiają za odstąpieniem od wymierzenia grzywny. Zgodnie zatem z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 stycznia 2012 roku w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłaty nagród z zysku w 2011 roku (M. P. Nr 0 poz. 42), przeciętne miesięczne wynagrodzenie w roku poprzednim wynosiło 3.597,87 zł. W konsekwencji grzywna za nieprzekazania skargi w terminie nie mogła przekroczyć kwoty 35.978,70 zł. Wziąwszy zatem pod uwagę treść art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 powoływanej ustawy, Sąd postanowił wymierzyć Dowódcy Jednostki Wojskowej JW 1156 grzywnę w wysokości 1.000 zł. Taka kwota w ocenie Sądu czyni zadość funkcjom dyscyplinującym i represyjnym art. 55 § 1 tejże ustawy, a nadto nie będzie stanowiła dla organu nadmiernej dolegliwości. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348). /-/ E. Podrazik