II SO/Po 4/24

Dnia 19 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. L. przeciwko Prokuratorowi Okręgowemu [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. wymierzyć Prokuratorowi Okręgowemu [...] grzywnę w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych); 2. zasądzić od Prokuratora Okręgowego [...] na rzecz T. L. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 czerwca 2024 roku T. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek: - o nałożenie przewidzianej prawem kary w związku z naruszeniem art. 55 § 1 p.p.s.a., tj. przekroczeniem terminu na przekazanie skargi właściwemu organowi, - o rozpatrzenie skargi zgodnie z załączonym opisem, - o zobowiązanie Prokuratury Okręgowej [...] do przekazania do rozpatrzenia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (za pośrednictwem Prokuratury Okręgowej [...]) skargi z dnia 11 marca 2024 roku wraz z załącznikami. W uzasadnieniu wniosku T. L. wskazał, że złożył powyższe pismo w związku z brakiem jakiejkolwiek odpowiedzi oraz nie poinformowaniem jego osoby o ewentualnym przekazaniu innemu organowi jego skargi z dnia 11 marca 2024 roku, gdyż minęło 100 dni od jej złożenia. Wnioskodawca stwierdził, że jest osobą pokrzywdzoną oszustwem znacznej wartości w czasie, kiedy był osobą ubezwłasnowolnioną. Niestety instytucja ubezwłasnowolnienia pozbawiła jego osobę wiarygodności i wprowadziła działania dyskryminacyjne wobec niego, a cały wymiar sprawiedliwości obrócił się przeciwko niemu. Wnioskodawca zastrzegł, że jest u skraju sił wobec bezradności spowodowanej ignorancją i niepoważnym traktowaniem. Został pozbawiony prawa do Sądu poprzez spóźnienie pełnomocnika z urzędu ze złożeniem prywatnego aktu oskarżenia. Przeczy temu inne orzeczenie Sądu Okręgowego w P. [...] Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...] C [...], w którym stwierdzono, że adwokat nie popełnił "deliktu". Ze względu na obszerny materiał załączników załączył tylko orzeczenia Sądu Okręgowego w P. [...] Wydział Karny. Według wnioskodawcy powyższe orzeczenia potwierdzają jego racje. Natomiast pozostały materiał jest sporem z prokuraturami apelacji p. , która stanęła po stronie osoby o "nieczystych rękach". Osoby, która oszukała wnioskodawcę. Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2024 roku Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przesłał Prokuratorowi Prokuratury Okręgowej [...] wniosek o wymierzenie grzywny wraz z załącznikami i zobowiązał organ do złożenia w terminie 10 dni odpowiedzi na wniosek za pośrednictwem komunikacji elektronicznej (ePUAP). Pismem z dnia 10 lipca 2024 roku pełnomocnik Prokuratury Okręgowej [...] przesłał drogą elektroniczną dwa załączniki, w tym odniesienie do treści pisma z dnia 27 czerwca 2024 roku wraz z załącznikami. Zarządzeniem z dnia 10 lipca 2024 roku Przewodnicząca Wydziału II wezwała Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] do podpisania – w terminie 7 dni – pisma z dnia 10 lipca 2024 roku (przesłanego drogą elektroniczną), pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jednocześnie poinformowała, że organ podpisał elektronicznie jedynie pismo przewodnie (pismo ogólne podmiotu), a nie załączniki tego pisma (art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a.). Pismem z dnia 15 lipca 2024 roku pełnomocnik organu ponownie przesłał drogą elektroniczną odpowiedź na pismo T. L. wraz z załącznikami, które były takie same jak przy piśmie z dnia 10 lipca 2024 roku. Pismami z dnia 19 lipca 2024 roku pełnomocnik organu ponownie przesłała złożone wcześniej pisma wraz załącznikami o takiej samej treści jak przy pismach z dnia 12 lipca 2024 roku oraz z dnia 16 lipca 2024 roku. Pełnomocnik organu poinformowała telefonicznie, że ze względu na problemy techniczne (brak możliwości elektronicznego podpisania załączników do przesłanego elektronicznie pisma przewodniego), odpowiedź na skargę zostanie złożona dostarczona w formie papierowej w dniu 22 lipca 2024 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada pośredniego trybu wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w tym przepisie, jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy (zob. NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08). W tym miejscu należy wyjaśnić, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/23, przytoczona wyżej regulacja art. 55 § 1 p.p.s.a. i podjęta na jej kanwie uchwała wyrażają konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), która – w powiązaniu z zasadą demokratycznego państwa prawnego zakazuje zawężającej wykładni prawa do sądu (zob. wyrok TK z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97, OTK 1998, Nr 4, poz. 50) i nakazuje odrzucenie wyników zbyt rygorystycznej wykładni, zamykającej stronie drogę do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły sąd. Odnosi się to zarówno do możliwości skorzystania przez stronę z regulacji art. 55 § 1 p.p.s.a., jak i wymuszenia na organie administracji publicznej, przekazania skargi strony wraz z aktami sprawy do rozpoznania przez właściwy sąd administracyjny. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 37/15 (OTK-A 2017, poz. 90), prawo do sądu jest jednym z podstawowych praw jednostki i jedną z fundamentalnych gwarancji praworządności. W Konstytucji RP prawo do sądu zostało wyrażone expressis verbis przez prawodawcę w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Natomiast art. 77 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (zob. M. Kowalski, Prawo do sądu administracyjnego. Standard międzynarodowy i konstytucyjny oraz jego realizacja, Warszawa 2018, s. 327; postanowienie NSA z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt III OZ 428/23). Stąd Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale uznał, że regulacja przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest swoistym antidotum na uchybianie przez organy obowiązkom przewidzianym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Ratio legis tej regulacji polega zatem na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem, czy opóźnianiem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (red.) R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, s. 328). Przedmiotowa regulacja, jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, ma charakter represyjno-dyscyplinujący. Z jednej strony stanowi sankcję za niewykonanie obowiązków przekazania skargi wraz z kompletem akt sądowi, w ściśle określonym terminie, z drugiej zaś dyscyplinuje organ na przyszłość. Postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym od postępowania w przedmiocie samej skargi i jej ewentualnej dopuszczalności. Ponadto przedmioty tych postępowań są ze swej istoty odmienne. Pierwsze z postępowań jest procesową rekcją na naruszenie prawa przy przekazaniu skargi do sądu, a tym samym naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez sąd, drugie postępowanie zaś zmierza do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej. Postępowanie z wniosku o wymierzenie grzywny niejako poprzedza postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi, wymusza bowiem przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do sądu celem rozpoznania. Ewentualna niedopuszczalność skargi również pozostaje poza zakresem sprawy w wniosku o wymierzenie grzywny. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego, może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ za pośrednictwem, którego skarga została wniesiona. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Obowiązek ten spoczywa na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 września 2020 r., sygn. akt II GSK 633/20; zob. także postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt II SO/Gd 5/07 wraz z glosą W. Sawczyna, Orzecznictwo Sądów Polskich 2009, z. 7-8, poz. 79). Na realizację obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie może w żaden sposób wpływać przekonanie organu, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie, w której wniesiona została skarga. Kwestii tej nie może także rozstrzygać sąd rozpoznający wniosek o wymierzenie grzywny, bowiem nie jest ona przedmiotem tego postępowania (zob. postanowienia NSA z: dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OZ 635/21; dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 309/22). Przesądzić to może jedynie sąd właściwy do rozpoznania skargi, a nie sąd właściwy do rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny, ani tym bardziej organ, za pośrednictwem, którego skarga została wniesiona. Co najwyżej prawomocne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w przedmiocie niedopuszczalności skargi, jeżeli zapadło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny może rzutować na samo rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny. Przypomnieć tylko należy, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w przypadku spełnienia wskazanych tamże przesłanek, sąd nie jest zobligowany do jej orzeczenia. Ponadto orzeczenie sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny ma charakter uznaniowy. Sąd podejmując takie rozstrzygnięcie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz z aktami, czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy, w tym również czy skarga z oczywistych przyczyn była niedopuszczalna. W uchwale z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/23 Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wymierzenie grzywny następuje na wniosek złożony bezpośrednio do właściwego sądu administracyjnego, natomiast skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Oba pisma procesowe mają nie tylko odrębny tryb ich wnoszenia, ale także inną podstawę prawną zaskarżenia oraz skutek jaki wywołują w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał pogląd wyrażony przez P. Brzozowskiego, w glosie do postanowienia WSA w Olsztynie z 26 października 2011 r., II SO/Ol 22/10 (LEX/el. 2012), zgodnie z którym nie można odrzucić wniosku o wymierzenie organowi grzywny z powołaniem się na brak właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.), gdyż tylko ten sąd jest właściwym do rozpoznania tego typu wniosku, jest to właściwość wyłączna. Oczywista jest odmienność celów jakie przyświecają obu regulacjom. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny ma na celu przymuszenie organu do nadesłania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w określonym terminie. Dopiero wymuszenie tego obowiązku daje podstawę do rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczalności skargi, jakkolwiek o charakterze formalnym, to jednak kończy postępowanie sądowoadministracyjne. Nie byłoby to możliwe, gdyby organ nie wypełnił swoich obowiązków z art. 54 § 1 p.p.s.a. W takim przypadku brak postanowienia o wymierzeniu grzywny uniemożliwiałby rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi (zob. art. 55 § 2 p.p.s.a.). Nie zawsze jest oczywiste, że sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Gdyby uznać, że w sprawie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt sprawy można dokonywać oceny, czy sprawa jest sprawą z zakresu administracji publicznej, to mogłoby dochodzić do sytuacji, że sąd rozpoznający sprawę wymierzenia grzywny mógłby uznać, iż nie jest to sprawa z zakresu administracji publicznej zaś sąd rozpoznający skargę mógłby wyrazić odmienny pogląd. Co również istotne sąd ten z mocy art. art. 58 § 4 p.p.s.a. nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek spoczywa zatem na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W judykaturze podkreśla się, że wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może – stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. – orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. ma przeciwdziałać ewentualnym próbom niedopuszczenia przez organ rozpoznania skargi przez zaniechanie obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 oraz postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt. II GZ 369/20). Powołane przepisy przewidują zatem dwie przesłanki, których spełnienie warunkuje wymierzenie przez sąd przedmiotowej grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2009 r., I OZ 474/09). Oczywiście wstępnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ dopiero wtedy aktualizuje się obowiązek organu przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 343; postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1658/04; postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt I SO/Bd 7/19). Grzywnie tej nadano bowiem mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06), czyniąc z niej podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest wyłącznie niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienia NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I GZ 238/20; z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I OZ 1024/19). Podkreślić należy, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do wymierzenia grzywny. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy, a sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Prokurator Okręgowy [...] nie wykonał ustawowego, bezwzględnego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w przepisanym do tego terminie. Z akt tej sprawy wynika, że skarga T. L. została wniesiona do organu dnia 11 marca 2024 r. poprzez nadanie przesyłki na Poczcie Polskiej. Oznacza to, że organ obowiązany był najpóźniej w terminie 30 dni od dnia otrzymania skargi przekazać sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarga nie została przekazana sądowi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy ani w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., ani po jego upływie, nawet po złożeniu dnia 27 czerwca 2024 r. przez T. L. wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 11 marca 2024 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Analizując okoliczności faktyczne sprawy Sąd nie miał wątpliwości, że w niniejszej sprawie, organ, poprzez nieprzekazanie skargi w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a., nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przekazania sądowi wniesionej za jego pośrednictwem skargi, czym dopuścił się naruszenia powołanych przepisów. Niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., uzasadnia wymierzenie grzywny, gdyż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny, jak już wyżej wskazano, jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzając Prokuratorowi Okręgowemu [...] grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w terminie, sąd miał na uwadze przede wszystkim brak realizacji obowiązku przekazania skargi. Ustalając wysokość grzywny w niniejszej sprawie Sąd również miał na uwadze, że organ nie udzielił w sposób formalnie wiążący odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy. Pismem z dnia 28 czerwca 2024 roku zobowiązano organ do złożenia w terminie 10 dni odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny za pośrednictwem komunikacji elektronicznej (ePUAP). W konsekwencji organ wniósł odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi drogą elektroniczną, przy czym stanowiła ona załącznik do pisma przewodniego. W związku z tym, że podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim do właściwej odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną należało zatem wezwać organ do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych pisma przez jego podpisanie. Przepis art. 46 § 2b p.p.s.a. jednoznacznie przesądza o obowiązku podpisania wszystkich załączników na zasadach art. 46 § 2a tej ustawy. Jak już wspomniano, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego dotyczą również załączników przesyłanych w takiej formie (art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a.). Podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę e-PUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem jedynie tekstu tego pisma, nie zaś całego dokumentu elektronicznego wraz z załączonymi do niego plikami. Ze względu na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. nie można więc przyjmować, że samo opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, tj. w niniejszej sprawie skargi będącej załącznikiem dokumentu. W analizowanym przypadku wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną za nieprzekazanie skargi przez opatrzenie jej właściwym podpisem, o którym mowa w art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., zostało skierowane do organu. Zarządzenie z dnia 10 lipca 2024 roku zawierające wezwanie do uzupełnienia braku formalnego złożonej odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywna w postaci podpisania poszczególnych dokumentów elektronicznych oraz pełnomocnictwa załączonych do pisma przewodniego złożonego za pośrednictwem platformy ePUAP zostało skutecznie doręczone organowi 12 lipca 2024 roku. W terminie otwartym do uzupełnienia wyżej wskazanych braków organ nie opatrzył stosownych dokumentów odpowiednim podpisem. Również w terminie późniejszym organ nie przesłał w sposób prawidłowy odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną ani załączonych do niego załączników oraz pism dodatkowych. Należy też wyjaśnić, że w sytuacji, w której pismo procesowe stanowi załącznik do pisma przewodniego wysyłanego za pośrednictwem e-PUAP, konieczne jest odrębne podpisanie ww. załącznika podpisem elektronicznym (por. uchwała NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, ONSAiWSA 2022, nr 1, poz. 2). Zdaniem Sądu w rozpoznawanym przypadku organ nie uzupełnił braków formalnych w odniesieniu do pism przesłanych drogą elektroniczną. W konsekwencji organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, a stanowisko zawarte w przesłanych dokumentach przesyłanych drogą elektroniczną przez organ (nie opatrzonych stosownym podpisem) nie mogło zostać formalnie uwzględnione. Przenosząc powyższe na okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że wymierzona grzywna będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie podmiotu w przyszłości. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył grzywnę orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.