II SO/Po 5/22

Dnia 1 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Staroście w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1) wymierzyć Staroście grzywnę w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych), 2) zasądzić od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ S. Michalski J. M., pismem z dnia 20 lipca 2022 roku, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie grzywny Staroście Powiatu [...] za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia 26 czerwca 2022 roku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że w dniu 6 czerwca 2022 roku za pośrednictwem platformy e-Puap złożyła wniosek o udostępnienie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...] Termin na udostępnienie informacji upłynął w dniu 20 czerwca 2022 roku. Organ nie przekazał żądanych informacji. Starosta w odpowiedzi na wniosek zaznaczył, że nie kwestionuje okoliczności faktycznych sprawy. Organ wyjaśnił jednocześnie, że do dnia sporządzenia przez radców prawnych odpowiedzi na skargę, którą przekazano do Sądu w dniu 20 lipca 2022 roku, pracownicy organu pozostawali przeświadczeniu, że do wniosku J. M. z dnia 6 czerwca 2022 roku nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem w ich mylnym przekonaniu żądany projekt organizacji ruchu nie stanowił informacji publicznej w rozumieniu wskazanej ustawy. Takie przekonanie wynikało z faktu, że wnioskodawca nie wskazał, jako podstawy prawnej żądania ustawy o dostępie do informacji publicznej. To mylne przeświadczenie skutkowało procedowaniem nad wnioskiem z naruszeniem terminów określonych przepisami art. 13 ust. 1, jak i art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pracownicy organu rzeczony wniosek zakwalifikowali jako złożony w trybie art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym, który to przepis gwarantuje każdemu prawo do uzyskania informacji i dostęp do dokumentów wynikających z zadań publicznych, a który to przepis nie przewiduje 14-sto dniowego terminu na udostępnienie tych informacji. Mając na uwadze powyższe organ zapewnił, że jego zamiarem nie było pozbawienie J. M. prawa do informacji publicznej. W ocenie organu można słusznie zakładać, że w okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawca nie poniósł ujemnych skutków prawnych. Opóźnienie w zakresie udostępnienia informacji publicznej oraz opóźnienie w zakresie przekazania skargi wraz z odpowiedzią do sądu administracyjnego nie miało wpływu na sferę prawną wnioskodawcy. J. M., po zapoznaniu się z odpowiedzią organu, podtrzymał stanowisko dotyczące wymierzenia organowi grzywny. Uwzględniając niewielkie opóźnienie oraz przekazanie skargi na skutek wniosku o grzywnę strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny w dolnym przedziale jej wysokość w kwocie rzędu 200-300 zł. Wnioskodawca uznał, że argumentacja o błędnym przekonaniu pracowników starostwa świadczy o braku znajomości przepisów lub błędnym ich stosowaniu. Grzywna uświadomi konieczność podjęcia działań edukacyjnych i organizacyjnych, aby uniknąć powtórki takich sytuacji w przyszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na podstawie art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej powyżej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej jako: "u.d.i.p."). Wskazany przepis stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ administracji. W razie niewykonania powyższego obowiązku, Sąd na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest zatem niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. i złożenie wniosku o ukaranie organu przez stronę skarżącą. Wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna ma charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 2). Służy nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie presji za niedopełnienie tej czynności w wyznaczonym przepisami terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Kwestia orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. pozostawiona została uznaniu Sądu. Oznacza to, że rozstrzygając w tym przedmiocie, Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania o konieczności wymierzenie organowi grzywny w wysokości 200 zł. Skarga wpłynęła do organu w dniu 26 czerwca 2022 roku. Termin jej przekazania do sądu administracyjnego upływał z dniem 11 lipca 2022 roku. Starosta przekazał skargę do Sądu w dniu 20 lipca 2022 roku. Uchybienie terminowi przekazania skargi do sądu administracyjnego jest pomiędzy stronami bezsporne. Zatem brak jest podstaw do formułowania ocen, że zachowanie Starosty "nie miało wpływu na sferę prawną wnioskodawcy". Stan bezprawnego naruszenia sfery prawnej wnioskodawcy określanej, jako prawo do sądu jest oczywisty i bezsporny. Powyższej oceny nie zmienia argumentacja podnoszona w odpowiedzi na skargę. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje argumentacja organu odwołująca się do "kwalifikowania wniosku jako złożonego w trybie art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym", "mylnego przekonania pracowników organu, że żądany projekt organizacji ruchu nie stanowił informacji publicznej", a w konsekwencji "naruszenia terminów określonych przepisami art. 13 ust. 1, jak i art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej". Taka argumentacja nie wyjaśnia, a tym bardziej nie może usprawiedliwiać, opóźnienia w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego. Podnoszona przez organ argumentacja może tłumaczyć opóźnienia w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Natomiast obowiązek przekazania skargi do sądu administracyjnego jest całkowicie niezależny od powoływanych przez organ okoliczności. Dostrzegać należy, że organ administracji publicznej nie ma żadnych kompetencji do oceny dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę aktualizuje sam wpływ do organu pisma, którego treść wskazuje, że jest ono skargą do sądu administracyjnego. Przesłanki aktualizujące obowiązek przekazania skargi zaistniały w dniu 26 czerwca 2022 roku, a wykonanie tego obowiązku było całkowicie niezależne od wątpliwości pracowników organu, co do charakteru prawnego i kwalifikacji prawnej pisma/podania wnioskodawcy z dnia 6 czerwca 2022 roku. Starosta wykonał obowiązek przekazania skargi do sądu z opóźnieniem, dziewięć dni po terminie. W powyższych warunkach oczekiwanie odstąpienia od nałożenia grzywny nie znajduje żadnych usprawiedliwionych podstaw. Żądania wniosku dotyczące wysokości grzywny zostały określone w sposób adekwatny do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2022 roku w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 roku (M. P. z 2022 r. poz. 175) wynika, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2021 rok wyniosło 5.662,53 zł, wobec czego dziesięciokrotność tego wynagrodzenia to 56.625,30 zł. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 P.p.s.a., uznał za uzasadnione wymierzyć Staroście grzywnę w wysokości określonej w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji postanowienia, na podstawie art. 199 oraz art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. /-/ S. Michalski