II SO/Po 6/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla D. G. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący D. G. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2016r. w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący oświadczył, że choruje, ma problemy z komunikacją dlatego wnosi o profesjonalnego pełnomocnika. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem i siostrą. Utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł, koszty utrzymania to czynsz i media w wysokości [...] zł. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Siostra również nic nie posiada, ojciec ma budynek jednorodzinny obciążony kredytem hipotecznym. Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia o stanie majątkowym i finansowym podał, że jego jedynym dochodem jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, siostra uczy się w szkole zawodowej, ojciec pracuje dorywczo, jego średni dochód wynosi [...] zł tygodniowo. Nie posiada rozliczeń podatkowych swoich, ani siostry, bo nie pracowali, ojca rozliczenia także nie posiada. Nadto podał, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Rodzina nie korzysta z opieki społecznej, nie posiadają samochodu, ponoszone opłaty udokumentował kopiami faktur. Rata kredytu hipotecznego wynosi około [...] zł miesięcznie. Przedłożył wyciągi z rachunku bankowego, z którego wynika, że skarżący pracował do 31 maja 2016r. i z tego tytułu otrzymywał wynagrodzenie [...] zł netto miesięcznie. Aktualnie nie pracuje. Od maja 2016r. otrzymuje na rachunek bankowy wpłaty od [...] euro miesięcznie ze wskazaniem na spłatę raty kredytu hipotecznego, rachunki, węgiel, bieżące potrzeby, czy wydatki siostry. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie (art. 249a P.p.s.a.). Rozpoznaniu podlega zatem wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych. Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący wraz z siostrą znajdują się na utrzymaniu ojca, który pracuje za granicą i przesyła kwoty w łącznej wysokości od [...] euro miesięcznie na utrzymanie domu, spłatę kredytu i konieczne potrzeby bytowe skarżącego i siostry. Skarżący nadto otrzymuje zasiłek w wysokości [...] zł. miesięcznie. Obecnie nie pracuje. Otrzymywane środki znajdują się na poziomie, który w jakikolwiek sposób nie pozwalają na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie dysponuje żadnym wartościowym majątkiem ruchomym, ani nieruchomym, by móc uzyskać z niego dodatkowe dochody celem wsparcia domowego budżetu. Nieruchomość należy do ojca i służy zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych i nie przynosi żadnych dodatkowych dochodów. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania najmniejszych nawet środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznać, zatem należało dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, którego konkretną osobę wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 249 a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska