II SO/Po 7/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która zamierza zaskarżyć decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych i czy należy jej ustanowić adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, zaskarżając decyzję w przedmiocie pomocy społecznej, jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1a) p.p.s.a.). Jej trudna sytuacja życiowa, zdrowotna i finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania.
Stan faktyczny
M. G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku z zamiarem wniesienia skargi do WSA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni wskazała na swoją trudną sytuację życiową, chorobę, niskie dochody z renty i emerytury matki, a także posiadany majątek nieruchomy, z którego nie uzyskuje dochodów. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2011r wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. ustanowić dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Pismem z dnia 25 listopada 2011r. M. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Argumentowała, że jest osobą bezradną życiowo i chorującą. Bez pomocy nie jest w stanie właściwie reprezentować swoich interesów prawnych. Wnioskodawczyni wskazała, że zamierza wnieść skargę od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011r. (Nr [...]). Do pisma załączyła kserokopię powyższej decyzji, którą Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2011r. (Nr [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni wezwana do przedłożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości. Zaznaczyła, że wniosek dotyczy zaskarżenia czynności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że poważnie choruje, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej z tytułu posiadanej ziemi, nie pobierała też żadnych pieniędzy z tego tytułu. Gospodarstwo domowe prowadzi razem z matką. Utrzymują się z renty wnioskodawczyni w wysokości 720 zł miesięcznie oraz emerytury matki w wysokości 821 zł miesięcznie wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 60 m² i nieruchomość rolną o powierzchni 1,83 ha oraz współwłasność w gruncie rolnym, z czego nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nadto oświadczyła, że miesięcznie na lekarstwa wydaje około 300 zł, na wyżywienie 300 zł, środki czystości – 50 zł, na prąd i wodę - 150 zł. Wskazała, że pożycza pieniądze na zakup opału. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. Wobec powyższego wnioskodawczyni zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji życiowej. Stan zdrowia wymaga zwiększonych środków na leki i leczenie. Nadto doświadczenie życiowe wskazuje, że łączna wysokość uzyskiwanych dochodów z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i jej matki, z którą prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni wprawdzie dysponuje majątkiem nieruchomym, ale nie uzyskuje z niego żadnego dodatkowego dochodu celem wsparcia domowego budżetu. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło