II SO/Po 7/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-07-31

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie ubezwłasnowolnionej, mieszkającej w domu pomocy społecznej, której jedynym dochodem jest emerytura przeznaczana w większości na opłaty i leki, należy się prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, zamieszkująca w domu pomocy społecznej i posiadająca jedynie emeryturę, z której znaczną część przeznacza na bieżące potrzeby, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z uwagi na fakt, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu, wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony.
Stan faktyczny
M.L., mieszkanka domu pomocy społecznej, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Wnioskodawczyni jest osobą ubezwłasnowolnioną, jej jedynym dochodem jest emerytura, z której większość środków przeznacza na opłaty za pobyt i leki. Zamierza skarżyć decyzję dotyczącą należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie z wniosku M. L. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla M. L. radcę prawnego, 3. oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 lipca 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku M. L. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. L. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie /-/ R. Talaga M.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że M. L. jest mieszkanką Domu Pomocy Społecznej o profilu dla osób przewlekle chorych psychicznie. Wnioskodawczyni jest uzależniona od osób trzecich i nie potrafi samodzielnie pokierować swoimi sprawami. Wnioskodawczyni nie ma ustanowionego opiekuna prawnego, ale wniosek o całkowite jej ubezwłasnowolnienie został skierowany do Sądu Okręgowego w K. Jedyny dochód wnioskodawczyni stanowi jej emerytura w wysokości [...] zł – w 70 % przeznacza na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej – [...] zł, a w 30% jest przeznaczana na zakup leków nierefundowanych, środków higienicznych, odzieży i obuwia – tj [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Z wniosku oprawo pomocy oraz z przedłożonych kserokopii dokumentów wynika, że wnioskodawczyni zamierza skarżyć decyzję w przedmiocie należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej poniesionych przez Miasto L. na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszym postępowaniu M. L. oświadczyła, że zamierza skarżyć orzeczenie w przedmiocie należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, a zatem należy przyjąć, że w niniejszej sprawie korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. należało zatem umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. M.L. złożyła też wniosek o ustanowienie radcy prawnego i adwokata, który należy rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie, należy uwzględnić, iż jedyny dochód wnioskodawczyni stanowi emerytura w kwocie [...] zł i nie ma ona obecnie żadnych innych dochodów ani majątku, z którego mogłaby pokryć koszty przyszłego postępowania sadowego. W rezultacie stwierdzić należy, że zalicza się ona do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie honorarium pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wniosła jednak o ustanowienie z urzędu radcy prawnego i adwokata. W tym względzie należy zaznaczyć, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu. W rezultacie zasadne było ustanowienie dla wnioskodawczyni radcy prawnego i oddalenie jej wniosku w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 249 a, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło