II SO/Po 7/25

Dnia 2 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2026 roku sprawy z wniosku I. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. o wymierzenie grzywny Szpitalowi sp. z o.o. z siedzibą w Ś. w przedmiocie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: I. wymierzyć Szpitalowi sp. z o.o. z siedzibą w Ś. grzywnę w wysokości 5.000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) z tytułu niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę; II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie; III. zasądzić od Szpitala sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 2 grudnia 2025 r. I. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. (zwana dalej "Spółką") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie Szpitalowi sp. z o.o. z siedzibą w Ś. (zwanej dalej "Szpitalem") grzywny z tytułu nieprzekazania skargi na bezczynność Szpitala w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Spółka podniosła, że w piśmie z dnia 23 maja 2024 r. złożyła skargę, której przedmiot opisano w poprzednim zdaniu. Skarga ta wpłynęła do Szpitala w dniu 18 czerwca 2024 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dowiedziawszy się, że skarga na bezczynność Szpitala od 16 miesięcy nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Spółka postanowiła wystąpić z wnioskiem o ukaranie Szpitala grzywną w maksymalnej wysokości oraz przyznania na jej rzecz od Szpitala sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Spółka podniosła, że od blisko półtora roku nie można poddać sądowej kontroli bezczynności Szpitala, co wynika z jego zaniechania. Jest to rażące naruszenie prawa, bowiem Szpital lekceważy ciążące na nim obowiązki prawne. Skarga wraz z aktami powinna zostać przekazana zgodnie z terminami obowiązującymi w przepisach prawa bez oceniania zasadności skargi. W piśmie z dnia 11 grudnia 2025 r. tut. Sąd doręczył Szpitalowi kopię wniosku Spółki o wymierzenie grzywny oraz zobowiązał Szpital do ustosunkowania się na piśmie do tego wniosku w terminie 10 dni od momentu doręczenia tegoż pisma. Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie napłynęła żadna odpowiedź ze strony Szpitala. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny zasługiwał na uwzględnienie w zasadniczej części. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W sprawach, w jakich wnoszona jest skarga na bezczynność powstała w związku z udostępnieniem informacji publicznej, ww. regulacja doznaje modyfikacji (lex specialis derogat legi generali) z uwagi na brzmienie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p."). Obowiązek przekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W związku z tym w niniejszej sprawie Szpital miał obowiązek przekazać skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy w terminie 15 dni od dnia, w którym wpłynęła do niego skarga na jego bezczynność. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niedochowania obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., sąd – na wniosek skarżącego (tu: Spółki) – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę albo przekroczenie terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że obowiązek przekazania skargi wniesionej za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., jest niezależny od tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania danej skargi, a także czy skarga jest ona uzasadniona (zob. uchwałę NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/23, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjny [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek ten jest niezależny także od tego, czy organ władzy publicznej, którym niewątpliwie jest Szpital, jest organem administracji publicznej. Pojęcie organu wskazane w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. nie jest bowiem ograniczone do organu administracji publicznej, lecz należy przez nie rozumieć organ w subiektywnym znaczeniu, czyli podmiot, o którym skarżący twierdzi, że jest organem władzy publicznej, względnie innym podmiotem, którego działanie lub bezczynność poddana jest kognicji sądów administracyjnych. Należało uznać zatem, że wniosek o wymierzenie Szpitalowi grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę mógł zostać merytorycznie rozpoznany. Istota sporu zaistniałego na gruncie tej sprawy, która jednocześnie jest sprawą odrębną od sprawy ze skargi na bezczynność Szpitala sprowadza się do tego, czy Szpital dopuścił się naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Obowiązek ten polega na przekazaniu tut. Sądowi w terminie 15 dni skargi, odpowiedzi na nią wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy. Sąd zwraca uwagę na sam obowiązek przekazania dokumentacji. Obowiązek ciążący na Szpitalu jest obiektywny i w żaden sposób nie można uchylić się od niego. Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi temu, że Szpital otrzymał skargę na swoją bezczynność, wniesioną przez Spółkę. W dniu 14 czerwca 2024 r. Spółka nadała na poczcie ww. skargę (k. 11 akt sądowych). Skarga została doręczona Szpitalowi w dniu 18 czerwca 2024 r. (k. 12 akt sądowych). Dzień 18 czerwca 2024 r. otworzył 15-dniowy termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Ten zaś upływał z dniem 3 lipca 2024 r. Do tego dnia Szpital powinien przekazać tut. Sądowi skargę na bezczynność, odpowiedź na skargę, a także akta sprawy, tj. nadać te dokumenty w urzędzie pocztowym. Wiadomym jest, że taka korespondencja nigdy nie wpłynęła do tut. Sądu. Potwierdził to Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej w piśmie z dnia 4 listopada 2025 r., nr [...] (k. 13 akt sądowych). Również Sąd w składzie orzekającym odnotował, że do dnia wydania niniejszego postanowienia nie została zarejestrowana żadna skarga na bezczynność Szpitala, której autorem byłaby Spółka. Zasadna jest zatem konstatacja, że Szpital nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, a jego zwłoka wynosi 579 dni – ponad 19 miesięcy, tj. rok i siedem miesięcy. Uchybienie terminowi z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. choćby o jeden dzień już otwiera drogę do złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Nieznaczność przekroczenia terminu może jedynie wpływać na wymiar grzywny szczególnie, że jej wysokość pozostawiono uznaniowości sądu administracyjnego (zob. np. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 61/21, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie nie ma mowy o nieznaczności przekroczenia terminu. Podsumowując, po pierwsze, Szpital nie nadesłał żadnej korespondencji na czas, po drugie, nie ustosunkował się do treści wniosku Spółki o wymierzenie grzywny, a po trzecie, jego zaniechanie trwa nadal, pomimo skutecznie doręczonej korespondencji zawierającej kopię wniosku Spółki oraz wezwanie do udzielenia odpowiedzi na tenże wniosek. W najlepszym interesie Szpitala było zajęcie jakiegokolwiek stanowiska w sprawie. Byłoby to istotne dla Sądu chociażby po to, aby zdecydować o wysokości grzywny, jaką należy wymierzyć Szpitalowi. Gdyby Szpital przyjął postawę, z której można byłoby odczytać brak złej woli, chęć wywiązania się z prawnego obowiązku pomimo istniejących trudności, Sąd mógłby miarkować wysokość grzywny, gdyż to pozostaje w kwestii uznaniowej Sądu. Nie jest istotna przyczyna uchybienia terminowi, o którym mowa w art. 54 § 2 w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności wniosku o wymierzenie Szpitalowi grzywny z tytułu nieprzekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył Szpitalowi grzywnę w wysokości 5.000 zł (pkt I sentencji postanowienia). Sąd doszedł do przekonania, że taka kwota będzie miarodajną sankcją. Spółka oczekiwała maksymalnej grzywny, ale nie można było na to przystać. Należy uświadomić sobie, a raczej przypomnieć, że Szpital jest placówką medyczną, będącą własnością samorządu powiatowego. Nie dość, że Szpital wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej w postaci usług służby zdrowia, to jeszcze stanowi spółkę samorządową. Jako spółka samorządowa, Szpital może liczyć na środki finansowe pochodzące z budżetu Powiatu Średzkiego. Wszelkie inne środki są już kwestią fakultatywną. Ponadto, rynek usług służby zdrowia zmaga się z nieustannymi brakami finansowania oraz brakami kadrowymi. W związku z tym Sąd zdecydował się o niewymierzaniu grzywny, która byłaby aż nadto represyjna. Grzywna w przekonaniu Sądu jest wystarczająco surowa, ponieważ Szpital musi już na zawsze pamiętać o ciążących na nim obowiązkach prawnych, jednakże grzywna ta nie może doprowadzić do jeszcze większego utrudnienia w bieżącej działalności. Kwota 5.000 zł jest wysoka, ale nie na tyle, aby doprowadzić na zakłócenia działalności Szpitala. Zwłoka, jakiej dopuścił się Szpital na gruncie niniejszej sprawy, tj. uchybienia terminowi, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. o 579 dni jest bardzo dotkliwa. Szpital całkowicie zlekceważył ciążący na nim obowiązek. Pomimo świadomości toczącego się postępowania w niniejszej sprawie Szpital nie wykonał żadnego ruchu. Nawet korespondencja z tut. Sądu pozostała bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Sąd nie miał więc oporów, aby wymierzyć Szpitalowi grzywnę, która będzie odczuwalna dla jego budżetu. Bierna postawa Szpitala tylko uzasadnia surowość grzywny. Sąd przystał na argumentację Spółki o potrzebie wymierzenia Szpitalowi grzywny, a Szpital nie wykazał żadnego zainteresowania przedstawieniem dowodów na okoliczności, które mogłyby złagodzić tę grzywnę. Przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy nie nastąpiło od ponad 1,5 roku, zatem postawa Szpitala szczególnie zasługuje na dezaprobatę. Sąd ma świadomość surowości wymierzonej grzywny, jednakże z ww. względów musi ona wywrzeć skutek w postaci jeszcze silniejszego zobligowania Szpitala do wykonania ciążącego na nim obowiązku. W ocenie Sądu nie było podstaw do uwzględnienia żądania Spółki co do przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W tym względzie wniesione żądanie zostało oparte na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., który to przepis znajduje bezpośrednie zastosowanie w odniesieniu do grzywny orzekanej w przypadku niewykonania wcześniej wydanego wyroku. W przypadku grzywny przyznawanej w związku z nieprzekazaniem do Sądu skargi wraz z aktami o odpowiedzią organu powyższa regulacja nie znajduje odpowiedniego zastosowania, gdyż jak wynika z treści art. 55 §1 p.p.s.a., kompetencje Sądu ograniczają się do wymierzenia organowi jedynie grzywny (zob. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II SO/Po 10/24, dostępne w CBOSA). Z tego też względu Sąd oddalił wniosek o przyznanie Spółce sumy pieniężnej na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 w związku z art. 154 § 7 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji postanowienia). O kosztach postępowania sądowego w kwocie 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. w związku § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) [pkt III sentencji postanowienia].