II SO/Po 8/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-23
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która zamierza zaskarżyć decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych i czy należy jej ustanowić adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, wnosząca skargę w sprawie z zakresu pomocy społecznej (zwrot nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego), jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1a) p.p.s.a.). Ponadto, ze względu na jej trudną sytuację życiową, zdrowotną i finansową, uzasadnione jest ustanowienie dla niej adwokata z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
S. G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku z zamiarem wniesienia skargi do WSA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni argumentowała swoją trudną sytuację życiową, zdrowotną i finansową, wskazując na niskie dochody i brak majątku.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla S. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2011r wniosku S. G o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. ustanowić dla S. G adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Pismem z dnia 25 listopada 2011r. S. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Argumentowała, że jest osobą bezradną życiowo, osobą starszą i schorowaną oraz biedną. Bez pomocy nie jest w stanie właściwie reprezentować swoich interesów prawnych.
Wnioskodawczyni wskazała, że zamierza wnieść skargę od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011r. (Nr [...]). Do pisma załączyła kserokopię powyższej decyzji, którą Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2011r. (Nr [...]) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.
Wnioskodawczyni wezwana do przedłożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości. Zaznaczyła że wniosek dotyczy zaskarżenia czynności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie posiada żadnego majątku, poważnie choruje, uległa złamaniu kręgosłupa i innych kości. Wymaga całodobowej opieki, rehabilitacji, dodatkowych lekarstw i leczenia. Korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Gospodarstwo domowe prowadzi razem z córką. Utrzymują się z emerytury wnioskodawczyni w wysokości 821 zł miesięcznie wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym oraz renty córki w wysokości 720 zł miesięcznie. Mieszkają w domu córki.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków.
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji życiowej. Jest osobą w starszym wieku, schorowaną i wymagającą opieki osób trzecich. Stan zdrowia wymaga zwiększonych środków na leki i leczenie. Nadto doświadczenie życiowe wskazuje, że łączna wysokość uzyskiwanych dochodów z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i jej córki. Wnioskodawczyni korzysta więc z pomocy opieki społecznej.
Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, czy nieruchomościami, z którego mogłaby uzyskać dodatkowe dochody celem wsparcia domowego budżetu.
Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło