II SO/Po 9/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2012r. wniosku o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę do Sądu w sprawie ze skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); 2. zasądzić od Wójta Gminy, na rzecz skarżącego D. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Brychcy Skarżący D. K. pismem z dnia 28 listopada 2011 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy za nieprzekazanie do sądu jego skargi z dnia 19 października 2011 r. wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w dniu 20 października 2011 r. wniósł za pośrednictwem Wójta Gminy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 24 maja 2011 r. o udzielenie informacji publicznej. Wójt Gminy w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie, wskazując, że D. K. wniósł skargę w dniu 24 października 2011 r. Skarga ta została przesłana do Sądu dnia 29 listopada 2011 r. (sprawa o sygn. [...]). Wniosek zaś o wymierzenie organowi grzywny został przekazany przez Sąd organowi dopiero w dniu 7 grudnia 2011 r. Wójt wskazał, iż w związku z tym, że wykonał obowiązek przesłania skargi, akt i odpowiedzi na skargę do Sądu przed wniesieniem wniosku o wymierzenie grzywny, to wniosek o jej wymierzenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wójt argumentował, że ustawa o dostępie do informacji publicznej wskazuje na krótszy niż to wynika z przepisów ogólnych termin przekazania akt i odpowiedzi na skargę. Przekroczenie terminu przekazania akt i odpowiedzi na skargę nie wynikało z celowego działania, ale było spowodowane ilością spraw, które wykonują pracownicy Urzędu Gminy. Wójt podkreślił, że skarżący złożył jeszcze trzy inne skargi na działalność Wójta Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. sygn. akt [...] oddalił wniosek o wymierzenie grzywny. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 oraz art. 154 §6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) oraz art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) Sąd Administracyjny stwierdził, że zastosowanie tego środka wymaga uwzględnienia przez Sąd wszystkich okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku, a także czasu, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Zdaniem Sądu I instancji wprawdzie organ wypełnił ciążący na nim obowiązek przekazania do Sądu skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, lecz nie dochował terminu przewidzianego do dokonania tej czynności, jednakże opóźnienie to (26-dniowe) nie wywołało niekorzystnych skutków po stronie skarżącego. Nie uzasadnia to wymierzenia organowi grzywny. Opóźnienie organu nie miało również wpływu na możliwość rozpoznania sprawy, a organ przekazał Sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jeszcze przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd I instancji wziął również pod uwagę okoliczność, iż opóźnienie organu w przekazaniu skargi nie było efektem celowego działania organu. Na skutek wniesionego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2012r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji wskazał, że skoro w rozpoznawanej sprawie skarga skarżącego dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, to na organie ciążył ustawowy obowiązek jej przekazania wraz z aktami i odpowiedzią w terminie 15 dni. Jest faktem bezspornym, że organ przekazał skargę wraz z kompletem dokumentów z naruszeniem tego terminu, a skarżący złożył stosowny wniosek, to wystąpiły przesłanki do orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. W ocenie NSA okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi oraz okres tego uchybienia pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć jedynie wpływ na wysokość grzywny, gdyż sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 §1 p.p.s.a. w związku z art. 154 §6 p.p.s.a.). Powyższy przepis pozwala bowiem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepisy szczególne mogą jednak przewidywać krótsze terminy. Jednym z takich przepisów jest art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania skargi. Mając powyższe na uwadze i uwzględniając, iż przedmiotem skargi była bezczynność organu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzić należy, że organ miał obowiązek przekazać akta wraz z odpowiedzią na skargę w terminie piętnastu dni. Obowiązku tego jednak nie dochował. Jak wynika z akt sprawy [...]skarga na bezczynność Wójta Gminy w sprawie udzielenia informacji publicznej z wniosku z dnia 19 października 2011r. złożona w organie w dniu 20 października 2011 r. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 29 listopada 2011r. a więc z przekroczeniem piętnastodniowego terminu, który upłynął z dniem 4 grudnia 2011 r. W tej sytuacji, mając na względzie treść art. 55 §1 p.p.s.a. oraz wniosek o wymierzenie grzywny przekazany organowi w dniu 7 grudnia 2011r., stwierdzić należy, iż w sprawie zostały spełnione warunki nałożenia na organ grzywny z uwagi na nieprzekazanie do Sądu skargi w terminie. Zgodnie, bowiem z przepisem art. 55 §1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 §2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6 p.p.s.a. W świetle art. 190 p.p.s.a. należy podkreślić, że okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi oraz złożenie wniosku o wymierzenie grzywny po przekazaniu skargi na bezczynność wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do Sądu pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny. Mogą mieć jedynie wpływ na wysokość grzywny, gdyż ustawodawca pozostawił Sądowi orzekającemu w przedmiocie grzywny swobodny zakres ustalania jej wysokości. ograniczony górną jej granicą. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt [...]), podniesiono, iż skoro z art. 54 §2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 §1 p.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 §1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem terminu. W powoływanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że grzywna o której mowa w art. 55 §1 p.p.s.a obok funkcji dyscyplinującej, polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi wraz z odpowiedzią na nią oraz akt sprawy, spełnia również funkcję represyjną za niedopełnienie czynności w przepisanym terminie, oraz funkcję prewencyjną polegająca na zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Wobec powyższego Sąd w niniejszej sprawie uznał, że zawarte we wniosku żądanie wymierzenia grzywny należało ocenić jako uzasadnione. Ustalając wysokość grzywny na kwotę 100 zł. Sąd miał na względzie nie tylko wyznaczoną przepisem art. 55 §1 p.p.s.a. w związku z art. 154 §6 p.p.s.a. granicę grzywny, w tym obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2011r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2010r. (M.P. nr 11 poz. 120), ale i czas, jaki upłynął od wniesienia przez skarżącego skargi, datę jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd uwzględnił przy tym okoliczność, że uchybienie terminu nie było celowym działaniem pracowników Urzędu Gminy oraz wynikało z ich obciążenia pracą z uwagi na fakt, że skarżący złożył jeszcze trzy inne skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 55 §1 p.p.s.a. w związku z i art. 154 §6 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie II na podstawie art. 200 § 1 p.p.s.a. Zwrot zasądzonych od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmuje poniesione przez stronę skarżącą koszty sądowe w kwocie 200 zł (wpis od skargi oraz od zażalenia). /-/ E. Brychcy