II SPP/Po 102/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-05-30

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymującej się z emerytury i posiadającej oszczędności, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, nawet jeśli posiada ona pewne oszczędności i dochody, pod warunkiem, że nie są one wystarczające na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast w przypadku, gdy wnioskodawca posiada środki finansowe pozwalające na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, należy odmówić zwolnienia od tych kosztów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury, posiada oszczędności oraz zadłużenie. Wcześniejszy wyrok WSA w Poznaniu oddalił jego skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Sąd analizował sytuację finansową wnioskodawcy w kontekście przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono T. A. zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla T. A. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 maja 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. odmówić T. A. zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla T. A. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ R. Talaga Wyrokiem z dnia 16 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T.A. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Dnia 16 maja 2019 roku T. A. złożył wypełniony na urzędowym formularzu dla osób fizycznych wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że T. A. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z wynagrodzenia ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca deklaruje rotacyjne na rachunku bankowym oszczędności w kwocie [...] zł. Ponadto wnioskodawca zadeklarował zadłużenie w kwocie [...] zł z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości – działki na której składowane są odpady i której dotyczy przedmiotowa sprawa. Na podstawie art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a." Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca utrzymuje się z dochodów miesięcznych w wysokości [...] zł i deklaruje, że posiada oszczędności w wartości [...] zł. Wnioskodawca posiada zatem możliwości wygospodarowania środków na pokrycie dalszych kosztów sądowych niniejszego postępowania, które jako należności publicznoprawne mają pierwszeństwo przed innymi płatnościami (w tym zaległościami płatniczymi), zaraz po zabezpieczeniu koniecznych i bieżących kosztów utrzymania. Poniesienie takich należności nie spowoduje uszczerbku w koniecznych kosztach jego bieżącego utrzymania. W tych okolicznościach należy odmówić zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych, jakie związane są z prowadzeniem niniejszej sprawy w postępowaniu kasacyjnym. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje przy tym, że wolne środki finansowe jakimi dysponuje nie wystarczą na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który jest niezbędny dla prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Obowiązuje bowiem w tym zakresie, tzw. "przymus adwokacko-radcowski". W tych okolicznościach należało zatem przyznać prawo pomocy w tej części i ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 § 3 P.p.s.a). Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło