II SPP/Po 12/19
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-02-26
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia rodzinnego jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w takich sprawach?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia rodzinnego podlega umorzeniu, ponieważ skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 § 1 pkt 1a P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego podlega merytorycznemu rozpoznaniu, a prawo pomocy w tym zakresie może zostać przyznane, jeśli sytuacja majątkowa strony uzasadnia brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca B. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie świadczenia rodzinnego. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację majątkową, rodzinną i finansową, wskazując na dochody z rent rolniczych, czynszu dzierżawy nieruchomości oraz posiadane oszczędności, a także ponoszone wydatki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku B. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla B. G. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku B. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B. G. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ R. Talaga
Skarżąca B. G. przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
We wniosku B. G. oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwoma córkami. Wnioskodawczyni wraz mężem są właścicielami nieruchomości rolniczej o powierzchni [...] ha (wartość szacunkowa), która została wydzierżawiona za kwotę czynszu w wysokości [...] zł rocznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wraz mężem zaprzestali osobistego prowadzenia działalności rolniczej z uwagi na stan zdrowia. Wnioskodawczyni pobiera rentę rolniczą w wysokości w wysokości [...] zł, a jej mąż pobiera rentę rolniczą w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni posiadała w momencie składania wniosku oszczędności w wysokości [...] zł. Wśród zobowiązań i stałych wydatków B.G. wskazała następujące pozycje: [...] zł – miesięczna rata kredytu; [...] zł – miesięczna rata kredytu; [...] zł – zakup lekarstw; [...] zł – koszty mediów; [...] zł – wydatki na artykuły spożywcze i chemiczne.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie przyznania świadczenia rodzinnego, nie ma z mocy prawa obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie – art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wspólne czteroosobowe gospodarstwo domowe w którym pozostaje wnioskodawczyni jest utrzymywane z renty rolniczej wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz renty rolniczej w wysokości [...] zł, a także czynszu dzierżawy nieruchomości w wysokości [...] zł rocznie. Przedstawiona sytuacja finansowa wnioskodawczyni (mimo deklarowanych oszczędności w wysokości [...] zł) pozwala na przyjęcie, że nie ma ona wystarczających środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji oznacza to, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach jej bieżącego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 §1 pkt 1a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło