II SPP/Po 124/19
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-08-27
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych i rzetelnych informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej, w szczególności dotyczących dochodów wszystkich domowników oraz zasadności ponoszenia kosztów utrzymania czterech pojazdów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy strona nie wykaże w sposób rzetelny i wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Brak pełnych informacji dotyczących sytuacji finansowej, w tym dochodów wszystkich domowników, oraz nieuzasadnione wysokie koszty utrzymania pojazdów, stanowią podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
T. B. złożył skargę do WSA w Poznaniu na decyzję SKO w P. odmawiającą zmiany decyzji o warunkach zabudowy. W ramach skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał swoje dochody, dochody żony i córki, posiadane nieruchomości i pojazdy oraz ponoszone wydatki. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a pełnomocnik wnioskodawcy przedstawił dodatkowe informacje, w tym PIT-11 za poprzedni rok. Sąd uznał, że przedstawione dokumenty są niewystarczające do oceny sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 sierpnia 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o warunkach zabudowy postanawia odmówić częściowego zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga
T. B. zawarł w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, a na wezwanie sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w odniesieniu do opłaty od skargi.
We wniosku T. B. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, które jest utrzymywane z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości [...] zł miesięcznie oraz w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca z żoną posiadają dom w M. o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa ok. [...] zł). Nie posiadają oni natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, a także żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych). Wnioskodawca zadeklarował jednocześnie własność busa marki [...] (rok produkcji [...]), dwóch samochodów osobowych marki [...] (rok produkcji [...]), a także samochodu osobowego [...] (rok produkcji [...]). W ramach zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawca zadeklarował: koszty utrzymania samochodów - ok. [...] zł, koszty zakupu żywności - ok. [...] zł, opłaty za telefon - [...] zł, opłaty za wywóz śmieci - [...] zł.
W ramach odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że w bieżącym utrzymaniu pomagają wnioskodawcy jego rodzice, którzy zamieszkują na tej samej nieruchomości, ale prowadzą odrębne gospodarstwo domowe i są w stanie miesięcznie przekazać rodzinie wnioskodawcy ok. [...] zł. Ponadto pełnomocnik wnioskodawcy poinformował, że pełnoletnia córka wnioskodawcy jedynie okazjonalnie uzyskuje niewielki dochód (zgodnie z przedstawionym w załączeniu zeznaniem podatkowym) w oparciu o umowy zlecenia, ale nie uzyskiwała takiego dochodu w momencie złożenia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik wnioskodawcy przesłał jednocześnie kserokopie informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za [...] rok (PIT-11), z których wynikało, że wnioskodawca uzyskał przychody w wysokości [...] zł + [...] zł, żona wnioskodawcy uzyskała przychody w kwotach [...] zł + [...] zł + [...] zł, a córka wnioskodawcy uzyskała przychód w wysokości [...] zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna uprawdopodobnić złożony wniosek w sposób wiarygodny i rzetelny. Brak pełnych informacji dotyczących bieżącej sytuacji wnioskodawcy powoduje, że materiał dowodowy pozostaje niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. W przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z 6.02.2013 roku, sygn. akt I GZ 10/13).
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca mimo przesłania pisemnej odpowiedzi na wezwanie skierowane do niego w trybie art. 255 P.p.s.a., w istocie nie wywiązał się w pełni z obowiązku rzetelnego uzupełnienia oświadczenia majątkowego, uchylając się tym samym od złożenia pełnych wyjaśnień, które pozwoliłyby przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Pomimo wezwania wnioskodawca nie złożył informacji umożliwiających pełną ocenę, czy jego sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy przesłał informacje o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy jakie uzyskali w [...] roku wnioskodawca oraz jego żona i córka. W istocie wnioskodawca nie przedstawił oświadczeń podatkowych za rok [...] składanych przez wszystkich domowników wnioskodawcy, a jedynie informacje od pracodawców o uzyskiwanych dochodach jakie są przesyłane do podatników. W takiej sytuacji nie można jednoznacznie ustalić czy były to wszystkie dochody jakie uzyskali oni w [...] roku. Takie ustalenie byłoby możliwe dopiero po przedłożeniu rocznych zeznań podatkowych za [...] roku, jakie zostały złożone przez wnioskodawcę oraz osoby wspólnie prowadzące gospodarstwo domowe wraz z wnioskodawcą. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi zgodnie z pytaniem zadanym w przesłanym do niego przedmiotowym wezwaniu dotyczącym uzupełnienia wniosku o przyznania prawa pomocy. Przesłane przez pełnomocnika wnioskodawcy dokumenty były niewystarczające do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących rzeczywistych dochodów wnioskodawcy oraz jego domowników.
W rozpoznawanej sprawie należy jednocześnie uwzględnić, że wnioskodawca pozostaje w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z miesięcznych dochodów w łącznej wysokości [...] zł ([...] zł stanowią dochody wnioskodawcy oraz ok. [...] zł stanowią środki pochodzące od rodziców wnioskodawcy). W tym względzie należy zaznaczyć, że wnioskodawca powołał się na koszty utrzymania czterech samochodów (trzy samochody osobowe oraz jeden transportowy). W rozpoznawanym przypadku trudno przyjąć, że utrzymanie czterech pojazdów jest konieczne dla bieżącego funkcjonowania trzyosobowej rodziny. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie podał żadnych argumentów przemawiających za przyjęciem, że koszty utrzymania czterech pojazdów stanowią uzasadnione wydatki wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Tym samym nie można uznać, że koszty związane z utrzymaniem czterech pojazdów zaliczają się do koniecznych kosztów utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wnioskodawca. Ograniczenie wspomnianych kosztów choćby w niewielkim zakresie mogłoby niewątpliwie spowodować uzyskanie dodatkowych środków na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. W takiej sytuacji należy przyjąć, że prawo pomocy nie może być przyznane, gdyż niezasadny pozostaje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 1, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło