II SPP/Po 149/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-08-06

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, posiada stałe źródła dochodu (emerytury, wynagrodzenie) i ponosi wydatki na kredyty, leki i utrzymanie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości lub części oraz czy przysługuje mu ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w całości, ponieważ jego sytuacja finansowa, mimo ponoszonych wydatków, pozwala na pokrycie części tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Jednocześnie, z uwagi na ograniczone środki finansowe, które nie wystarczą na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, przyznano mu prawo pomocy w części poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący S.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w związku ze sprzeciwem na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca wraz z żoną i synem utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych i wynagrodzenia, ponosząc wydatki na kredyty, leki i bieżące utrzymanie. Wnioskodawca argumentował, że sprawa jest skomplikowana i nie stać go na prywatnego prawnika.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. ustanowiono dla S.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 sierpnia 2019 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego ze sprzeciwu S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. ustanowić dla S. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ R. Talaga W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu S. B. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu S. B. przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawca ukończył [...] lat i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz pełnoletnim synem. Ich wspólne dochody obejmują świadczenie emerytalne wnioskodawcy w wysokości [...] zł, świadczenie emerytalne żony w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę syna wnioskodawcy w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. Wnioskodawca oświadczył natomiast, że posiada dom oraz [...] letni samochód. Wnioskodawca określił zobowiązania i stałe wydatki w następujący sposób: rata kredytu – [...] zł, rata kredytu – [...] zł, leki – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, środki czystości – [...] zł, odzież – [...] zł, opał – [...] zł, media, telefon, Internet – [...] zł, owoce i witaminy [...] zł, paliwo i utrzymanie samochodu [...] zł. Dodatkowo S. B. argumentował, że skończył tylko szkołę zawodową i nie jest prawnikiem, a sprawa jest dla niego skomplikowana i zawiła. Ponadto nie stać go na prawnika z wyboru, bo wydaje pieniądze na leki i spłaca kredyty. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej w myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.". Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w części osobie fizycznej jest możliwe gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owo wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy oraz osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i ich możliwości płatnicze, biorąc pod uwagę wszystkie dochody członków rodziny oraz koszty utrzymania. Z informacje zebranych w sprawie oświadczenia wnioskodawcy wynika, że wspólne gospodarstwo domowe w którym pozostaje wnioskodawca jest utrzymywane ze świadczeń emerytalnych wnioskodawcy i jego żony oraz wynagrodzenia za pracę syna wnioskodawcy. Wszystkie osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają stałe źródło dochodu. Uzyskiwane dochody pozwalają na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania trzyosobowej rodziny. W rozpoznawanej sprawie istnieje ponadto po stronie wnioskodawcy możliwość wygospodarowania środków na pokrycie części kosztów sądowych niniejszego postępowania, które jako należności publicznoprawne mają pierwszeństwo przed innymi płatnościami, zaraz po zabezpieczeniu koniecznych i bieżących kosztów utrzymania skarżącego i rodziny. Poniesienie kosztów sądowych w sprawie nie spowoduje zatem uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny wnioskodawcy. W konsekwencji należało odmówić zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych, jakie związane są z prowadzeniem niniejszej sprawy. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa pozwala jednak przyjąć, że wolne środki jakimi on dysponuje nie wystarczą na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy umożliwia zatem przyznanie prawa pomocy w części. W tym względzie należało uwzględnić wniosek o prawo pomocy i ustanowić dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 243 §3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło