II SPP/Po 156/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-08-12

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej stypendium szkolnego jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z mocy prawa strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ strona skarżąca działanie organu w sprawie stypendium szkolnego jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, gdyż sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
A. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą stypendium szkolnego. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody, brak oszczędności oraz wysokie wydatki związane z utrzymaniem czteroosobowej rodziny i leczeniem. Strona skarżąca działała w przekonaniu, że jej sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. G. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 sierpnia 2019 roku Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie świadczenia w formie stypendium szkolnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku A.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/R. Talaga A. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że A. G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwoma małoletnimi córkami w wieku szkolnym. Ich wspólne miesięczne dochody obejmują wynagrodzenie za pracę męża w wysokości [...] zł oraz zasiłki rodzinne każdej z córek wnioskodawczyni po [...] zł, a także świadczenie 500+. Wnioskodawczyni pozostaje zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Starsza córka problemy zdrowotne, a mąż leczy się na nadciśnienie oraz dmę moczanową. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wraz z mężem są właścicielami działki budowalnej o powierzchni [...] arów (wartość szacunkowa [...] złotych). Nie posiadają natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. W ramach stałych wydatków oraz zobowiązań wnioskodawczyni zadeklarowała: czynsz – ok. [...] zł miesięcznie, opłaty za telewizję kablowa + Internet – ok. [...] zł miesięcznie, opłaty za telefon – [...] zł miesięcznie, opłaty za prąd – [...] zł na dwa miesiące, obsługa kredytu na komunię – [...] zł miesięcznie, opłaty za leki – ok. [...]-[...] zł miesięcznie, opłaty za szkołę tańca i baletu – [...] zł miesięcznie, opłaty za ortodontę – ok. [...] zł, opłaty za basen – [...] zł. W rezultacie wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania oraz wynagrodzenia adwokata. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem jest art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie świadczenia w formie stypendium szkolnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków tak jak w sprawach z zakresu pomocy społecznej, gdyż z mocy ustawy pozostaje zwolniona z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). A. G. złożyła również wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z informacji zgromadzonych w sprawie, które dotyczą A. G. wynika, że jej sytuacja majątkowa pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie ma ona stałego dochodu, a wspólne czteroosobowe gospodarstwo domowe jest utrzymywane z dochodów nie przekraczających łącznie [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mogły by zostać przeznaczone na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Sytuacja wnioskodawczyni pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, a tym samym uzasadniony jest jej wniosek o ustanowienie adwokata. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło